Veel meningen over muziek Sefa Vlaarkamp

Er zijn heel veel meningen over de muziek van dj Sefa Vlaarkamp. Ook in verband met zijn aanstaande concerten in de Jaarbeurs. Ik heb heel wat video's van hem bekeken waarin hij het gesprek aan gaat met diverse mensen over hoe hij tot geloof is gekomen en hoe hij daar nu in staat. Wat mij vooral in de war brengt is de manier waarop hij zijn muziek ten gehore brengt, namelijk op een vrij opzwepende manier. Ik krijg van de kinderen de vraag of dit een correcte manier is van het evangelie verspreiden en of het een bijbelse manier is zoals God ons dat voorhoudt in Zijn woord. Is hier een antwoord op?
 

Beste ouder,

Het is mij niet goed duidelijk waar u op doelt met “vrij opzwepende manier.” Betreft dat vooral de hardstyle, of (ook) andere manieren waarop hij (geestelijke) liederen soms arrangeert en uitvoert? Zoals u vast weet kun je bij Sefa in de recente periode grofweg drie manieren onderscheiden waarop hij zijn muziek ten gehore brengt: 1. de hardstyle, in het verlengde van wat hij eerder deed, maar dat nu op een laag pitje staat; 2. de kerkconcerten waar soms nog wat flarden van hardstyle te horen waren; 3. het recente Jaarbeursconcert waar bij mijn weten geen hardstyle te horen was.

Uw vraag is of er een antwoord is op de vraag wat een correcte en Bijbelse manier is van het evangelie te verspreiden, zoals God ons dat voorhoudt in Zijn Woord. Ik denk dat dat antwoord er is, mits we die vraag op de juiste manier benaderen. In de Bijbel gaat het altijd om de zuivere waarheid. Jezus is gekomen om van de waarheid te getuigen (Johannes 18:37). De wereld is vol van allerlei misleiding en bedrieglijke schijn, op allerlei gebied. Maar Jezus wijst ons te midden van dat alles wat de weg en de waarheid is. Hij zegt zelfs van Zichzelf: “Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven” (Johannes 14:6). Dit is van groot belang en zo moeten we ook over God spreken en over de Heere Jezus spreken. We moeten de waarheid (Gods Waarheid) spreken en alle bedrieglijke schijn en misleiding weerleggen. We moeten Gods boodschap naar waarheid doorgeven. Het Bijbelse antwoord is dan eenvoudig: spreek deze waarheid en wees zuiver. Voeg er niets aan toe en doe er ook niets van af. Dat is de kern. En die kern geldt net zo goed voor muziek als voor elke andere vorm waarin we het evangelie doorgeven.

De volgende vraag is dan: hoe vertaalt dat zich in het maken van geestelijke muziek? Zoals ik al in eerdere antwoorden op vragen over muziek heb gezegd (zie bijvoorbeeld 'Goede muziek') zijn er dan een aantal zaken van belang:

1. De inhoud moet kloppen met de Bijbelse boodschap en niet een andere boodschap zijn. Het moet waarheid zijn en geen schijnwaarheid. Het moet in harmonie zijn met alles wat God gezegd. Dat betekent niet dat altijd alles wat God heeft gezegd aan bod moet komen, maar wel dat er geen wezenlijke onderdelen worden weggelaten waardoor het een afwijkende boodschap wordt. Waarbij dan vervolgens ook nog wordt gedaan alsof dat de boodschap van God zou zijn. Iemand zal dan misschien zeggen: dat is slechts en kwestie van interpretatie is en niemand heeft de waarheid. Maar daarmee zeg je dan in feite dat God onduidelijk gesproken zou hebben. Maar dat is niet zo. Er zijn inderdaad zaken in de Bijbel die moeilijker te begrijpen zijn, maar ik ben van mening dat de Bijbel op de hoofdzaken niet onduidelijk is. Zonde en schuld, de verzoening en verlossing door de Heere Jezus en vertrouwen op Hem en gehoorzaamheid aan Hem zijn hierbij belangrijke thema’s en die zijn niet onduidelijk. Daar moeten we niets van afnemen en er ook geen zaken aan toevoegen. Dus dat is het eerste: de inhoud moet kloppen en overeenstemmen met wat God gezegd heeft en niet een andere, verdraaide of afgezwakte boodschap brengen.
 

"Met 7500 mensen zingen zal best indrukwekkend hebben geklonken. Straks in de hemel zal het nog veel indrukwekkender klinken"

2. De muziek en uitvoering moeten dan dienstbaar zijn aan deze boodschap, aan de inhoud. Dit heeft ook weer met waarheid en schijn te maken. Het punt is dat muziek en uitvoering ook een boodschap afgeven, maar dan op een meer impliciete manier. En deze moeten niet een andere of zelfs tegenstrijdige boodschap afgeven of een eigen leven gaan leiden. Bijvoorbeeld dat de tekst zegt “vrees God” terwijl de muziek als het ware ‘zegt’: “alle remmen los, ga maar lekker uit je dak.” Dan krijg je een tegenstrijdige boodschap in tekst en muziek, waarbij de boodschap van de tekst waarschijnlijk in de meeste gevallen het onderspit delft. Ik zie dat veel gebeuren in allerlei vormen van popmuziek waar het woordje christelijk voor is gezet. Dan zijn de woorden misschien wel goed, maar de muziek zegt wat anders, zodat de meeste luisteraars bij zo’n concert de boodschap van de tekst amper meer serieus nemen. Of dan is de inhoud al zo afgezwakt en uitgehold dat alles er bij past. De vorm moet dus passen bij de inhoud. De inhoud bepaalt. De vorm volgt de inhoud. Maar de Bijbelse inhoud is veelzijdig dus de vorm kan ook veelzijdig zijn. Die hoeft niet altijd hetzelfde te zijn. In Ezra bijvoorbeeld lezen van een grote uitbundigheid bij het danken van God voor het voltooien van de fundering van de tempel (Ezra 3: 10-13) en in Nehemia bij de inwijding van de muur (Nehemia 12: 27-43) en iets dergelijks zien we veel vaker. De inhoud van de boodschap van het evangelie geeft ons veel reden tot dankbaarheid en Gods grote daden mogen zeker ook op een uitbundige wijze worden verkondigd. Maar alles heeft zijn tijd en plaats. Soms is een ingetogen of verootmoedigende wijze meer op zijn plaats, soms is een juichende en uitbundige wijze meer op zijn plaats. Beide hebben hun plek en mogen er zijn. Hoofdzaak is dat de boodschap inhoudelijk klopt en maximaal naar voren komt.

3. Het moet worden uitgevoerd en gebracht met de gepaste houding (denk aan 1 Petrus 1:14-19). Het moet passen bij de inhoud en de inhoud versterken en niet afzwakken. Muziek en uitvoering mogen met zorg gedaan zijn, met gevoel voor kunstzinnigheid en schoonheid en het mag op zijn tijd uitbundig zijn en het mag je raken. Zaken zoals aankleding en belichting mogen daar ook bij benut worden als dat functioneel is. Sfeerverlichting kan beter zijn dan kale felle lampen. Het mag er aantrekkelijk en er knus uitzien. Het hoeft niet ascetisch te zijn, iets waar Paulus zich in Kolossenzen 2:23 ook tegen verzet. Maar het moet niet om een effectbejag gaan of iets worden dat de inhoud verandert of een gebrek aan inhoud verdoezelt. Het geheel moet de geest dienen en niet het vlees. Belangrijker is dat de inhoud je hart raakt dan dat de muziek je emotioneel raakt. Dat de muziek je emotioneel raakt mag natuurlijk ook, dat is immers ook wat muziek doet. Maar als het vooral daarom gaat of als dat zo ongeveer het enige is, dan ontbreekt de hoofdzaak. 
Als we dan kijken naar de muziek van Sefa, met name gezien de ontwikkelingen van de laatste tijd en hoe hij daar op allerlei plaatsen van heeft getuigt, dan heb ik over inhoud niets te klagen. Misschien is er een enkel lied hier en daar waar ik wat minder enthousiast over ben, maar over het geheel genomen zie ik een duidelijk klimmende lijn in goede inhoud in de muziek die hij ten gehore brengt.

Ook in de muziek en uitvoering heb ik veel vertrouwen. Het concert in de Jaarbeurs is inmiddels geweest. Ik was er niet bij, dus ik weet niet hoe dat het was, maar ik heb er, gebaseerd op wat er over geschreven is, wat ik ervan gezien heb en het zien van Sefa’s andere werk, vol vertrouwen in dat Sefa zich heeft ingezet om de muziek, arrangementen en uitvoering maximaal dienstbaar te maken aan de inhoud. Mooi is ook dat Sefa veel nadruk legt op samenzang. Met 7500 mensen zal best indrukwekkend hebben geklonken. Straks in de hemel zal het nog veel indrukwekkender klinken. 

Ik zag nog het lied “Voorbereiding” gebaseerd op een gedicht van Willem de Mérode uit 1921. Als ik goed begrijp is de muziek en het arrangement van Sefa. Het is een prachtig lied geworden, met een volop Bijbelse inhoud op prachtige muziek en een schitterend arrangement, waarin hij in alle details de inhoud van de boodschap optimaal laat uitkomen.
 

Wat hardstyle betreft ben ik daarover minder gelukkig. Ik denk dat hierbij, ook als de inhoud goed is, de muziek al snel een andere, tegenstrijdige, boodschap afgeeft. Ik zie niet hoe je dat zou kunnen vermijden. Daar ben ik in 'Christelijke popmuziekstijlen' al eens op ingegaan. Mijns inziens is dat dus niet een goede manier. Maar ik begreep dat dit bij Sefa sinds enige tijd ook op een laag pitje staat. Ik ben benieuwd wat Sefa hier in de toekomst verder mee gaat doen.

Samenvattend zou ik op uw vraag wat een correcte en Bijbelse manier is om Gods Woord te verkondigen in muziek willen zeggen: de hoofdzaak is dat inhoud in overeenstemming is met alles wat God gezegd, in waarheid en zuiverheid. De muziek en de uitvoering moeten dan passen bij deze inhoud en deze ondersteunen en versterken en er niet aan af doen of van afleiden. Als dit zo is dan zijn inhoud en vorm één geheel die in harmonie met elkaar zijn en die tezamen Gods grote daden verkondigen. (1 Petrus 2:9). Dan kan het de ene keer ingetogen zijn en de andere keer uitbundig, al naar gelang het onderwerp dat ter sprake komt. 

Ik hoop dat dit een antwoord op uw vraag is.

Een hartelijke groet, 
Gerard Slurink