Dierlijke producten of fabrieksvoedsel
M. (Marieke) de Jong | 50 reacties | 21-09-2026| 12:57
Vraag
Hoe kan het dat tegenwoordig gezegd wordt dat het eten van zuivel zoals kaas en boter niet goed zou zijn, evenals rood vlees en dergelijke dingen, terwijl de Heere ons deze dingen heeft gegeven? We zouden dan daarom maar margarines moeten smeren en vegetarische dingen moeten eten, terwijl dit vaak fabrieksvoedsel is. Wat ik niet begrijp is, hoe kunnen we de dingen die de Heere ons tot eten heeft gegeven, als slecht moeten bestempelen?
Antwoord
Beste vraagsteller,
Je vraag begrijp ik goed, want dit is ook een vraag die bij mij leeft. Ik kijk met verbazing naar de manier waarop we van verschillende kanten richting een plantaardig voedingspatroon worden gestuurd. Zo wordt in de media en politiek het eten van vlees steeds meer bekritiseerd, wordt er vanuit de overheid ingezet op een vermindering van de veestapel, ligt ook in de adviezen van het Voedingscentrum meer nadruk op plantaardige voeding en verschuift het aanbod in de supermarkt steeds verder naar plantaardige alternatieven. Melk wordt vervangen door soja- of havermelk, yoghurt door soja- of kokosyoghurt, roomboter door halvarine of margarine en vlees door vleesvervangers. Ook kiezen steeds meer mensen voor een flexitarisch, vegetarisch of veganistisch voedingspatroon.
Voor deze verschuiving worden drie redenen genoemd: duurzaamheid, dierenwelzijn en gezondheid. In de eerste twee argumenten kan ik mij vinden. Over het gezondheidsargument denk ik echter anders.
Zelf ben ik achttien jaar vegetariër geweest. Zes jaar geleden ben ik daar, nadat ik mij steeds verder in voeding was gaan verdiepen, op teruggekomen. Mijn visie op voeding is sindsdien behoorlijk veranderd en inmiddels is mijn overtuiging dat dierlijke producten een belangrijke plaats binnen een gezond voedingspatroon zouden moeten innemen.
Wat maakt dierlijke producten zo waardevol? Hieronder lees je de drie belangrijkste redenen:
1. Traditionele voeding
Producten als vlees, vis, eieren en zuivel maken al duizenden jaren -sinds de tijd na het paradijs- deel uit van de menselijke voeding. Veel van de moderne producten waarmee we deze tegenwoordig vervangen -zoals plantaardige boters en vleesvervangers- zijn daarentegen relatief nieuw: van enkele decennia tot hooguit een paar honderd jaar oud. Waarom zouden we voedingsmiddelen die God ons tot voedsel heeft gegeven als ongezond of minder wenselijk beschouwen en de voorkeur geven aan door de mens ontwikkelde alternatieven?
2. Puur en nauwelijks bewerkt
Veel van de moderne vervangende producten zijn -zoals jij terecht benoemt- fabrieksvoedsel. Sommige ondergaan sterke bewerkingsprocessen en bevatten meerdere toevoegingen om qua structuur, smaak en kleur op het oorspronkelijke product te lijken. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de ingrediëntenlijst van vleesvervangers en margarines. Waarom zou zo’n sterk bewerkt product gezonder zijn dan het oorspronkelijke, pure en nauwelijks bewerkte product?
Hoe sterker een voedingsmiddel wordt bewerkt, hoe meer voedingsstoffen verloren gaan. Sommige sterk bewerkte producten zijn daarmee een ‘leeg’ product geworden en dragen niet bij aan je gezondheid. Sterker nog: bepaalde toevoegingen ondermijnen juist je gezondheid. Wat ook interessant is, is dat aan verschillende vervangende producten vitamines en mineralen worden toegevoegd om het toch nog wat voedingswaarde te geven. Denk bijvoorbeeld aan plantaardige boters, vlees- en zuivelvervangers die worden verrijkt met vitamine A, D, B12, calcium of ijzer. Waarom zouden we de voorkeur geven aan een product waaraan vitaminen en mineralen kunstmatig worden toegevoegd, boven een voedingsmiddel waarin deze van nature al aanwezig zijn?
Een kanttekening wanneer we het hebben over onbewerkte voeding: ook dierlijke producten kunnen sterk bewerkt zijn. Denk bijvoorbeeld aan vleeswaren zoals ham, kipfilet en salami, maar ook aan bacon, rookworst, kipnuggets en frikandellen. Deze producten vallen niet onder gezonde dierlijke voeding en kun je het beste zo min mogelijk eten.
3. Zeer voedzaam
Dierlijke producten zijn vaak rijker aan belangrijke voedingsstoffen dan plantaardige producten. Bovendien komen de voedingsstoffen uit dierlijke producten voor in een vorm die ons lichaam beter kan opnemen en benutten.
Een voorbeeld hiervan zijn eiwitten. Eiwitten leveren aminozuren die nodig zijn voor tal van processen in ons lichaam. Het is daarom belangrijk om dagelijks voldoende eiwitten binnen te krijgen. Dierlijke producten zijn rijker aan eiwitten dan plantaardige producten, waardoor je makkelijker aan voldoende eiwitinname komt. Daarnaast zijn dierlijke eiwitten van hogere kwaliteit. Ze bevatten alle negen essentiële aminozuren in gunstige verhoudingen en zijn goed verteerbaar. Hierdoor kan het lichaam de aminozuren uit deze eiwitten efficiënt opnemen en benutten. Plantaardige eiwitten worden daarentegen minder goed opgenomen en hebben meestal een minder gunstige verhouding van essentiële aminozuren. Wie zijn eiwitten voornamelijk uit plantaardige bronnen haalt, heeft een hogere totale eiwitinname nodig. Daarnaast is voldoende variatie in plantaardige eiwitbronnen belangrijk om alle negen essentiële aminozuren in voldoende hoeveelheden binnen te krijgen.
Een ander voorbeeld is vitamine A. In dierlijke producten komt vitamine A voor als retinol, een vorm die het lichaam direct kan gebruiken. Plantaardige voedingsmiddelen bevatten daarentegen geen retinol, maar provitamine-A-carotenoïden. Het lichaam moet deze stoffen eerst omzetten in retinol voordat ze als vitamine A gebruikt kunnen worden. Gemiddeld moet het lichaam ongeveer 12 microgram bètacaroteen omzetten om 1 microgram retinol te verkrijgen.
Zo zijn er nog meer voedingsstoffen waarbij de vorm en beschikbaarheid verschillen tussen plantaardige en dierlijke bronnen, zoals vitamine B12, vitamine D, ijzer en omega 3.
Conclusie: dierlijke producten hoeven we naar mijn mening dus zeker niet als ongezond of slecht te beschouwen. Integendeel: onbewerkte dierlijke voeding is rijk aan belangrijke voedingsstoffen en daarom zie ik dierlijke producten als een waardevol onderdeel van een gezond voedingspatroon.
Ik hoop dat dit antwoord je wat meer inzicht heeft gegeven.
Gezonde groet,
Marieke de Jong
Dit artikel is beantwoord door
M. (Marieke) de Jong
- Geboortedatum:16-05-1991
- Kerkelijke gezindte:Baptistengemeente
- Woon/standplaats:Leersum
- Status:Actief
Bijzonderheden:
Leefstijlcoach
Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
Het ietwat tuttige spreekwoord geldt nog steeds: Alles waar "te" voor staat is niet goed, behalve "tevreden"
De tegenstelling tussen dierlijke producten en fabrieksvoedsel lijkt daarom wat te gemakkelijk. Natuurlijk kan een stuk vlees of een glas melk minder bewerkt zijn dan een vegetarisch fabrieksproduct. Maar daarmee is nog niets gezegd over de manier waarop dat vlees of die melk tot stand is gekomen.
De moderne veehouderij is immers zelf een vergaand geïndustrialiseerd productieproces. Dieren worden gefokt en gevoerd om een zo hoog mogelijke productie te bereiken. Melkkoeien worden gemiddeld al rond hun zesde levensjaar afgevoerd, terwijl zij biologisch aanzienlijk ouder kunnen worden. De natuurlijke behoeften van het dier komen daarmee onder spanning te staan ten opzichte van de economische opbrengst.
Ook de gedachte dat melk een vanzelfsprekend onderdeel van het menselijke voedingspatroon is, verdient enige nuance. Het merendeel van de volwassen wereldbevolking verteert lactose minder goed. Het vermogen om als volwassene melk te blijven verteren is een genetische aanpassing die vooral voorkomt bij bevolkingsgroepen met een lange geschiedenis van melkveehouderij.
Maar belangrijker vind ik de christelijke verantwoordelijkheid voor de schepping.
In Genesis 1 krijgen mensen en dieren oorspronkelijk plantaardig voedsel toegewezen. In Genesis 2 krijgt de mens de opdracht de schepping te bewerken én te bewaren. En in Spreuken 12:10 lezen we dat de rechtvaardige het leven van zijn vee kent. De rustdag geldt óók voor de dieren en een dorsende os mag bijvoorbeeld niet gemuilkorfd worden.
Dat de mens na de zondvloed toestemming krijgt om dieren te eten, betekent wat mij betreft niet dat daarmee iedere vorm van veehouderij gelegitimeerd is.
Wanneer dieren steeds meer worden beschouwd als productiemiddelen, waarvan de waarde hoofdzakelijk wordt bepaald door de hoeveelheid melk, eieren of vlees die zij opleveren, moeten wij ons als christenen toch afvragen of dit nog past bij het rentmeesterschap waartoe wij geroepen zijn.
De vraag zou wat mij betreft daarom niet alleen moeten zijn of ons voedsel natuurlijk of bewerkt is, maar ook of de manier waarop het wordt geproduceerd recht doet aan Gods schepping.
Want een weinig bewerkt eindproduct is nog geen garantie voor een verantwoord productieproces.
En dat je niet weet hoe de moderne veehouderij (ik kom er dagelijks) in elkaar steekt, neem ik je niet kwalijk. Wortelknagers echoën elkaar graag na ;-)
@Rembrand Ken je klassiekers. Welvaart heeft niets te maken met het nuttigen van vlees en melkproducten. Juist armelui hadden vroeger hun eigen varken voor de slacht en koe voor melk, boter en kaas.
Het is je misschien gegeven, maar ik geloof echt niet dat men destijds elke dag vlees at, of boter. En als dat wel zo was, dan zullen de porties wel wat kleiner zijn geweest en alles aangevuld met gezondere plantaardige oliën, vis en granen.
Eigen vee opeten was alleen mogelijk voor een deel van de mensen op het platte land. Denk je nou echt dat de armelui in de steden op driehoog achter een varken vet konden mesten? Boerenknechten, arbeiders en werklozen kregen het pas later ook goed.
Punt is dat een klein fanatiek vegaclubje ons met desinformatie wijs probeert te maken dat vleesvervangers gezonder zijn en beter voor ons milieu. Je weet wel, dat milieu waardoor wij de kip met de gouden eieren slachten en wat ons slechts hoongelach oplevert in het buitenland. In sommige christelijke kringen is duurzaamheid een nieuw aanbiddingswoord en milieu de nieuwe afgod. Feit is dat wat wij jaarlijks offeren op het altaar van koning klimaat, in een fractie van een seconde al weer ongedaan wordt gemaakt door de fossiele Chinezen (meer dan 3000 operationele kolencentrales) en oorlogen in Oost-Europa en het Midden-Oosten. Dat is de realiteit waar de groengelovigen blind voor zijn. Kortom, verbeter de wereld en begin daar.
Dezelfde dwangwappies die ons aan de winterpeen proberen te krijgen hebben er overigens geen moeite mee om de hele wereld over te vliegen om nieuwe zieltjes te winnen.
Trouwens, wie ooit een lupineburger heeft geproefd, kan zich voorstellen dat het vermoedelijk smakelijker is om aan een paardenvijg te likken. Maar goed, over smaak valt natuurlijk niet te twisten...
De denigrerende toon van omega stuit me tegen de borst. Ik krijg een beeld van een vadsige ouderling met een met een bord vol vlees en een fles rode wijn of een flinke pul bier. Dan zie ik liever iemand worteltjes eten.
Sport veel en kerngezond
Hoe kunnen we dieren eten als we zien hoe vreselijk ze behandeld worden
@Rembrand Beelddenkers zitten er vaak naast. Maar dat zul je inmiddels uit eigen ervaring ook wel ontdekt hebben.
Het was zeer noodzakelijk dat Salomo slechts 142.000 dieren als offer brengt bij de inwijding van de Tempel.
Ook de gojim werden in die offers betrokken bij de inwijding van de Tempel.
Gelet op de wereldbevolking was dat een bescheiden aandeel.
En ja, het aanvaarden van al die offers werd zichtbaar doordat de Heerlijkheid van de Eeuwige de tempel vervulde.
Mijn denkbeelden zijn nooit mijn waarheden, meestal ben ik me daar van begin af aan bewust.
Ik hoop dat je dankbaar bent dat je zo gezegend bent dat je in staat bent om biefstukken te kopen. Een groot deel van de wereldbevolking kan daar slechts van dromen. Misschien heb je zelfs wat over voor de in collectezak voor de diaconie ter plaatse en de arme kindertjes in andere continenten.
Wanneer eiwitrijke insecten vrij zijn van bestrijdingsmiddelen zijn ze goed te eten. Krokant gebakken, lekker gekruid. Het zal even wennen zijn, maar mosselen en garnalen zijn ook complete beestjes die we met ingewanden en al eten.
