Dierlijke producten of fabrieksvoedsel

M. (Marieke) de Jong | 50 reacties | 21-09-2026| 12:57

Vraag

Hoe kan het dat tegenwoordig gezegd wordt dat het eten van zuivel zoals kaas en boter niet goed zou zijn, evenals rood vlees en dergelijke dingen, terwijl de Heere ons deze dingen heeft gegeven? We zouden dan daarom maar margarines moeten smeren en vegetarische dingen moeten eten, terwijl dit vaak fabrieksvoedsel is. Wat ik niet begrijp is, hoe kunnen we de dingen die de Heere ons tot eten heeft gegeven, als slecht moeten bestempelen?


Antwoord

Beste vraagsteller,

Je vraag begrijp ik goed, want dit is ook een vraag die bij mij leeft. Ik kijk met verbazing naar de manier waarop we van verschillende kanten richting een plantaardig voedingspatroon worden gestuurd. Zo wordt in de media en politiek het eten van vlees steeds meer bekritiseerd, wordt er vanuit de overheid ingezet op een vermindering van de veestapel, ligt ook in de adviezen van het Voedingscentrum meer nadruk op plantaardige voeding en verschuift het aanbod in de supermarkt steeds verder naar plantaardige alternatieven. Melk wordt vervangen door soja- of havermelk, yoghurt door soja- of kokosyoghurt, roomboter door halvarine of margarine en vlees door vleesvervangers. Ook kiezen steeds meer mensen voor een flexitarisch, vegetarisch of veganistisch voedingspatroon.

Voor deze verschuiving worden drie redenen genoemd: duurzaamheid, dierenwelzijn en gezondheid. In de eerste twee argumenten kan ik mij vinden. Over het gezondheidsargument denk ik echter anders. 

Zelf ben ik achttien jaar vegetariër geweest. Zes jaar geleden ben ik daar, nadat ik mij steeds verder in voeding was gaan verdiepen, op teruggekomen. Mijn visie op voeding is sindsdien behoorlijk veranderd en inmiddels is mijn overtuiging dat dierlijke producten een belangrijke plaats binnen een gezond voedingspatroon zouden moeten innemen.

Wat maakt dierlijke producten zo waardevol? Hieronder lees je de drie belangrijkste redenen:

1. Traditionele voeding 
Producten als vlees, vis, eieren en zuivel maken al duizenden jaren -sinds de tijd na het paradijs- deel uit van de menselijke voeding. Veel van de moderne producten waarmee we deze tegenwoordig vervangen -zoals plantaardige boters en vleesvervangers- zijn daarentegen relatief nieuw: van enkele decennia tot hooguit een paar honderd jaar oud. Waarom zouden we voedingsmiddelen die God ons tot voedsel heeft gegeven als ongezond of minder wenselijk beschouwen en de voorkeur geven aan door de mens ontwikkelde alternatieven?

2. Puur en nauwelijks bewerkt
Veel van de moderne vervangende producten zijn -zoals jij terecht benoemt- fabrieksvoedsel. Sommige ondergaan sterke bewerkingsprocessen en bevatten meerdere toevoegingen om qua structuur, smaak en kleur op het oorspronkelijke product te lijken. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de ingrediëntenlijst van vleesvervangers en margarines. Waarom zou zo’n sterk bewerkt product gezonder zijn dan het oorspronkelijke, pure en nauwelijks bewerkte product?

Hoe sterker een voedingsmiddel wordt bewerkt, hoe meer voedingsstoffen verloren gaan. Sommige sterk bewerkte producten zijn daarmee een ‘leeg’ product geworden en dragen niet bij aan je gezondheid. Sterker nog: bepaalde toevoegingen ondermijnen juist je gezondheid. Wat ook interessant is, is dat aan verschillende vervangende producten vitamines en mineralen worden toegevoegd om het toch nog wat voedingswaarde te geven. Denk bijvoorbeeld aan plantaardige boters, vlees- en zuivelvervangers die worden verrijkt met vitamine A, D, B12, calcium of ijzer. Waarom zouden we de voorkeur geven aan een product waaraan vitaminen en mineralen kunstmatig worden toegevoegd, boven een voedingsmiddel waarin deze van nature al aanwezig zijn?

Een kanttekening wanneer we het hebben over onbewerkte voeding: ook dierlijke producten kunnen sterk bewerkt zijn. Denk bijvoorbeeld aan vleeswaren zoals ham, kipfilet en salami, maar ook aan bacon, rookworst, kipnuggets en frikandellen. Deze producten vallen niet onder gezonde dierlijke voeding en kun je het beste zo min mogelijk eten.

3. Zeer voedzaam 
Dierlijke producten zijn vaak rijker aan belangrijke voedingsstoffen dan plantaardige producten. Bovendien komen de voedingsstoffen uit dierlijke producten voor in een vorm die ons lichaam beter kan opnemen en benutten. 

Een voorbeeld hiervan zijn eiwitten. Eiwitten leveren aminozuren die nodig zijn voor tal van processen in ons lichaam. Het is daarom belangrijk om dagelijks voldoende eiwitten binnen te krijgen. Dierlijke producten zijn rijker aan eiwitten dan plantaardige producten, waardoor je makkelijker aan voldoende eiwitinname komt. Daarnaast zijn dierlijke eiwitten van hogere kwaliteit. Ze bevatten alle negen essentiële aminozuren in gunstige verhoudingen en zijn goed verteerbaar. Hierdoor kan het lichaam de aminozuren uit deze eiwitten efficiënt opnemen en benutten. Plantaardige eiwitten worden daarentegen minder goed opgenomen en hebben meestal een minder gunstige verhouding van essentiële aminozuren. Wie zijn eiwitten voornamelijk uit plantaardige bronnen haalt, heeft een hogere totale eiwitinname nodig. Daarnaast is voldoende variatie in plantaardige eiwitbronnen belangrijk om alle negen essentiële aminozuren in voldoende hoeveelheden binnen te krijgen.

Een ander voorbeeld is vitamine A. In dierlijke producten komt vitamine A voor als retinol, een vorm die het lichaam direct kan gebruiken. Plantaardige voedingsmiddelen bevatten daarentegen geen retinol, maar provitamine-A-carotenoïden. Het lichaam moet deze stoffen eerst omzetten in retinol voordat ze als vitamine A gebruikt kunnen worden. Gemiddeld moet het lichaam ongeveer 12 microgram bètacaroteen omzetten om 1 microgram retinol te verkrijgen. 

Zo zijn er nog meer voedingsstoffen waarbij de vorm en beschikbaarheid verschillen tussen plantaardige en dierlijke bronnen, zoals vitamine B12, vitamine D, ijzer en omega 3.

Conclusie: dierlijke producten hoeven we naar mijn mening dus zeker niet als ongezond of slecht te beschouwen. Integendeel: onbewerkte dierlijke voeding is rijk aan belangrijke voedingsstoffen en daarom zie ik dierlijke producten als een waardevol onderdeel van een gezond voedingspatroon.

Ik hoop dat dit antwoord je wat meer inzicht heeft gegeven.

Gezonde groet,
Marieke de Jong

Lees meer artikelen over:

voeding

Mis niks, abonneer je op onze WhatsApp en wekelijkse nieuwsbrief

Dit artikel is beantwoord door

M. (Marieke) de Jong

  • Geboortedatum:
    16-05-1991
  • Kerkelijke gezindte:
    Baptistengemeente
  • Woon/standplaats:
    Leersum
  • Status:
    Actief
7 artikelen
M. (Marieke) de Jong

Bijzonderheden:

Leefstijlcoach


Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
50 reacties
Kingsdaughter
23-09-2026 / 19:50
@flipper Daar ben ik het zeker ook mee eens, de manier waarop wij met de schepping omgaan is ook vreselijk.. ik ben van mening dat regeneratief boeren daarom veel beter is, kleinschalig en lokaal, zonder al die toegevoegde troep en pesticiden.. tegelijkertijd geloof ik ook dat het klimaat altijd veranderingen heeft gekend sinds de zondeval en ik geloof ook dat plantaardig eten daardoor niet persee de oplossing is.. maargoed, ben het zeker met je eens dat wij allen rentmeesters zijn er daardoor zoveel mogelijk de juiste keuzes behoren te maken :-)
Ik stoor me er alleen aan dat hoe het verhaal overgebracht word, het klinkt alsof wij de wereld kunnen redden door ons twle focussen op plantaardig eten etc, terwijl we in de bijbel heel duidelijk kunnen lezen hoe de wereld tot een einde komt
flipper
27-09-2026 / 13:49
@Kingsdaughter Ik ben het met je eens dat plantaardig eten niet de enige oplossing is voor het klimaatprobleem, maar op die manier kom je wel een stuk in de goede richting.
Iets anders wat voor mij ook meespeelt is dat, toen Rusland Oekraïne binnenviel, de export van graan stil kwam te liggen. Op het moment dat de export weer wat op gang kwam, ging het voor veevoer naar Europese landen, in plaats van naar (o.a. Afrikaanse) landen om voor menselijke consumptie.
Als het gaat om het klimaatprobleem: wat uiteindelijk het beste werkt is consuminderen en minder kinderen.
jewannes
27-09-2026 / 15:12
@Omega, lang geleden dat ik op deze site gereageerd heb, maar ik kan het nu niet laten om te zeggen dat ik het nog nooit zo met je eens geweest ben als nu!
De “milieu redders” missen het vertrouwen in God en geloven ook de belofte van God niet, gedaan aan Noach, welke in de Heidelberger Catechismus beschreven staat in Zondag 10, vraag 27
Vr. Wat verstaat gij door de voorzienigheid Gods?
Antw. De almachtige en alomtegenwoordige kracht Gods, door welke Hij hemel en aarde, mitsgaders alle schepselen, gelijk als met Zijn hand nog onderhoudt, en alzo regeert, dat loof en gras, regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare jaren, spijze en drank, gezondheid en krankheid, rijkdom en armoede, en alle dingen, niet bijgeval, maar van Zijn Vaderlijke hand ons toekomen.

Klimaatwisselingen zijn er altijd al geweest.

@Kingsdaughter heeft zeker gelijk dat de aarde niet zal vergaan door een klimaat crisis. Daar mag niemand aan twijfelen. Twijfel ook nooit aan vraag en antwoord van de bovengenoemde Zondag 10!
mortlach
27-09-2026 / 19:01
De mensen die menen "dat het klimaat altijd veranderingen heeft ondergaan" moeten eens naar een CO2-grafiek kijken. Ik zal een linkje geven: https://science.nasa.gov/resource/graphic-the-relentless-rise-of-carbon-dioxide/

De grafiek gaat 800.000 jaar terug (ijskernanalyse is geweldig interessant) en als je kijkt naar wat er tot 1950 gebeurde, heb je groot gelijk dat er altijd wel wat schommelingen waren.

Vanaf 1950 echter... je kunt mij echt niet vertellen dat dit een "normale" schommeling is.

Verder vind ik het behoorlijk onverantwoord om te zeggen: we hoeven ons niet druk te maken om het klimaat, want in de Bijbel staat dat de wereld daar niet door zal vergaan. Ondertussen loopt het met de bosbranden, orkanen, droogtes, overstromingen gierend uit de hand, maar nee hoor, niks om je zorgen om te maken.
Rembrand
27-09-2026 / 20:34
Dankjewel Jewannes, je schets precies het karikatuur wat ik in mijn reactie van 22 september schetste:
"Wie zijn rotsvaste overtuigingen kan staven met bijbelteksten kan tevreden achteroverleunen"
Het gegeven dat er sinds het begin van de industriële revolutie in razend tempo fossiele brandstoffen gebruikt worden kun je negeren. Je hoeft je al helemaal niet af te vragen of dat invloed zou kunnen hebben op het klimaat. Daar staat, bij mijn weten, niets over in de Bijbel.
Boanerges
28-09-2026 / 08:48
De gereformeerde tweeslag "Bouwen en Bewaren" als ook het thema "Rentmeesterschap" verdijnt naar mate de geloofsovertuiging naar rechts verschuift steeds meer naar de achtergrond. Bezorgdheid over het klimaat dan af te doen als Religie is des te opmerkeijker wanneer de eigen overtuiging slechts gestoeld is op de eigen Religie (het georganiseerde systeem van gemeenschappelijke rituelen, regels en tradities die aan die overtuiging vormgeeft)
WillemB
28-09-2026 / 11:55
Wat een geweldig resultaat van deze topic, dat zelfs Jewannes en Omega elkaar broederlijk/ zusterlijk in eenheid de hand schudden!

En ik geef ze gelijk.
Je zal ze de kost moeten geven die uit principe vegetarisch of zelfs veganistisch zijn… maar intussen hun lieve katjes en hondjes wel drie keer per dag op vleesbrokjes laten kauwen. En dat komt uit precies dezelfde slachterij waarin andere dieren aan hun einde komen.
Waarbij als argument wordt aangegeven: ja maar dat is natuurlijk.
Nou, dat mensen vlees eten is ook natuurlijk. Want de darmflora bepaalt of een wezen herbivoor (koe) carnivoor (kat) of omnivoor (mens) is.

Trouwens: God gaf al in Gen. 9:3 aan wat ons tot voedsel zou dienen: Alles wat zich beweegt, waarin leven is, zal u tot voedsel dienen: Ik heb het u allemaal gegeven, evenals het groene gewas.

Lijkt mij méér dan duidelijk toch?
jewannes
28-09-2026 / 13:10
@Mortlach, als je gelooft in een fabel die 800.000 jaar terug gaat, ipv de ongeveer 6000 jaar toen de schepping plaats vond en wat terug te vinden is in Gods Woord, dan geloof je dus in de milieu/wetenschaps (af)god. Die is niet in staat om voor onze aarde te zorgen. Tja, dan begrijp ik dat je je zorgen maakt.
T'kan idd raar gaan @WillemB
Rembrand
28-09-2026 / 13:45
@jewannes
Als rijkdom en armoede van Zijn Vaderlijke hand ons toekomen, is het dan nog wel
geoorloofd om arme mensen te helpen,  hongerigen te voeden, naakten te kleden en zieken te bezoeken? Breek je dan niet in op wat Gods Vaderlijke hand ander doet toekomen?
Boanerges
28-09-2026 / 15:17
@Rembrand, bespaar je de moeite. Een heiden bekeren is een christelijk werk en een Christen bekeren is een heidens werk.
mortlach
28-09-2026 / 15:40
@jewannes. Sorry, ik geloof in een "fabel" die respectievelijk 4,5 en 13,78 miljard jaar terug gaat. (Ontstaan van de aarde en de Oerknal). Laten we dat wel even helder houden.

Geloven dat de aarde 6000 jaar oud is, is als geloven dat Europa en Amerika 2 centimeter uit elkaar liggen omdat dat in een boek staat.

Maar goed, het is dus duidelijk dat het aandragen van wetenschappelijke argumenten zinloos is. Goed om te weten.
Rembrand
28-09-2026 / 16:10
@boanerges
Waarom zou ik een christen van zijn geloof af willen halen? Daar heb ik geen enkel belang bij en als het goed is zal het me ook niet lukken. Ik stel vragen wanneer ik schijnbare tegenstrijdigheden tegen kom.
mortlach
28-09-2026 / 16:18
@Willem: mensen (en honden) zijn zogenaamde facultatieve carnivoren: we kunnen al onze voedinggstoffen binnen krijgen door een combinatie van plantaardige en dierlijke producten, al naargelang wat er beschikbaar is.

Katten zijn obligate carnivoren; die MOETEN vlees eten om gezond te blijven.

De mens kan dus kiezen. En er zijn echt wel dingen "die bewegen, waarin leven is" die je echt maar beter niet kunt eten hoor. En al helemaal als het een of-of statement is (die bewegen OF waarin leven is). Als ze je IJsbeer-lever of Kleverige knolamaniet voorzetten, dan kun je daar maar beter voor bedanken als je leven je lief is.

Enne... als "maar het is toch natuurlijk" een overtuigend argument is, dan ken ik nog wel een aantal volledig natuurlijk zaken die dan dus ook helemaal prima zouden moeten zijn!
mortlach
28-09-2026 / 16:21
@boanerges: zo lang sommige christenen komen aanzetten met een 6000 jaar oude aarde als vereist geloofspunt, zul je qua bekeren echt niet ver bij me komen hoor.
Boanerges
28-09-2026 / 16:40
@Rembrand, ik gebruikte het speekwoord als voorbeeld. Ik had ook het "geen paarlen voor de zwijnen werpen" kunnen gebruiken.

Als je overal zo geharnast inzit: "Klimaatwisselingen zijn er altijd al geweest" "De aarde bestaat 6000 jaar" enzovoort dan is elke vraag vergeefs. Er staan aantoonbare fouten in de Bijbel maar dat wil voor mij niet zeggen dat de Bijbel voor mij de woorden van God spreekt.

Interessante podcasts op dit gebied, wanneer je van het stellen van vragen houdt:

https://open.spotify.com/episode/6bgNeh2DXWDi8nHSMTuQMV?si=-IpTnNFrTmG_fy_Fq5kHSQ

https://open.spotify.com/episode/5hpFbZdYxw1p2xVvRHuO0Y?si=1CHm6w0MQVu_UHHxJ_MRxw

https://open.spotify.com/episode/7iq2eaXmLQDuvC9uEU0CME?si=utJpHVPHTMakxTvfPWw_Vg

Stuk voor stuk met medewerking van Bijbelwetenschappers.
jewannes
28-09-2026 / 18:33
@Mortlach en @Boanerges, ik heb me kennelijk vergist!
Oorspronkelijk was Refoweb bedoeld als een forum of een website voor de reformatorische richting. Als mensen zoals jullie deze website over kunnen nemen en op deze site de Bijbel niet als Gods onfeilbaar Woord erkennen en zelfs het scheppings verhaal ontkennen, wat moet hier een christen dan nog op deze site zoeken? God en Zijn Woord tot een leugenaar maken is toch wel het ergste wat ik gehoord heb. Notabene van mensen die zeer waarschijnlijk de Heere Jezus als hun zaligmaker zien, omdat ze menen dat ze “het geloof” bezitten, maar de evolutie denkers hoger inschatten dan God Zelf!
Dit is zo absurd en zo belachelijk dat ik maar weer met dit Refoweb gebeuren ga stoppen.
Hier wordt God eigenlijk belachelijk gemaakt.
Jesaja40
28-09-2026 / 19:31
@jewannes

Niet meteen weglopen jewannes. Ik ga je daarbij helpen over de onpeilbare diepte en lengte van jaren.

Als u leest het was avond geweest, het was morgen geweest een nieuwe dag (jom in het Hebreeuws) wat tevens ook een tijdperk kan inhouden.

De menselijke klok van 24 uur voor een dag is voor u geen probleem en ziet u volkomen terecht als een dag. Geen speld tussen te krijgen. Ook de omwenteling van exact 360 dagen was er gewoon tot aan de zondvloed.

Maar wat leest u nog meer in Genesis 1: De aarde nu was woest en ledig. Dat kunnen gewoon de tijdperken geweest zijn. Dan sluit alles weer aan dat de herschepping in 6 dagen heeft plaats gevonden. De voorliggende tijden ? Tja, daarvan vinden mensen alleen maar restanten die men door middel van een methode probeert vast te stellen. Weet u wat zo mooi is van de Schepper, Hij kan alles zo maken dat het miljarden jaren zou kunnen zijn. Dan kan de mens zijn hoofd daarover breken. Zo was het niet in het paradijs, daar verheerlijkte de mens de Eeuwige.

Laat die moderne mens in haar waarde van hun aannames. U weet het veel beter de Eeuwige heeft geen begin en einde. En als u uw ogen sluit in opgetekend staat in het boek van het Leven is er van u wel en begin maar geen einde.

Blijf gewoon bij ons met uw vragen en uw bijdragen.
WillemB
28-09-2026 / 21:54
Mortlach, begrijpt een "wetenschapper" als jij echt de eenvoudige woorden uit Gen. 11:3 niet...?

Jesaja 40 bedankt voor je bijdrage. Er zit inderdaad mogelijk een lange tijd tussen Gen. 1: 1 en 2. Daarvoor hoef je het geloof niet kwijt te raken.
Want als ik het goed begrijp staat hier in vers 2 letterlijk: Dat de aarde in zijn voortbestaan woest en leeg was... dus, tijdelijk mogelijk een soort maanlandschap. Hoe lang weet niemand. Toen begon God met scheppen, de 6 scheppingsdagen en de rustdag.
Rembrand
28-09-2026 / 21:59
@jewannes
Tot op zekere hoogte begrijp ik je besluit om refoweb te verlaten. Refoweb heeft in de loop der jaren steeds meer ruimte gegeven voor invloeden van buiten de reformatorische gezindte. Dat kan kan voor velen heel verhelderend en leerzaam zijn. Maar het kan voor sommigen ook zorgen voor verwarring, onzekerheid of ongemak. Wanneer je van kind af aan met een aantal waarheden en zekerheden bent onderwezen, kan het erg lastig zijn wanneer die in twijfel worden getrokken. Je bent helemaal vrij om je horizon te verbreden of dat (nog) niet te doen.
davinci
28-09-2026 / 22:48
@willemB.
Voor die gap-theorie is helaas niet echt iets te vinden in de bijbel (ook niet iets dat het weerlegt denk ik), maar aangezien de zon en de maan pas op dag 4 werden geschapen zal het in die periode wel vrij frisjes zijn geweest...
Je kunt op dit bericht reageren. Klik hier om in te loggen.

Terug in de tijd

Hervormde gemeente willen bezoeken

Van huis uit ben ik Rooms Katholiek opgevoed, maar ik kan geen voldoening bij het geloof en de kerk vinden. Dit belemmert mij, ik krijg geen rust. Na een periode van oriëntatie en bidden zou ik graag ...
Geen reacties
21-09-2018

Borderline en relatie met de Heere

Wie kan mij iets vertellen over de invloed die Borderline kan hebben op je relatie met de Heere. Is het mogelijk dat je merkt dat de Heere zich teruggetrokken heeft en dat je opeens in je hele belevin...
Geen reacties
21-09-2007

Geloven maar nog niet de Heilige Geest ontvangen

Ik zou graag een vraag stellen over Handelingen van de apostelen 8:14-16. Daarin staat dat bepaalde mensen (Samaria) het Woord hadden aangenomen (vers 14), maar de Heilige Geest was nog op niemand van...
Geen reacties
21-09-2015
design website door design website by Mooimerk website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis hosting website door hosting website by STH Automatisering
Stel hier
een vraag