Vervloeking van Cham

In Genesis 9 wordt Kanaän door Noach vervloekt. Nergens in de Bijbel lezen we van Cham dat hij vervloekt is. Later worden de Kanaänieten verdreven. Kanttekenaren spreken wel over Cham. Deze mannen leefden in tijd van slavenhandel, waar Nederland deel aan nam. Is het daarom dat de kanttekenaren Cham erin betrokken? Om zo zich niet tegen slavenhandel uit te (hoeven) spreken. En tot op heden blijft dat in kanttekeningen staan. Een vraag voor de GBS...

Beste vraagsteller,

Bij “Vervloekt zij Kanaän” gaven de Statenvertalers aan dat die vervloeking betrekking heeft op zichzelf en de zijnen (kanttekening 33). En dat we hier bij Kanaän niet alleen aan Kanaän, maar ook aan zijn vader (Cham) en nakomelingen moeten denken (kanttekening 34).

Wie hierin een legitimatie voor westerse kooplieden leest om slaven uit Afrika te halen om die in Amerika te verkopen, laat de Statenvertalers dingen zeggen die ze zelf niet gezegd hebben. Het is niet Bijbels om mensen als koopwaar te behandelen, dat moge duidelijk zijn.

De verklaring van de Statenvertalers komt overeen met die van Calvijn (1509-1564), die de vervloeking eveneens op zowel Kanaän als zijn vader en zijn nakomelingen betrekt. De Geneefse reformator noemt het verwonderlijk dat Noach zijn kleinzoon vervloekt en zijn zoon Cham, de dader van misdaad, stilzwijgend voorbijgaat. Volgens Calvijn wordt de straf, opdat de zwaarte temeer uitkomt, zelfs op de nakomelingen overgedragen, alsof de Heere openlijk wilde betuigen dat de straf van één mens Hem niet genoeg was, maar dat Zijn vervloeking ook op de nakomelingen rustte en zich in volgende eeuwen zou voortzetten. Intussen -zo vervolgt Calvijn- wordt Cham zelf niet uitgezonderd, daar God, door zijn zoon mede in te sluiten, zijn oordeel verzwaart. En: Terwijl het hele zaad van Cham Gods vervloeking waardig was, heeft Hij de Kanaänieten met name uitgekozen om die boven anderen te vervloeken.

Met vriendelijke groet,
Drs. L. J. van Belzen,
wetenschappelijk medewerker GBS