Aansluiting CGK bij ander kerkgenootschap

Een vraag aan een predikant/panellid die waarnemer (en nog geen deelnemer) is aan het Rijnsburgproces (Christelijke Gereformeerde Kerken). Ik begrijp goed dat deze groep niet staat achter de gang van zaken bij de groep Hoogeveen. Over de knelpunten/principes/bijbelse visie aangaande de vrouw in ambt en praktiserende homoseksualiteit denk ik als middengemeente-CGK'er diep na, omdat het voor mij geen thema's zijn maar er echte mensen achter zitten. Dus niet meegaan met de nieuwe besluiten van Hoogeveen en de wijze waarop (na destijds geschonden vertrouwen, wat mij nog meer steekt dan de genoemde zaken op zich) begrijp ik echt wel, maar waarom moet Rijnsburg (zo nodig) een eigen kerkverband beginnen? Is dat geen hoogmoed? Weer een kerkverband erbij, er is al zoveel verdeeldheid.

Moeten ‘wij’ niet bescheidener optreden en juist de minste durven zijn in dit probleem en bijvoorbeeld aanschuiven bij of ons voegen tot een reeds bestaand genootschap zoals Protestantse Kerk in Nederland/Gereformeerde Bond (of desnoods de Hersteld Hervormde Kerk)? Enige nederigheid na een scheuring en ons samen kunnen/durven voegen bij andere kerkelijke gemeenten met grotendeels dezelfde visie, is dat geen betere optie dan: wij willen perse als CGK doorgaan? Aansluiting elders lijkt mij een vredigere gang van zaken. ‘We’ kunnen wel denken: zij (Hoogeveen) moeten maar opstappen als ze het anders willen, maar feit is wel dat zij in de meerderheid zijn en dus vinden dat ze mogen blijven in plaats van onder de vlag van Gereformeerde Kerken te gaan werken/gemeente-zijn.

Hopelijk snapt u mijn punt en begrijpt u mijn verhaal. Ik hoop dat u me verder kunt helpen in mijn gebrekkig meedenken met de CGK-noodsituatie.

Beste lezer(es),

Uw/jouw vraagt raakt me, omdat ik zelf ook deze worsteling ken. Een poos geleden heb ik meer dan eens diep gezucht: moet er nu nog weer een kerkje bij? De gereformeerde gezindte is al zo hopeloos verdeeld… Ik voel schuld en schaamte tegenover de Heere, omdat het ons met elkaar blijkbaar niet meer lukt om kerk te zijn naar Zijn bedoeling.

Maar klopt het wel dat ‘Rijnsburg’ een eigen kerkverband wil beginnen? Het is goed, denk ik, om het geheugen nog even op te frissen. Op vrijdag 28 maart 2025 besloot de synode om op 3 juni van dat jaar weer bijeen te komen “wanneer kerken in groten getale aangeven terug te zullen keren binnen de bedding van de genomen synodale besluiten (over homoseksuele relaties en vrouw & ambt, PB) die vast en bondig zijn, wanneer zij eerst daarvan zijn afgeweken.” Met andere woorden: een laatste oproep tot bekering aan het adres van kerkenraden die zich niet houden aan de synodale besluiten. Niet één van de betreffende kerkenraden heeft daar positief op gereageerd. Daarom besloot de synode op 3 juni 2025: “de vergadering te sluiten in de erkenning dat de synode niet aan haar opdracht naar artikel 30 K.O. (kerkorde) heeft kunnen voldoen en daarom haar verantwoordelijkheid teruggeeft aan de plaatselijke kerken (...)”

Vervolgens heeft de kerkenraad van Rijnsburg het initiatief genomen om alle kerkenraden uit te nodigen om samen weer vorm te geven aan het kerkverband op de basis die altijd onder ons heeft gegolden: de Schrift, de belijdenisgeschriften, de aangenomen kerkorde en de daaruit voortvloeiende synodale besluiten.
 

"Het doet pijn en het voelt ook als onrecht als ‘Rijnsburg’ nu door sommigen wordt weggezet als ‘scheurmakers’. Wie heeft nu feitelijk de scheur getrokken?"

Let wel: elke kerkenraad die zich in deze aloude basis herkende, was van harte welkom. Rijnsburg was dus helemaal niet uit op het beginnen van een eigen kerkverband, maar juist om het oude kerkverband voort te zetten op de basis die altijd onder ons gold. Het doet pijn en het voelt ook als onrecht als ‘Rijnsburg’ nu door sommigen wordt weggezet als ‘scheurmakers’. Wie heeft nu feitelijk de scheur getrokken? Toch de kerkenraden die zich niet aan de afspraken houden? En die daarmee (zoals u/jij terecht opmerkt) het vertrouwen hebben geschonden?

De vraag is: hoe nu verder? Wat mij betreft (en dat geldt voor meerdere ‘waarnemende’ kerkenraden) wachten we nu eerst de resultaten van de synode van Hoogeveen af. Dat doen overigens de ‘deelnemers’ aan Rijnsburg ook, want er is met opzet nog niet overgegaan tot de vorming van een eigen synode. Laten we maar bidden dat er nog iets gebeurt waardoor de schade beperkt blijft. 

Of we als kerken die op de ‘vierslag’ staan ons beter kunnen voegen bij een bestaand kerkgenootschap? De PKN zou voor mij afvallen. Niet omdat daar geen gereformeerde christenen zijn (denk inderdaad aan de Gereformeerde Bond), maar omdat we het probleem dan in veelvoud terugkrijgen: er gebeurt binnen de PKN heel veel wat niet binnen de kaders van Schrift en belijdenis valt. Ik zou mij daar in geweten niet bij kunnen voegen.
 

"De PKN zou voor mij afvallen omdat we het probleem dan in veelvoud terugkrijgen. De HHK roept ook weer verdeelde reacties op"

De HHK dan? Daar is in de kring van ‘Rijnsburg’ zeker over gesproken. Maar dat roept ook weer verdeelde reacties op binnen de ‘Rijnsburgkerken’ zelf. Er zijn er die zich in de HHK prima thuis zouden voelen, maar ook die daar moeite mee zouden hebben. Dat zou ook binnen gemeenten zélf weer verdeeldheid kunnen geven.

Misschien is dan toch de minst slechte (maar dus ook niet fraaie!) oplossing om vooralsnog verder te gaan met alle CGK’s die zich aan de vierslag willen houden. Maar dan zal daarna de blik naar buiten moeten worden gericht: zou er een kerk kunnen ontstaan die voluit gereformeerd is, waarin meerdere kerken zich zouden kunnen vinden? Wijlen ds. J. H. Velema, een van mijn voorgangers in Nunspeet, sprak met voorliefde over een ‘katholiek-gereformeerde kerk’, waarin allen thuishoren die de gereformeerde belijdenis van harte onderschrijven en in praktijk brengen. Dat zou ook mijn ideaal zijn. Er mag best een gezonde breedte zijn, maar wél binnen de genoemde bandbreedte.

Er is alle reden om ons als CGK’ers (Hoogeveen en Rijnsburg) voor de Heere te verootmoedigen en te smeken: “Ga niet in het gericht met ons, maar herstel ons, o God van ons heil” (Psalm 142 en 85).

U/jij merkt wel: een mooi afgerond antwoord heb ik niet, laat staan een goede oplossing. Het is een diep-trieste situatie. Maar laten we juist daarom ons oog richten op de Heere Jezus Christus, het Hoofd van Zijn lichaam en de Hogepriester Die ons kan aanvoelen in al onze zwakheden en worstelingen. Van Hem is onze verwachting.

Met een hartelijke groet van een broeder die de nood net zo voelt als u/jij,
Ds. P. D. J. Buijs