Tamar, de schoondochter van Juda

Een samenvatting van mijn toespraken in een Synagoge.

Het blijft altijd een uitdaging om tussen de regels door te lezen. In de hoofdlijnen krijg je maar een globale informatie en zeer velen nemen daar genoegen mee.

Vandaag zien wij een hoofdlijn in het geslachtsregister van onze Messias Yeshua. En zoals jullie weten luisterde Jaacov in zijn jonge jaren maar al te graag naar grootvader Avraham. Zijn broer Esav zat daarbij en nam het voor kennisgeving aan als zijnde plichtmatig G’dsdienst onderwijs. Hoe zou vader Jaacov het hebben gedaan? Een open vraag die ook naar ons komt. Hoe vertellen en vertolken wij G’dsdienst onderwijs?

Het gelezen gedeelte heeft een connectie met de profeet Amos die op een klein detail ingaat. Ik kom daar later op terug. Het gezin van Jaacov keert terug en de pubers ontwikkelen zich als een volwassen man en toekomstige vaders. Ook Jehoedah trekt eropuit en bij een man van Adullam valt zijn oog op zijn dochter Sua שׁוּעַ (rijkdom). Heel eenvoudig staat het er: hij nam haar als zijn vrouw. Kijken wij naar wat de naam Adullam betekend dan staat er: rechtvaardigheid van het volk. Voor het oog maakt Jehoedah een goede keuze. Maar was Jehoedah wel zo rechtvaardig? Was het rechtvaardig te noemen om vader Jaacov in het ongewisse te laten omtrent Joseef?
Toch wordt het jonge gezin gezegend met het krijgen van kinderen. Drie zonen krijgen Jehoedah en Sua שׁוּעַ : Er, Onan en de nakomer Shelah שֵׁלָה. De trotse vader Jaacov krijgt er steeds meer kleinkinderen bij en wat zal hij daarbij gedacht hebben aan de woorden van opa Avraham. Niet alleen bij Jehoedah ook zijn andere broers zorgen voor kleinkinderen.

De kinderen van Jehoedah staan op het punt van uitvliegen. En wij als ouders kunnen dat benadrukken: ook ons leven vliegt voorbij.
In deze parasja zien wij nog iets opmerkelijks naar voren komen. Jehoedah kiest voor zijn oudste zoon Er een vrouw uit. Had Er dat niet zelf kunnen doen net zoals zijn vader een vrouw koos? Heel patriarchaal neemt Jehoedah de touwtjes in handen. Hij kiest en beslist. Het is Thamar (palmboom) geworden. Wordt dat een gelukkig huwelijk? Je hoopt dat als je een keuze maakt het een juiste is waar je met voldoening kunt zeggen dat het een goede keuze was. Jehoedah kijkt naar de buitenkant. De Eeuwige kijkt naar de binnenkant. Deze zoon van Jehoedah en Sua שׁוּעַ (rijkdom) blijkt niet koosjer te zijn in de ogen van de Eeuwige. Hij ontneemt hem zijn leven en hij zal geen vader worden, Geen bouwsteen dus in de nakomelingen van Avraham. Dat is erg als je door de Eeuwige wordt afgekeurd. Dit oordeel is uitsluitend voorbehouden aan de Eeuwige. Jehoedah en Sua zijn verslagen over de door van hun oudste zoon. Hun waarom zal zeker hebben geklonken in de huiselijke kring. Opnieuw neemt Jehoedah het initiatief en geeft zijn zoon Onan de opdracht om de plaats in te nemen van zijn oudste broer Er. Hij moet trouwen met zijn schoonzus Thamar die weduwe is geworden. Hij is plaatsvervanger geworden en trouwt hij met haar. Thamar blijft in de familie. Ook de meest intieme relatie is niet verborgen voor de Eeuwige. Is dit niet de eeuwige rivaliteit tussen de oudste en de tweede zoon. Je denkt toch niet dat ik jou een kind ga geven. Het wordt niet hardop gezegd maar er wordt wel naar gehandeld. Iedere zaadlozing van Onan wordt bewust onthouden aan de baarmoeder van Thamar. Dan grijpt opnieuw de Eeuwige in en dood Onan. Twee jonge mannen vallen weg en ook vader Jaacov heeft daarom getreurd in de wetenschap dat Joseef verscheurd was door een roofdier. En Jehoedah hoe ga jij om met die twee lege plaatsen? Zijn raad is kort maar krachtig: blijf weduwe in je vaders huis totdat Shelah שֵׁלָה huwbaar is geworden voor jou. Zo wordt Thamar teruggestuurd. Terug naar het huis Adullam “rechtvaardigheid van het volk”. Buiten het familieverband en hoe wordt zij daar als weduwe erkend en gerespecteerd?

Dan wordt Jehoedah weduwnaar. Zijn vrouw Sua שׁוּעַ (rijkdom) sterft. Hij leeft verder met zijn jongste zoon Shelah שֵׁלָה die inmiddels de huwbare leeftijd heeft bereikt. Wat knaagt er Jehoedah om zijn laatste zoon niet te geven? Is hij soms bang dat hij kinderloos zal sterven? Stel maar even uit, niet aan denken hoor. Heel herkenbaar toch?

Iedere afleiding is welkom in een rouwproces. Jehoedah gaat met zijn schoonvader Hira naar het grote schaapsscheerdersfeest op de doorgaande weg naar Timnah תִּמְנָתָה Hij en zijn schoonvader kunnen het goed vinden. Frappant of ironie? Je mag het zeggen hoor. Jehoedah “het loven van G’d” en Hira “een nobel ras” gaan samen op pad. Tijd voor een feest en maar hopen dat de prijs van de wol goed zal zijn. Afleiding en vertier houden de mens af van andere en hogere zaken. Thamar is op de hoogte van de plannen van haar vader. Ook zij maakt zich om op een listige wijze gebruik te maken van de omstandigheden.

Jehoedah, jij wil jouw zoon mijn enige zwager onthouden voor mij. Je had het mij plechtig beloofd. Die belofte maakt schuld. Het leven van de jongste zoon hoef je niet meer in de waagschaal te zetten. Zelf zal je als een losser in de tweede graad moeten optreden. Het zal niet met open vizier zijn. Je zult mij niet herkennen en in de ogen zien en zo de vreugde van het losserschap ervaren en beleven. Ik zal mij ten dele voor jouw ontbloten om jouw zaad in mij te ontvangen. De eer van deze gemeenschap is niet voor jou vanwege het schenden van je ontrouw. Deze eer gaat naar de Eeuwige die de vruchtbaarheidscyclus van Thamar heeft bepaald.

Wat leren wij hieruit?

Snel antwoord: ja maar bij de Eeuwige loopt het niet uit de hand hoor. Correct antwoord.

Maar er is meer, waar men heel snel overheen leest. Thamar was een weduwe geworden en in die staat stond zij er helemaal alleen voor. Kinderen zijn, zeker in die tijd, de bron voor de oudedagsvoorziening. Wanneer een weduwe alleen achterblijft moet zij blijven werken tot haar dood en als zij ziek is kijkt niemand naar haar om. Hier wordt een stukje Thora gebod zichtbaar. De weduwe en de wees mag je niet verdrukken. Daaraan maakt Jehoedah zich schuldig. Hij betaalt een losprijs, een onderpand geeft hij aan haar. Iets van waarde ontvangt Thamar en het is niet genoeg voor haar oude dag.

Deze toegetreden vreemdeling tot het Huis van Israël heeft het begrepen en zij vertrouwt op de Eeuwige dat Die haar zal beschermen tegen een mogelijke eerwraak. De staf en de zegelring zijn het garantiebewijs wat Thamar in handen heeft. Een zegelring kan je gemakkelijk verbergen maar een staf is heel wat moeilijker. De staf is een voorwerp die de leiders bij zich dragen. Ze hoeven er niet op te leunen, zij wijzen op een zekere status en Jehoedah als een van de stamvaders droeg die terecht. Thamar mocht blijven leven, zij was een rechtvaardige in de ogen van de Eeuwige. Haar zoon werd een voorvader van Yeshua onze Messias.

Onan, de losser in de eerste graad wilde het niet. Nu krijgt de geschiedenis een heel ander beeld: namelijk de verantwoordelijkheid nemen voor het verkrijgen van nalatenschap. Jehoedah werd de losser van Thamar in de tweede graad zoals ook Boaz de losser was van Ruth en zo de lijn van Machlon niet op laat houden. Dan is het duidelijk dat het losserschap een functie heeft om de gouden draad van de lijn van de Messias Yeshua te markeren. De Eeuwige geeft aan Thamar een grote creativiteit en laat dat toe. Jehoedah staat beschaamd als hij geconfronteerd wordt met zijn onwilligheid. De geboren tweeling worden opgenomen in zijn gezin, de onvruchtbare lijn van Er is niet afgesloten.

Ik zou nog terugkomen op Amos hoofdstuk 2. Natuurlijk zijn er duidelijke overeenkomsten te melden als men Amos leest. Niet alleen de overtredingen maar heel specifiek staat erin vers 7 genoemd de tempelhoer en het ontwijden van de naam van de Eeuwige en het verpanden van kleding. Een kleine hint voor de tijdgenoten van Amos? Het zou zomaar kunnen dat er kinderloze weduwen waren die terzijde werden geschoven. Het rechteloos zijn en het niet onderhouden van de inzettingen. Moest daar echt wetgeving voor komen? Bij Jehoedah was dat nog niet het geval. Onder Mosje is de wetgeving over het leviraatshuwelijk verordend. Het leert ons en hun ook om heel creatief te handelen wat niet strijdig is met de Thora principes.

Zo zou het ook moeten zijn in de dagen van Amos en in onze dagen. Geen directe veroordeling van je bent een ordinaire hoer. Zo ook het houden van je belofte hoe groot of klein deze ook mag zijn. Het is de Eeuwige die het hart aanziet. Hoor naar het woord van de Eeuwige, klinkt het uit de mond van Amos. Hij, de Eeuwige, is het die jullie uitgeleid heeft uit de slavernij. Hij is jullie Verlosser die naar jullie heeft omgezien.

Leer van de geschiedenis hoe Jehoedah niet heeft mogen genieten van de volle overgave in het losserschap. Leer ook dat Jehoedah moest erkennen dat hij geen rechtvaardige was. Die herdersstaf, die niet alleen een statussymbool was maar eerder het edele en zorgzame moest uitdrukken.

En toch, het is zoals het is gegaan. Geen schoonheidsprijs maar wel een verborgen troost was er voor Shelah. Hij hoefde niet te trouwen met Thamar en was een vrije man geworden om zelf een vrouw te kiezen. Dat zal heel dubbel zijn geweest voor hem. Hier zien wij voor Shelah een troost נַחֲמוּ Nachamoe, waarin het woord baarmoeder zit opgesloten. Die troost, dat erbarmen nestelde zich in de moederschoot van Thamar. Weer dat duale, het dubbele wat niet een maar een tweeling werd geboren. Een dubbele portie zegen. We gaan nog even terug naar de geboorte van de tweeling. Het is te mooi om waar te zijn en wat daar plaats vindt is zeer bijzonder te noemen. In het kraambed kondigt een van de kinderen zich al aan: hier ben ik. Zijn handje steekt naar buiten alsof hij wil gedag wil zeggen en je begroeten wil. Zou hij een weg bereiden en voor zichzelf de eerste plaats opeisen?

Is het toeval dat de verloskundige een scharlakenrode draad bij haar heeft om de kinderen te merken? Dit is de oudste en vliegensvlug doet de vroedvrouw het draad om zijn pols. Dan trekt de hand zich terug. De jongste dringt hem opzij en wordt als eerste geboren. Hoe heb jij dat zo voor elkaar gekregen klein mannetje? Je bent Peres een echte baanbreker en dat zal je naam zijn. Enkele minuten later volgt zijn broer die Zerach de stralende wordt genoemd. Jehoedah en zijn broers zijn nog in de grip van de leugen naar vader Jaacov. Ook daar zal een krachtige Peres aan te pas moeten komen om die impasse te doorbereken. Achteraf zien wij dat het goed zal komen. De tweeling zal zeker kennis maken met de complete familie en zullen met verbijstering kennisnemen over Er en Onan.

Is Jehoedah verzoend met het feit dat hij nu twee nakomelingen heeft? Deze tweeling hebben niet de status van kleinkinderen maar van kinderen. Duidelijk is er sprake van dat er een generatie is overgeslagen. Een nieuwe kans voor Jehoedah. Ook daarin wordt hij getroost en geldt נַחֲמוּ nachamoe voor hem en zijn schoondochter. Maar dan dat scharlaken koord, het komt mij en jullie zeer bekend voor. Het werd gebonden om de pols van de stralende.

Eenzelfde scharlaken koord komt voor bij Rachav als teken van redding. Ook daar zit het duale in: Rachav als de pleitende overlevende van Jericho. Zij zag meer en de Eeuwige ontfermde (erbarmen) zich over haar en ook zij wordt ingeënt in de lijn van de doorbreker Peres.

En ja, Thamar is terecht een rechtvaardige!

Thamar heeft zichzelf vernederd,
alles was haar onthouden om een eens een kind te baren.
met het oog op de Zaligmaker Die komen zou.


het ging m.i. om Het Levendige Kind bij Thamar


anders had ze toch nooit zo gedaan?en gezegd,dan maar geen kind?

kheb respekt en bewondering voor Thamar,die zo schandalig door Juda is behandeld.....
toch Juda gij zijt het uit u enz enz

weet niet of ik hetzelfde had gedaan als Thamar...
voor mij is Thamar een kind v God.al staat het niet in de Bijbel
niemand hoeft het met mij eens te zijn.....
dit thamar verhaal is niet met droge ogen te lezen
en haar 3 bewijzen!!!o zo kostelijk.
wat heeft de Christus Zich diep vernederd om in het geslacht v Juda geboren te willen worden...
o Die Liefde