Kernzaken en middelmatige zaken in geloof

Waar ligt de lijn tussen middelmatige zaken en kernachtig zaken in het leven van een christen? In hoeverre maak je dus onderscheid in het vermanend elkaar aanspreken en het aanvaarden van elkaars overtuigingen? 

Deze vraag is voor ds. A. A.F van de Weg, naar aanleiding van een teruggeluisterde preek van hem over Romeinen 14:

De lijn tussen kernzaken en middelmatige zaken ligt daar waar het wezen van het evangelie geraakt wordt. De kern is datgene wat onmisbaar is voor het heil: de kennis van Christus, de noodzaak van geloof en bekering, het leven uit genade, samengevat in wat Paulus in Romeinen 14 noemt: gerechtigheid, vrede en blijdschap door de Heilige Geest. Dat raakt het hart, de binnenkant van het christelijk leven en het Koninkrijk van God.

Daartegenover staan de middelmatige zaken – ‘de schil’. Dat zijn zaken die wel belangrijk kunnen zijn in de praktijk van het geloof, maar niet beslissend zijn voor het heil. Te denken valt aan: mediagebruik, kleding, liturgische vormen, vertalingen, zondagsinvulling. Juist op dat terrein ontstaan vaak verschillen, mede omdat het geweten hier een grote rol speelt. Wat voor de één vrijheid is, kan voor de ander dicht bij de kern liggen.

Daarmee is de lijn niet altijd scherp te trekken. Dat vraagt voortdurende bezinning en vooral ootmoed. Tegelijk helpt Paulus ons door het perspectief van het Koninkrijk van God: wat niet raakt aan gerechtigheid, vrede en blijdschap in Christus, behoort niet tot de kern. Vanuit dat onderscheid volgt ook hoe wij met elkaar omgaan:

In zaken die de kern raken is vermaning geboden. Als het gaat om het evangelie zelf, om wie Christus is en de weg van het heil, kan er geen vrijblijvendheid zijn. Dan is het, in liefde, nodig elkaar aan te spreken, omdat het gaat om behoud of dwaling.
 

"Uiteindelijk zal niet gevraagd worden naar onze positie in allerlei praktische kwesties, maar of wij van Christus zijn"

In middelmatige zaken daarentegen roept Paulus op tot aanvaarding. Dan past geen veroordelen of minachten, maar het najagen van vrede en onderlinge opbouw. Dat betekent ook dat de sterkere rekening houdt met de zwakkere en zijn geweten niet belast. Christelijke vrijheid wordt dan begrensd door de liefde.

Uiteindelijk gaat het niet om “gelijk krijgen”, zo benadrukte ik in mijn preek over Romeinen 14, maar om leven uit de kern. Wie leeft uit Christus, zal in de omgang met anderen zoeken wat opbouwt. Dan wordt de vraag niet: wat mag ik?, maar: wat dient de ander en eert God?

Tegelijk plaatst Paulus alles in het licht van het oordeel van Christus. Dat relativeert onze neiging om over middelmatige zaken hard te oordelen, maar onderstreept ook de ernst van de kern: uiteindelijk zal niet gevraagd worden naar onze positie in allerlei praktische kwesties, maar of wij van Christus zijn.

Samenvattend: hoe dichter een zaak bij het hart van het evangelie ligt, hoe meer zij vraagt om duidelijke en liefdevolle vermaning; hoe meer zij behoort tot ‘de schil’, hoe meer zij vraagt om verdraagzaamheid, gewetensvrijheid en het zoeken van de vrede.

Hopelijk helpt dit je verder!

Ds. A. A. F. van de Weg