Getuigen bij overlijden ongelovige

Het lijkt me niet professioneel om de familie van een cliënt ongevraagd te confronteren met je geloofsovertuiging. Andersom zou ik het heel vervelend vinden om te horen hoe een andersdenkende verzorger er zelf in staat. Vooral in zo'n tere situatie.
Je kunt b.v. zeggen. " ik zie dat dit voor u een troostende gedachte is" Wanneer er dan een gesprek ontstaat is er wellicht ruimte om te vertellen hoe jij het beleefd.
Wanneer dit een zwaarwegend onderwerp voor u e is, kun je beter bij een christelijke organisatie gaan werken.

Ik snap best dat heel moeilijk is voor je, maar mensen op zo'n moment laten weten dat hun dierbare volgens jou verloren is, lijkt me ook niet troostend. Als je tegen mijn zus de woorden die de dominee voorstelt zou uitspreken, dan zou ze je in het gunstigste geval vol onbegrip aankijken, en in het ongunstigste zou ze over je klagen bij je collega's.

Je hoeft niet te liegen, maar je kunt ze wel condoleren met hun verlies. Begripvol knikken en niets zeggen kan ook. Het is wel moeilijk hoor, ik snap je dilemma volledig! Aan de andere kant: weet jij van het diepste gevoels- en geloofsleven van de overledene? Je kunt wel denken te weten dat diegene niet gelovig was, en derhalve niet verloren, maar ook jij als gelovige kunt het niet zeker weten, toch?

Zou je op zo'n opmerking als 'het is maar beter zo, nu is pa uit zijn lijden verlost' niet iets kunnen zeggen als dat dat toch een mooie troost is? Want uit zijn aardse lijden is hij inderdaad verlost.

Ik ben het helemaal eens met Rembrand en Katherina. De vraagsteller heeft er voor gekozen als zorgprofessional te werken in een “algemene organisatie”. Dat betekent dat je de verplichting op je hebt genomen om cliënten en hun familie/nabestaanden de best mogelijke zorg te geven. Wanneer cliënten of familie/nabestaanden behoefte hebben aan pastoraal, geestelijk of spiritueel advies kunnen ze dat aangeven. En dan is het jouw taak als zorgprofessional om deskundige hulp in te schakelen.

Begrijpelijk dat je in een spagaat terecht komt.

Na het sterven lijkt me inderdaad niet het moment over het wel of niet in de hemel zijn van de overledene te spreken.
Toch kun je ook bij een algemene organisatie best over dit soort zaken spreken. Juist omdat veel mensen er behoefte aan hebben, zelfs al hebben ze altijd als atheist geleefd. Belangrijk is het om dit niet op te dringen en respectvol met mensen om te gaan. Daar bestaat geen gebruiksaanwijzing voor, maar ik kan je zeggen hoe ik het zelf doe.

Ik gebruik meestal begrippen, of gezegdes, die in de normale samenleving ook zonder betekenis worden gebruikt en daarom ook niet beladen zijn. Bijvoorbeeld bij een patient, die zei, dat hij niet wist hoe lang hij nog had: zei ik op een luchtige toon: "Dat weet alleen onze-lieve-Heer". Daar sprong de goede man meteen op in en vertelde me, dat hij elke avond met God en zijn overleden moeder sprak, omdat hij zich zo eenzaam voelde. Omdat ik als arts niet veel tijd had, heb ik de ziekenhuis-dominee opgebeld en gevraagd, of hij eventueel kon langskomen, als deze man dat goed vond.
Vervolgens ben ik de volgende dag nog een keer terug gegaan en heb gezegd, dat er een of andere kerel in het ziekenhuis rondliep, die graag met mensen praatte. En dat die man ook een ziekenhuisdominee was. Of hij misschien ook bij hem een keer mocht langskomen.
Nou, dat mocht wel, en als hij vervelend was, dan zou hij hem er wel vierkant weer uit knikkeren.
Daar heb ik samen met hem hartelijk om gelachen.
Het einde van het verhaal was, dat deze patient, die door iedereen lastig, agressief en vervelend werd gevonden (en dat ook was), een briefje aan het ziekenhuis heeft geschreven, dat hij het zo fijn heeft gevonden en dankjewel aan degene, die de ziekenhuispastoor naar hem toe heeft gestuurd.

Juist bij mensen, die niet meer zo lang te leven hebben, bestaat er veel behoefte aan een gesprek. Ik kan daar een psycholoog op afsturen, maar die heeft ook weinig tijd en kan weinig anders doen dan diagnostiek en wat psychologen verder nog doen. Maar de nood, sterfelijk te zijn en aan de rand van het leven over de afgrond de dood in de ogen te kijken, daar helpt een psycholoog ook niet veel bij. Daar heb je een zielzorger voor nodig en dat weten de atheïsten ook. Het staat in elke palliatieve richtlijn, dat een geestelijke in dit soort gevallen kan helpen. Niet omdat je je geloof aan iemand wil opdringen, maar omdat alle andere helpers met lege handen staan.

Dus ja, blijf professioneel. Maar professioneel zijn, betekent ook, dat je mensen handvatten geeft, zodat bepaalde dingen bespreekbaar worden. Het is dus niet fout te zeggen, dat er een pastorale zorg is en of ze het fijn zouden vinden, als die ook een keer bij hun komt buurten. Of in gesprek te komen op een natuurlijke manier. Maar het zou wèl opdringerig zijn, als je probeert mensen een bepaalde kant op te dwingen, of telkens over dezelfde dingen begint, hoewel ze daar niks van willen weten.

Uiteindelijk kan niemand God ontkomen. Jona is daar een goed voorbeeld van.
Als we denken alléén verantwoordelijk te zijn voor het zieleheil van anderen, dan nemen we onszelf te serieus.

Supermooi verhaal @drj!
Ook heel belangrijk voor je vakgenoten. Een vriendin van mij is geestelijk verzorgster bij een instelling, komt in haar werk dikwijls bij palliatieve patiënten. Heeft meer dan eens meegemaakt dat er onrust op het sterfbed was. Huisarts wilde angstremmers en sedatie voorschrijven.
Zij wist echter dat bijvoorbeeld bepaalde muziek voor patiënt veel waarde had. Drukte erdoor dat éérst die muziek werd opgezet. Waarna onrust volledig wegebde en er geen medicamenteus handelen meer nodig was.

Haar ervaring was dat artsen vaak weinig oog hebben voor de meerwaarde die geestelijk verzorgers kunnen bieden als aanvulling op reguliere medisch-inhoudelijke behandeling. Dus zegt het voort…!