Dierlijke producten of fabrieksvoedsel

M. (Marieke) de Jong | 50 reacties | 21-09-2026| 12:57

Vraag

Hoe kan het dat tegenwoordig gezegd wordt dat het eten van zuivel zoals kaas en boter niet goed zou zijn, evenals rood vlees en dergelijke dingen, terwijl de Heere ons deze dingen heeft gegeven? We zouden dan daarom maar margarines moeten smeren en vegetarische dingen moeten eten, terwijl dit vaak fabrieksvoedsel is. Wat ik niet begrijp is, hoe kunnen we de dingen die de Heere ons tot eten heeft gegeven, als slecht moeten bestempelen?


Antwoord

Beste vraagsteller,

Je vraag begrijp ik goed, want dit is ook een vraag die bij mij leeft. Ik kijk met verbazing naar de manier waarop we van verschillende kanten richting een plantaardig voedingspatroon worden gestuurd. Zo wordt in de media en politiek het eten van vlees steeds meer bekritiseerd, wordt er vanuit de overheid ingezet op een vermindering van de veestapel, ligt ook in de adviezen van het Voedingscentrum meer nadruk op plantaardige voeding en verschuift het aanbod in de supermarkt steeds verder naar plantaardige alternatieven. Melk wordt vervangen door soja- of havermelk, yoghurt door soja- of kokosyoghurt, roomboter door halvarine of margarine en vlees door vleesvervangers. Ook kiezen steeds meer mensen voor een flexitarisch, vegetarisch of veganistisch voedingspatroon.

Voor deze verschuiving worden drie redenen genoemd: duurzaamheid, dierenwelzijn en gezondheid. In de eerste twee argumenten kan ik mij vinden. Over het gezondheidsargument denk ik echter anders. 

Zelf ben ik achttien jaar vegetariër geweest. Zes jaar geleden ben ik daar, nadat ik mij steeds verder in voeding was gaan verdiepen, op teruggekomen. Mijn visie op voeding is sindsdien behoorlijk veranderd en inmiddels is mijn overtuiging dat dierlijke producten een belangrijke plaats binnen een gezond voedingspatroon zouden moeten innemen.

Wat maakt dierlijke producten zo waardevol? Hieronder lees je de drie belangrijkste redenen:

1. Traditionele voeding 
Producten als vlees, vis, eieren en zuivel maken al duizenden jaren -sinds de tijd na het paradijs- deel uit van de menselijke voeding. Veel van de moderne producten waarmee we deze tegenwoordig vervangen -zoals plantaardige boters en vleesvervangers- zijn daarentegen relatief nieuw: van enkele decennia tot hooguit een paar honderd jaar oud. Waarom zouden we voedingsmiddelen die God ons tot voedsel heeft gegeven als ongezond of minder wenselijk beschouwen en de voorkeur geven aan door de mens ontwikkelde alternatieven?

2. Puur en nauwelijks bewerkt
Veel van de moderne vervangende producten zijn -zoals jij terecht benoemt- fabrieksvoedsel. Sommige ondergaan sterke bewerkingsprocessen en bevatten meerdere toevoegingen om qua structuur, smaak en kleur op het oorspronkelijke product te lijken. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de ingrediëntenlijst van vleesvervangers en margarines. Waarom zou zo’n sterk bewerkt product gezonder zijn dan het oorspronkelijke, pure en nauwelijks bewerkte product?

Hoe sterker een voedingsmiddel wordt bewerkt, hoe meer voedingsstoffen verloren gaan. Sommige sterk bewerkte producten zijn daarmee een ‘leeg’ product geworden en dragen niet bij aan je gezondheid. Sterker nog: bepaalde toevoegingen ondermijnen juist je gezondheid. Wat ook interessant is, is dat aan verschillende vervangende producten vitamines en mineralen worden toegevoegd om het toch nog wat voedingswaarde te geven. Denk bijvoorbeeld aan plantaardige boters, vlees- en zuivelvervangers die worden verrijkt met vitamine A, D, B12, calcium of ijzer. Waarom zouden we de voorkeur geven aan een product waaraan vitaminen en mineralen kunstmatig worden toegevoegd, boven een voedingsmiddel waarin deze van nature al aanwezig zijn?

Een kanttekening wanneer we het hebben over onbewerkte voeding: ook dierlijke producten kunnen sterk bewerkt zijn. Denk bijvoorbeeld aan vleeswaren zoals ham, kipfilet en salami, maar ook aan bacon, rookworst, kipnuggets en frikandellen. Deze producten vallen niet onder gezonde dierlijke voeding en kun je het beste zo min mogelijk eten.

3. Zeer voedzaam 
Dierlijke producten zijn vaak rijker aan belangrijke voedingsstoffen dan plantaardige producten. Bovendien komen de voedingsstoffen uit dierlijke producten voor in een vorm die ons lichaam beter kan opnemen en benutten. 

Een voorbeeld hiervan zijn eiwitten. Eiwitten leveren aminozuren die nodig zijn voor tal van processen in ons lichaam. Het is daarom belangrijk om dagelijks voldoende eiwitten binnen te krijgen. Dierlijke producten zijn rijker aan eiwitten dan plantaardige producten, waardoor je makkelijker aan voldoende eiwitinname komt. Daarnaast zijn dierlijke eiwitten van hogere kwaliteit. Ze bevatten alle negen essentiële aminozuren in gunstige verhoudingen en zijn goed verteerbaar. Hierdoor kan het lichaam de aminozuren uit deze eiwitten efficiënt opnemen en benutten. Plantaardige eiwitten worden daarentegen minder goed opgenomen en hebben meestal een minder gunstige verhouding van essentiële aminozuren. Wie zijn eiwitten voornamelijk uit plantaardige bronnen haalt, heeft een hogere totale eiwitinname nodig. Daarnaast is voldoende variatie in plantaardige eiwitbronnen belangrijk om alle negen essentiële aminozuren in voldoende hoeveelheden binnen te krijgen.

Een ander voorbeeld is vitamine A. In dierlijke producten komt vitamine A voor als retinol, een vorm die het lichaam direct kan gebruiken. Plantaardige voedingsmiddelen bevatten daarentegen geen retinol, maar provitamine-A-carotenoïden. Het lichaam moet deze stoffen eerst omzetten in retinol voordat ze als vitamine A gebruikt kunnen worden. Gemiddeld moet het lichaam ongeveer 12 microgram bètacaroteen omzetten om 1 microgram retinol te verkrijgen. 

Zo zijn er nog meer voedingsstoffen waarbij de vorm en beschikbaarheid verschillen tussen plantaardige en dierlijke bronnen, zoals vitamine B12, vitamine D, ijzer en omega 3.

Conclusie: dierlijke producten hoeven we naar mijn mening dus zeker niet als ongezond of slecht te beschouwen. Integendeel: onbewerkte dierlijke voeding is rijk aan belangrijke voedingsstoffen en daarom zie ik dierlijke producten als een waardevol onderdeel van een gezond voedingspatroon.

Ik hoop dat dit antwoord je wat meer inzicht heeft gegeven.

Gezonde groet,
Marieke de Jong

Lees meer artikelen over:

voeding

Mis niks, abonneer je op onze WhatsApp en wekelijkse nieuwsbrief

Dit artikel is beantwoord door

M. (Marieke) de Jong

  • Geboortedatum:
    16-05-1991
  • Kerkelijke gezindte:
    Baptistengemeente
  • Woon/standplaats:
    Leersum
  • Status:
    Actief
7 artikelen
M. (Marieke) de Jong

Bijzonderheden:

Leefstijlcoach


Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
50 reacties
mortlach
29-09-2026 / 03:02
@jewannes: ik ben al pak 'm beet 25 jaar lid van Refoweb, en God willens, nog vele jaren hierna. Ik hoop dat de meeste mensen mij kennen als iemand die gelovigen meestal met respect probeert te benaderen. Ik wil er in dat kader ook even op wijzen dat JIJ begon met beledigen door het woord "fabel" aan de door mij geplaatste grafiek te koppelen.

Ik ben te bescheiden om te beweren dat "wij" de boel hier aan het "overnemen" zijn. Maar als er zaken met een wetenschappelijke insteek worden aangekaart, ja, dan sta ik aan de kant van de wetenschap. Jij blijkbaar niet, en dat hoeft ook helemaal niet. Maar ik vind het wel een bijzonder idee dat jij denkt dat jouw visie op geloof, schepping en Bijbel voor alle christenen opgaat. Dat is uiteraard niet zo; er zijn tal van christenen die de Bijbel als onfeilbare woord van God zien, en die TOCH proberen om de ravage die we aan het milieu aan het aanrichten zijn te beperken.

En maak je geen zorgen, het stuk van RW op het forum waar je inderdaad al die geloofszaken moet onderschrijven, is voor mij tot op de dag van vandaag niet toegankelijk.
mortlach
29-09-2026 / 03:09
@WillemB "Mortlach, begrijpt een "wetenschapper" als jij echt de eenvoudige woorden uit Gen. 11:3 niet...?"

Niks mis met mijn begrijpend lezen hoor, al zul je me even moeten uitleggen wat in het kader van dit gesprek de relevantie is van "Ze zeiden tegen elkaar: 'Laten we van klei blokken vormen en die goed bakken in het vuur.' De kleiblokken gebruikten ze als stenen, en aardpek als specie."

Bedoel je wellicht Gen. 1:3?

En ook die woorden begrijp ik prima. Maar dat betekent niet dat ik ze ook voor historisch waar houd. Het is in de Bijbel een en al allegorie en poëzie en wat nog meer voor literaire stijlen om toch iets over het onbenoembare te kunnen benoemen. Serieus, de letterlijke betekenis is wat mij betreft nog het minst interessant eraan.
WillemB
29-09-2026 / 07:38
Excuus, Mortlach ik bedoel Gen. 9:3.
Waarvan jij als “wetenschapper” in je bijdrage van 28-09-2026 16:18 uur blijk geeft van willens en wetens aan deze woorden een bizarre uitleg te geven.

Nu begrijp ik ook beter waarom je niet in scheppingsdagen gelooft. Je gelooft alleen de “wetenschappelijke” documenten die elk jaar weer worden herzien en bijgesteld…
refoweb
29-09-2026 / 08:53
U allen dwaalt ernstig af...
Rembrand
29-09-2026 / 09:32
Inderdaad refoweb, de vraag is: eten we dierlijke producten of fabrieksvoer.
We leven in één van de rijkste landen ter wereld met een duizelingwekkend voedselaanbod. Zoveel dat er grote hoeveelheden als afval beland.
We beschikken o.a.over bladgroenten, knolgroenten, wortelgroenten, vruchtgroenten, fruit, granen, peulvruchten, noten, melkproducten als kaas, melk,yoghurt, kwark, eieren, zeewier, vis en vlees.
Wie een beetje kan koken heeft geen fabrieksvoer nodig om dagelijks of twee keer per week het stuk(je) vlees te vervangen.
mortlach
29-09-2026 / 18:03
@refoweb: inderdaad, we gaan terug naar het onderwerp, hoewel ik hoop dat je het me zult vergeven toch nog even op Willem te reageren.

@WillemB: ik zeg alleen dat je ondanks dat het je blijkbaar door God gegeven wordt, beter niet alles wat beweegt kunt eten.

Maar interessanter vind ik deze opmerking: “wetenschappelijke” documenten die elk jaar weer worden herzien en bijgesteld…"

Het is altijd bijzonder om te zien hoe een kracht van de wetenschap door sommige gelovigen wordt weggezet als zwakte. Het aanpassen van ideeën in het licht van nieuwe informatie is juist de reden waarom wetenschap zou goed werkt. Ik begrijp dat dat voor gelovigen die menen dat de volledige waarheid en alle kennis perfect uit de hemel is geopenbaard misschien lastig te vatten is. Maar het zou je sieren om je kennis van de wetenschap wat te versterken voordat je erop begint af te geven.

Goed, terug naar de voeding. Vlees is lekker en ik ben ook echt niet tegen het eten van bescheiden porties. En om industriële voeding kom je bijna niet heen tegenwoordig. Dat gezegd hoor je zelden van mensen die aandoeningen krijgen van het eten van te veel groenten, maar als je te veel vlees eet, is dat wel anders: hart- en vaatziekten en jicht, om maar eens wat te noemen.

Daarbij is vlees eten verschrikkelijk inefficiënt vanuit een energie-oogpunt. Uiteindelijk halen we onze energie allemaal uit zonlicht. Groene planten doen het rechtstreeks via fotosynthese, en dieren doen het door het eten van planten (of andere dieren). Er is berekend er bij het eten van vlees slechts 3% van de energie overblijft (de andere 97% wordt gebruikt om het dier eerst te laten groeien en leven, zeg maar).

Daarnaast was er laatst een stukje in de show van Arjen Lubach over hoeveel landbouwgrond we in Nederland nodig hebben om de veestapel van veevoer te voorzien. Ik geloof dat de uitkomst was dat we een gebied ter grootte van een tweede Nederland gebruiken voor veevoer dat we importeren. Economisch is het allemaal blijkbaar wel rendabel, maar het geeft toch te raden.
jewannes
30-09-2026 / 07:23
Omdat iemand het had over je blik te verruimen en verder te kijken dan Gods Woord, zoals dat al in het paradijs door de slang ook gepropageerd was, heb ik hier een link naar Prof. A.M. Rehwinkel. Een wetenschapper waar iedereen die dat leest verbaast van zal staan.
Ik hoop dat het mag meewerken tot mogelijk de waarachtige bekering tot God. Als je het boekje nog nooit gelezen hebt, zal het je ongetwijfeld verbaast doen staan.
Ik denk dat het nog wel in dit topic past. Van mezelf heb ik niks meer toe te voegen.
https://theologienet.nl/bestanden/rehwinkel.pdf
jewannes
30-09-2026 / 07:33
Exuses voor de dubbele regel. Niet goed opgelet.
mortlach
30-09-2026 / 18:49
Wauw, dat is nogal wat huiswerk, 200 pagina's. En het boek komt uit 1951! Nu ben ik helemaal voor het lezen van klassieke literatuur, maar in dit geval gaat dat niet echt op.

De brontosaurus wordt bijvoorbeeld nog als grootste dinosaurus genoemd, terwijl we sinds die tijd nog grotere fossielen hebben gevonden. Vervelend dat de wetenschap zich steeds maar weer aanpast als er nieuwe feiten bekend worden, nietwaar?

Als ik snel door verschillende hoofdstukken blader, kom ik eigenlijk weinig nieuws tegen, of in ieder geval de argumenten die je altijd hoort en die nooit overtuigen. Maar goed, je hebt hier dus wel alle Zondvloed-rammelargumenten bij elkaar.
Rembrand
30-09-2026 / 19:11
Hallo jongens, even bij de les blijven.
De vraag gaat over dierlijke producten of fabroeksvoedsel.
Je kunt op dit bericht reageren. Klik hier om in te loggen.

Terug in de tijd

Geloven maar nog niet de Heilige Geest ontvangen

Ik zou graag een vraag stellen over Handelingen van de apostelen 8:14-16. Daarin staat dat bepaalde mensen (Samaria) het Woord hadden aangenomen (vers 14), maar de Heilige Geest was nog op niemand van...
Geen reacties
21-09-2015

Lezingen over vruchten van de Geest

Dominee Vreugdenhil, ik las de lezing over 'blijdschap' die u in Kiev gehouden heeft. Heeft u ook van de andere vruchten van de Geest lezingen? En zo ja, zouden wij die ook mogen lezen?
Geen reacties
21-09-2006

Koude gebeden

Hoe krijg ik zekerheid voor de eeuwigheid? Als er gepreekt wordt over Christus dan verlang ik zo naar dat reinigende bloed, maar het is te kort voor de eeuwigheid. Ik ben zelfs zo hoogmoedig dat ik me...
1 reactie
21-09-2018
design website door design website by Mooimerk website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis hosting website door hosting website by STH Automatisering
Stel hier
een vraag