Liturgische formulieren en bijbel

Waarom zijn er de formulieren (zoals doop, avondmaal, geloofsbelijdenissen, bevestiging, etcetera). We hebben toch de Bijbel? En in de Bijbel staat toch dat we niets mogen toevoegen of afdoen van de Bijbel?

Liturgische formulieren voegen niets toe aan de Bijbel, maar zijn een samenvatting van het Woord. Ze helpen de kerk om de kern van het geloof zuiver te houden, te controleren of de leer klopt. En ze geven natuurlijk structuur en eenheid aan de eredienst. Door gezamenlijke formulieren te gebruiken, belijdt de hele gemeente in dezelfde taal haar geloof. Dit voorkomt dat elke voorganger zijn eigen leer en regels gebruikt.

De formulieren (en belijdenissen) zijn door de eeuwen heen opgesteld om de belangrijkste Bijbelse hoofdlijnen overzichtelijk samen te vatten en uit te leggen. Vaak ontstonden ze in tijden van strijd of ketterij.

Hierbij wat overwegingen uit vragen en antwoorden over dit thema:
 

En is die belijdenis niet juist bedoeld -van de eerste: de apostolische geloofsbelijdenis, tot de laatste, de Dordtse Leerregels- om samen te luisteren naar de Schriften? Jij maakt toch in het dagelijkse leven ook voortdurend gebruik van wat het voorgeslacht al heeft uitgevonden. Om een bekend voorbeeld te gebruiken: jij probeert toch ook niet het wiel nog eens weer uit te vinden!

wat een zegen dat wij een belijdenis hebben, die niet anders wil dan de Schriften na spreken en die zo bedoelt om de jeugd van de kerk te helpen bij het verstaan van Gods Woord, ons allen te helpen in het getuigen naar de wereld toe en ons te bewaren voor de dwaalleer van hen die hun eigen mening aan anderen willen opdringen.

(uit: Belijdenis van de kerk)

De belijdenisgeschriften zijn ontstaan in situaties van crisis, waarin de kerk tot belijden geroepen werd, en waarin het onderwijs aan de jeugd bijzonder nodig werd geacht. Belijdenisgeschriften zijn dus niet zo maar een samenvatting van de Schrift, waarbij je zou kunnen zeggen: pak liever het origineel dan de samenvatting. Terwijl de Bijbel aan de kerk geschonken is, heeft de kerk belijdenisgeschriften aangenomen. Daar ligt een belangrijk principieel verschil: een belijdenisgeschrift heeft niet hetzelfde gezag als de Bijbel, maar slechts een daarvan afgeleid gezag. Belijdenisgeschriften zijn menselijke geschriften.

Dat betekent niet dat de belijdenisgeschriften op één lijn komen te staan met allerlei andere stichtelijke boeken. Juist niet, omdat ze door de kerk zijn aanvaard als een normatieve verwoording van het evangelie in een bepaalde situatie. De kerk heeft in een bepaalde tijd haar identiteit gemarkeerd met deze geschriften, niet in plaats van de Bijbel, maar juist om trouw te blijven aan het evangelie. Dat betekent dat belijdenisgeschriften principieel ook openstaan voor correctie vanuit de Schriften - ze beweren immers op die Schriften gefundeerd te zijn!

(Uit: Drie formulieren van enigheid)

In de belijdenisgeschriften belijdt een kerk haar geloof. Belijdenisgeschriften zijn gegrond op het Woord. Ze zijn niet het Woord zelf. In die zin staan ze lager dan de Bijbel. Er zijn ook verschillende soorten belijdenisgeschriften. Bijvoorbeeld: gereformeerde en lutherse belijdenisgeschriften. Daaruit blijkt dat christenen het niet altijd in alles eens zijn over wat ze op grond van de Bijbel belijden. Vaak is het gelukkig wel zo, dat ze wat betreft de kernzaken met elkaar overeen komen en elkaar verstaan.

(Uit: Belijdenisgeschriften, kerkorde en het Woord)

De Schrift is uit God. Belijdenissen (welke dan ook!) zijn altijd uit de mens. Bedoeld en gebruikt als resonantie, weerklank, echo ván Gods Woord. Wanneer menselijke gedachten daarin de boventoon (of ondertoon) voeren, is het de vraag of belijdenisgeschriften hanteerbaar dan wel betrouwbaar zijn voor de kerk en voor het geloof. Wanneer kerkelijke en reformatorische belijdenisgeschriften actueel en vanuit hun eigen actualiteit gepredikt en toegepast worden (vanuit de Schrift), zijn ze goud voor de kerk vandaag. 

(Uit: Belijdenisgeschriften)

Natuurlijk is het Woord van God, en alles wat daarin naar voren komt, o.a. Gods verbondstrouw, van doorslaggevender aard dan de belijdenis. Niet wie de belijdenis heeft geloofd, maar wie Gods Woord heeft geloofd zal zalig worden. Laat dat duidelijk mogen zijn. Dat betekent niet dat de belijdenisgeschriften daarin, in die overgave aan Gods Woord en Hem die daarin ons verkondigd wordt, geen plaats en functie hebben.

(Uit: Woord en Belijdenisgeschriften)

De belijdenisgeschriften dienen...
1. Als formulier van eenheid: Dezelfde belijdenis verbindt ons met elkaar. Wij herkennen elkaar in hoe we de Schrift verstaan. Over de grote lijnen zijn we het van harte eens.
2. Als afgrenzing tegenover dwaalleren.
3. Als bescherming tegen subjectivisme (ieder bedenkt zijn eigen geloofje) en geestdrijverij (mensen met allerlei ideeën, die zich daarvoor beroepen op een ingeving van de Geest of bijzondere openbaringen.)
4. Als getuigenis naar buiten toe: dit is samengevat het bijbelse geloof.

(Uit: De drie formulieren)