Opzien tegen kerkdienst

Ds. T.A. Bakker | 9 reacties | 24-08-2026| 10:33

Vraag

Ik loop al een tijdje rond met een vraag waar ik zelf maar geen antwoord op kan vinden. Daarom zou ik deze graag aan u voorleggen. Ik ben een vrouw van in de veertig jaar, getrouwd met een lieve man en moeder van opgroeiende kinderen. Ik houd er niet van om mezelf allerlei aandoeningen toe te schrijven, maar om mijn vraag wat beter te kunnen onderbouwen, is het misschien goed om te weten dat ik hoogsensitief ben. Daar loop ik soms tegen bepaalde dingen aan, maar over het algemeen ervaar ik dat niet als een groot probleem.

Door mijn hooggevoeligheid heb ik wel sneller last van angstaanvallen en hyperventilatie. Dingen die voor een ander misschien heel klein lijken -zoals warmte, veel mensen om mij heen of een afgesloten ruimte- kunnen bij mij een aanval uitlokken. Ik heb hiervoor therapie gehad en inmiddels kan ik er redelijk goed mee omgaan. Ik weet bijvoorbeeld dat ik niet urenlang op een druk feest moet zijn of mij in grote mensenmassa's moet begeven. Dat beperkt mij natuurlijk wel enigszins, maar eerlijk gezegd heb ik ook niet de behoefte om naar feestjes of massale bijeenkomsten te gaan. En daarmee kom ik bij mijn vraag over de kerkgang.

Ook onze kerkdiensten zijn voor mij een grote, drukke bijeenkomst. Onze gemeente is gezegend met veel leden en de kerk zit op zondag vrijwel altijd helemaal vol. Prachtig, zou je denken. Voor mij is het echter iedere keer opnieuw een strijd. Wanneer het warm is, loopt de luchtvochtigheid in het gebouw hoog op. U zult begrijpen dat dit voor iemand als ik geen prettige omstandigheden zijn. Ademhalingsproblemen, hartkloppingen en de angst voor een nieuwe aanval houden mij dan voortdurend bezig. Daardoor wordt de kerkgang voor mij een hele onderneming. Hoewel ik mag weten dat ik een kind van de Heere ben en ik verlang naar Zijn Woord, brengt juist dit ook veel onzekerheid met zich mee. In preken hoor ik regelmatig dat, wanneer iemand de Heere leert kennen, de kerk het fijnste plekje op aarde wordt. Dat je je plaatsje in de kerk niet leeg laat staan, ook niet doordeweeks. Dat maakt mij verdrietig, omdat ik mezelf daar zo weinig in herken.

Ook afgelopen zondag was het weer zover. Het was warm, ik had last van hartkloppingen en allerlei aanvechtingen -zo noem ik het zelf maar- en tegelijkertijd hoorde ik in de prediking dat ik eigenlijk vreugde en verlangen zou moeten ervaren in mijn kerkgang. Maar als ik heel eerlijk ben, ga ik helemaal niet graag naar de kerk. Ik hoor wél graag uit Gods Woord. Ik lees graag, zing graag en bid graag. Maar die kerkgang zelf... dat is voor mij niet het fijnste plekje. Ik laat mijn plaats juist regelmatig leeg. Omdat het te warm is, te druk, of omdat een dienst te lang duurt. Onze dominee kan de diensten soms behoorlijk laten uitlopen.

En daardoor begin ik te twijfelen aan de echtheid van mijn liefde tot de Heere. Hoe ik ook bid, hoe ik mij met therapie bezighoud en hoe vaak ik erover praat met ouderlingen en de dominee, het lukt mij maar niet om uit te zien naar de kerkdienst. Pas wanneer ik de twee uur daadwerkelijk in de kerk heb doorgebracht, kan ik achteraf zeggen: het is goed geweest. Soms kom ik zelfs haast euforisch de kerk uit. Dan kan ik juichen, zingen en jubelen omdat de Heere zoveel goeds heeft gedaan en ik dankbaar ben dat ik de dienst heb mogen bijwonen. Maar vóór de dienst blijft het verlangen om er te zijn ontbreken. Ik spreek mezelf regelmatig toe dat het toch fijn is in de kerk en dat ik ernaar zou moeten verlangen. Maar als u diep in mijn hart zou kunnen kijken, zou u zien dat ik het liefst nooit meer naar een grote kerkdienst zou gaan. Ik zou veel liever in een klein gezelschap samenkomen, thuis een preek lezen of rustig de Bijbel onderzoeken. Uiteraard blijf ik naar de kerk gaan, ook ter wille van de kinderen. Maar het valt mij altijd zwaar. Vaak begint de zondag voor mij al met de vraag: hoe zal ik het er deze keer weer vanaf brengen? Inmiddels ben ik er min of meer aan gewend geraakt dat de kerkgang voor mij een strijd is.

Maar de vraag die daaronder ligt, blijft mij bezighouden: kan een kind van God opzien tegen een kerkdienst? Kan het voorkomen dat iemand de doordeweekse diensten liever laat voorbijgaan? Kan dat samengaan met het ware geloof? Of heb ik mezelf misschien iets aangepraat? Gesprekken met de dominee of de kerkenraad leveren mij hierin niet zoveel op. Ik heb het gevoel dat zij niet echt begrijpen wat er vanbinnen bij mij gebeurt. Achter in de kerk gaan zitten is ook geen oplossing, want daar zitten inmiddels al heel wat mensen die om soortgelijke redenen liever achterin zitten.

Wat is dat toch, dat geworstel? Waarom kan ik niet gewoon, zoals ik in preken hoor, verlangen naar de kerk en naar mijn plekje in de kerk? Waarom voelt het voor mij zo anders? Wat moet ik hiermee? En misschien wel de belangrijkste vraag: past dit wel bij het leven van een kind van God? Kan iemand die de Heere werkelijk liefheeft toch zo tegen de kerkgang opzien? Of moet ik eerlijk onder ogen zien dat ik mijzelf misschien voor de gek houd? Ik zou heel graag willen weten hoe u hier geestelijk tegenaan kijkt. Niet alleen vanuit het oogpunt van mijn hooggevoeligheid of angst, maar vooral vanuit Gods Woord. Want daar ligt uiteindelijk mijn grootste vraag en ook mijn grootste zorg.

Met vriendelijke groet, een tobbende vrouw.


Antwoord

Beste vragensteller,
 
Hartelijk dank voor uw vraag. U deelt iets van uw worsteling rond de kerkgang. Moeilijk dat u vanwege uw hooggevoeligheid zo weinig kan ‘genieten’ van de kerkdiensten... U vraagt zich af: “Kan iemand die de Heere werkelijk liefheeft toch zo tegen de kerkgang opzien?”

Stel dat u een been gebroken had. Zou u deze vraag dan ook stellen? Als hij/zij op zou zien tegen de kerkdienst vanwege het been in het gips en de pijn die te lang stilzitten met zich meebrengt, zou u dan denken: hij/zij kan geen kind van God zijn? Ik denk dat u zo niet zou redeneren. Dan hoeft u zo ook niet te redeneren als u worstelt met hoogsensitiviteit.

Het lastige is natuurlijk dat het zo’n onzichtbaar iets is. (Iets waar trouwens veel mensen mee worstelen.) Maar al is het ongrijpbaar, het is er wel! Dat merkt u zelf. Daarom heb ik eigenlijk maar één advies voor u. Bedenk dat de Heere u kent. Lees Psalm 139 eens door. Betrek die psalm op uzelf. Hij kent u. Al begrijpt niemand op aarde u, Hij wel. Hoe u ook tobt, als u in Christus gevonden wordt, heeft u een liefdevolle God. Hij zal u niet verstoten. Twijfelt u daaraan? Lees dan Psalm 146 nog eens. In die Psalm wordt het heel duidelijk dat de Heere er juist is voor tobbers. Dus: Kan iemand die de Heere werkelijk liefheeft toch zo tegen de kerkgang opzien? Ja, dat kan. Laat dat geen reden zijn om te twijfelen aan uw kindschap.
 
Hartelijke groet, 
Ds. T. A. Bakker

Lees meer artikelen over:

hooggevoelig

Mis niks, abonneer je op onze WhatsApp en wekelijkse nieuwsbrief

Dit artikel is beantwoord door

Ds. T.A. Bakker

  • Geboortedatum:
    07-02-1995
  • Kerkelijke gezindte:
    Hersteld Hervormd
  • Woon/standplaats:
    Giessendam-Neder-Hardinxveld en Sliedrecht
  • Status:
    Actief
44 artikelen
Ds.  T.A. Bakker

Bijzonderheden:

Bekijk ook:

 


Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
9 reacties
Samanthi
24-08-2026 / 19:06
Wat een fijn praktisch antwoord!
sveva
24-08-2026 / 20:13
Ik heb strijd met hetzelfde probleem (in dezelfde settings, angst voor misselijkheid, wat in zichzelf stress en misselijkheid veroorzaakt.) ik heb in de tussentijd geleerd dat je jezelf niet te veel moet uitdagen. Als je jezelf alsnog dwingt in het midden van een grote massa te zetten wordt je trauma feedback loop als het ware verstrekt. Wees mild met jezelf, praat met kerkenraad voor een veiligere plek aan de zijkant, en bouw langzaam (!) op. Niemand dwingt je.
AHHK76
24-08-2026 / 23:36
Als jouw beste vriendin met deze dingen worstelde wat zou jij dan tegen haar zeggen?

Zou je dan zeggen:
* Jij bent geen kind van God?
* Jouw geloof klopt niet?
* Je bent een slecht voorbeeld voor je kinderen

OF ZOU JE DAN ZEGGEN:
* Kijk naar wat je zelf aankunt, Forceer het niet, dat werkt averechts.
* Ga thuis luisteren en probeer op een goede zondag 1 keer te gaan.
* Kijk of er een kleinere Bijbelgetrouwe gemeente in de buurt is, waar je minder last hebt.

ONTHOUD DIT:
* De mensen zien aan wat voor ogen is, maar God ziet jouw hart aan!
* Hij kent jouw moeite, strijd, verdriet, spanning en inspanning
* Hij kent jouw gedachten en verlangens en begrijpt jou beter dan jij jezelf kunt begrijpen.

Wees (jouw eigen beste vriendin en wees) mild, begripvol en liefdevol voor jezelf.
God kijkt naar jouw hart, Hij kent en doorgrondt het.
Stort voor Hem uit jouw hart en vraag om Zijn hulp, steun en troost.
Zijn zegen toegewenst!
Mouike
25-08-2026 / 01:03
Hoogsensitiviteit, angst, juist ook tijdens kerkdiensten, helaas herkenbaar.

Wat mij heeft geholpen: neem de tijd en vraag jezelf af: waarom gaat je lijf in de alarmstand? Waarom denkt je lijf ineens je te moeten beschermen? Want paniek, hartkloppingen, innerlijke onrust heb ik leren herkennen als de stem van mijn gevoel naar welke ik niet heb geleerd te luisteren. Zeker als je hooggevoelig bent neem je veel emoties uit je omgeving op en die doen iets met je, veel intenser dan niet hsp-ers. Probeer na te gaan welke onderliggende gedachten je hebt die ervoor zorgen dat je uit de verbinding gaat met je eigen gevoel, uit de veiligheid. Wanneer je je gevoel toelaat, werkelijk mag gaan voelen, hoeft je lijf niet zo hard te schreeuwen d.m.v. de hartkloppingen enz...

Bij mij namen de klachten toe hoe meer ik het probeerde te stoppen en regelmatig eindigde dat in een paniekaanval. Maar ze nemen af nu mijn gevoel een plekje krijgt zonder weggeredeneerd te worden. Verbinding met je gevoel geeft veiligheid. Wanneer je lichaam veiligheid ervaart is je angst weg.

En vanuit hier is het antwoord van de dominee prachtig: juist in de kerk mogen we de verbinding met God extra voelen. En vanuit veiligheid kan ook weer een verlangen naar de kerkgang ontstaan. Vergeet niet dat de duivel in de kerkdienst ook aanwezig is en probeert de zegen te verstoren. Maar bedenk maar gelijk: Jezus heeft overwonnen!

En als laatste: geef/gun jezelf tijd. Maak er geen "ding" van om naar de kerk te "moeten". Dat alleen al kan je een onveilig gevoel geven en dan werkt het averechts.

Leer jezelf meer en meer waarderen, God heeft je zo (hsp) gemaakt en heeft je ook zo bedoeld.

Gods nabijheid gewenst, hopelijk helpt dit je. Lfs!
schoenveter
25-08-2026 / 06:25
Waar velen aan voorbijlopen is een technische kant, waarbij mensen onvoldoende de luchtkwaliteit op peil houden en jaren daarin zitten zonder door te hebben hoe ongezond dat is. Je raakt er langzaam aan 'gewend' en het probleem qua gezondheidsklachten zoek je op bij de huisarts want het ligt toch aan jezelf? ..Of toch niet?

Het probleem je benauwd voelen is van buiten niet meteen goed zichtbaar, dus behoeft het geen aanpassingen? Om op het gegeven voorbeeld door te gaan: Als iemand met een gebroken been zit, moet diegene dan alsnog de traptreden bij de ingang omhoog klauteren enz? Nee, dan hebben we hulp(middelen) zoals een schans/lift om daar rekening mee te houden.

Laat het zelf 'verwijt' veranderen naar zelfrespect en kom voor jezelf op (het is namelijk voor vele mensen de makkelijkste weg om het probleem bij de ander te laten en niets te doen omdat ze het ingewikkeld vinden). Laten we eens aan praktische zaken denken in dit opzicht!

De klachten zijn vluchtig gezegd last van warmte, vochtig/drukkend gevoel, wellicht geluid? Spreek met de kerkenraad over de praktische kant:
1. Kan er een iets rustiger plekje zijn waar ventilatie is zoals een raam?
2. Is er iets wat verbeterd kan worden aan de ventilatie van het gebouw (ventilatie is blijkbaar niet in orde als vocht-/warmte ophoopt, en wie wilt er lang in een muf vochtig CO2 hok zitten?!). Een ventilatie-/luchtmeting zou een idee zijn om te testen of het gebouw momenteel aan de huidige gezondheidseisen voldoet tijdens een volle dienst. Ik denk van niet.
3. Mocht dat niet een (mede)oorzaak zijn, denk daarnaast aan zelfhulpmiddelen. Er bestaan geluidsreducerende oordopjes (denk aan concerten) om bijvoorbeeld harde geluiden te filteren die wel de normale geluiden doorlaten. Kan zoiets verlichting geven? Of een kalmerend middel om minder prikkels te ervaren die nu te sterk aanwezig zijn (vraag je huisarts)? Of een soort pufje als je behoefte hebt aan meer zuurstof (al vind ik dit toch meer een ventilatieprobleem!).

Misschien is jullie gebouw aan renovatie toe en/of is bij een eerdere renovatie een fout ingeslopen. Hopelijk helpt het jou en wellicht vele anderen(!) die stilzwijgend hier ook last van ondervinden!
Naturel
26-08-2026 / 10:14
Ik herken dit , ik heb hetzelfde. Ik zit nu op een redelijk koel en prikkelloos plekje.
Ik heb ook nog eens misofonie dus een extra kwelling tussen al die mensen
Ik heb bijna altijd een flesje water mee en als het heel warm is een geruisloze mini ventilator. En noice canceling oortelefoon soms
Er is vast voor jou ook wel zo’n plekje te vinden. Achterin, of op de galerij, in de concestorie of bijzaal ( ik noem maar wat hoor)
leene
27-08-2026 / 22:59
goed antwoord en fijne reacties waar je wat mee kan ( hoop ik)
Bij mij komt gelijk iets anders naar boven. Ik weet niet of je naar zo'n 'megakerk' gaat. Ik ben ooit op de Veluwe in een kerk geweest van zo'n 1500 kerkgangers. Nu ben ik niet hoogsensitief maar ik kreeg het ook spontaan benauwd. Ik heb werkelijk met verbazing zitten kijken. We zaten ook nog eens helemaal achteraan op de galerij en we zagen alleen maar in de verte de dominee. Onmogelijk om je te concentreren vond ik.
Als dat het geval is vraag ik me af hoe je hier ooit aan kunt wennen. Misschien een rare gedachte maar ooit wel eens serieus overwogen om naar een kleinere gemeente te gaan?
Niet iedereen is 'gemaakt' om in hele grote volle kerken te functioneren. Dat blijkt ook wel omdat de achterste kerkbanken al helemaal vol zitten met mensen die het ook niet trekken.
Ik snap dat je ook weer niet zomaar van kerk veranderd maar ik zou dat zelf serieus onderzoeken. Mede omdat ik zelf sowieso moeite heb met die mega kerken. Splits ze dan op, veel mensen gaan onder in de massa.
CrA
28-08-2026 / 21:34
Beste vraagsteller, je vraagt je af of het samen kan gaan met het ware geloof, dat je opziet/niet verlangt naar een kerkdienst. Je moet onderscheid maken tussen de essentie van en de setting waarin iets plaatsvindt. Kijk naar de kern van een kerkdienst en niet naar de omstandigheden. De kern van een kerkdienst is om Gods Woord te horen( Hand. 13:44), dat is bepalend. Je kunt dus verlangen/uitzien naar de kern, maar niet naar de omstandigheden waarin het Woord verkondigd wordt. Goed dat je toch probeert om naar de kerk te gaan, ondanks dat het je zwaar valt. En ja, wat is dat toch dat geworstel? Ik denk dat de duivel hier ook een hand in kan hebben. Hij valt iemand aan op de plek waar men zwak is en is er altijd op uit om het horen van het Woord te verhinderen.
Ali636
12-09-2026 / 13:19
Ik kan meevoelen. Een kerkdienst met 2000 man met een perfecte band. Nee, liefst niet meer. Of 200 man en heel veel zingen met weinig preek... Liefst ook niet.
Een groep van 50-80 mensen. Ah, dat gaat veel beter. Vooral ook omdat ze positieve liederen zingen met goede theologie. En de nadruk ligt op een zeer Bijbel getrouwe prediking.
Daarnaast mag ik de opnames doen en orgel of piano spelen dus kan ik met mijn autisme heerlijk omgaan. Twee uur verplicht niet bewegen en op een stoel zitten is heeeel moeilijk. In een vroegere woonplaats ben ik ook al eens een jaar naar een dochtergemeente gegaan. 5 tot 20 mensen. Onze kerk houdt ervan om dochtergemeentes te starten... Zegen toegebeden.
Je kunt op dit bericht reageren. Klik hier om in te loggen.

Terug in de tijd

Waarom heeft God de satan geschapen?

Waarom heeft God de satan geschapen?
Geen reacties
22-08-2006

Foto's van overleden predikanten in huis

Aan ds. Verschuure. Op dit moment gaat via sociale media in onze achterban een filmpje viraal waarin u in een preek wijst op de zonde tegen het tweede gebod als mensen foto's van overleden predikanten...
46 reacties
22-08-2023

Man is seksverslaafd

Ik weet niet meer wat ik moet doen. Ik ben zwanger van mijn tweede kindje (net dertien weken) en ik kom erachter dat mijn man seksverslaafd is, porno kijkt en live via de camera met dezelfde vrouw spr...
6 reacties
22-08-2016
design website door design website by Mooimerk website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis hosting website door hosting website by STH Automatisering
Stel hier
een vraag