Euthanasie plegen na mislukte suïcidepogingen

Mag ik echt geen euthanasie plegen? Ik lijd al jaren en jaren aan complexe PTSS veroorzaakt door mishandeling en misbruik. Ik heb vier suïcidepogingen gedaan, maar ben bang om naar de hel te gaan. Dus laat ik iedere keer vlak voor het te laat is een noodkreet uitgaan en wordt mijn maag weer leeggepompt. Mijn lijden is een constant hartbonken en een diepe brok in mijn keel. Het voelt zo walgelijk, alsof ik constant in gevaar ben.

Zes verschillende antidepressiva zijn niet aangeslagen, vier antipsychotica werkzaam op PTSS idem. Opnames in de psychiatrie bieden geen uitkomst. Ik houd dit niet meer vol en verlang naar de Heer die alle tranen van mijn ogen wissen zal. Ik ben toch Zijn kind? Die zal Hij toch niet naar de hel sturen terwijl Hij weet hoe ik lijd. Ik hoop dat uw antwoord mij kan helpen.

Beste vragensteller

Wat een intens leed, wat een intens verdriet en wat een intense pijn en moeite leg je in jouw vraag aan ons voor. Wat moet het leven een hel op aarde voor jou zijn. Een normale PTSS is al heftig en ingewikkeld, een complexe PTSS is dat nog meer. Je schrijft over mishandeling en misbruik. Dat zijn zaken uit een (ver)verleden. Nachtmerries, herbelevingen, een continue gevoel van alertheid, overprikkeling en voortdurende angsten… Dat moet verschrikkelijk voor je zijn. Ik heb er heel wat over gelezen, films van gezien, mensen die lijden aan PTSS gesproken en ik ga niet zeggen dat ik je begrijp, want dat kan ik niet. Wel kan ik zeggen dat ik enigszins -ik zeg het voorzichtig- zie wat er aan de hand is en daar beelden bij krijg.
 

"Jouw lijden is van jou en het is heftig, heel heftig. Intens. Verdrietig. Pijnlijk. Traumatisch. Uitzichtloos…"

Je schrijft over behandelingen met antidepressiva en antipsychotica die niet zijn aangeslagen. Je schrijft over opnamen in de psychiatrie, die niet hebben gebracht wat je ervan verlangde. Je schrijft over een continu gevoel van walging en in gevaar zijn. Ik kan mij goed voorstellen dat je op deze manier leven, geen leven vindt en je verlangt om verlost te worden van deze angst en pijn. Dit lijden klinkt redelijk uitzichtloos. Dat gevoel ga ik niet ontkennen. Het zou namelijk nogal makkelijk zijn om tegen je te zeggen dat het allemaal wel meevalt, dat er andere dingen zijn die ook moeilijk zijn, dat er andere mensen zijn die vergelijkbare of nog ergere dingen hebben meegemaakt, maar ik ga dat zeker niet tegen je zeggen. Dat zou wreed, onbarmhartig, onmenselijk zijn en harteloos. Jouw lijden is van jou en het is heftig, heel heftig. Intens. Verdrietig. Pijnlijk. Traumatisch. Uitzichtloos…

Nu is je vraag of je toch geen euthanasie mag plegen. Het eerste wat ik daarbij wil zeggen is: ik ga daar niet over. Wie ben ik dat ik zou zeggen wat in dit geval wel of niet mag? Maar je stelt zelf de vraag. Het is duidelijk dat je die vraag eigenlijk via mij aan God stelt. Zou de Heere het toch niet goed vinden? Zou de Heere vanuit medelijden voor jou, toch niet barmhartig en vergevingsgezind zijn? Zou de Heere geen begrip op kunnen brengen voor jouw verlangen naar een einde aan alle ellende? Zou God jou, als Zijn kind, straffen met eeuwige straffen wanneer je deze gruwelijke daad (van euthanasie) zou plegen? Zou de Heere niet een oogje dichtknijpen en vanuit begrip en medelijden voor jou een uitzondering willen maken? Want dat is wat je vraagt, toch?

Laat ik helder zijn: wanneer de HEERE (!), JHWH Zelf, in Zijn goede wet en woorden van het verbond spreekt “Jij zult niet doden”, dan maakt Hij geen enkele uitzondering. Ook voor jou niet. God is een God van de levenden, Hij is het leven Zelf, Hij heeft Zijn leven afgelegd en weer opgenomen en dat heeft Hij -zo lees ik- ook voor jou gedaan. Je bent Zijn kind, immers? Hij ziet het lijden – jouw lijden. Hij is erbij!

En met alle begrip en medeleven die ik op kan brengen, kan ik niet geloven dat God Zijn gebod ook niet voor jou laat gelden. Je zal een ander niet doden (en ook niet jaloers zijn, misgunnend zijn, hatelijk zijn, een ander niet kwetsen, in woorden kapot maken en een roekeloze levensstijl erop na houden enzovoorts, enzovoorts) en ook jezelf geen kwaad aandoen. Denk aan wat Paulus zegt tegen de stokbewaarder in Filippi in Handelingen 16:28: “Paulus riep echter met luide stem: Doe uzelf geen kwaad, want wij zijn allemaal hier.” Natuurlijk: de man had geen PTSS, maar een andere lijder uit de Bijbel zeker wel. Ik bedoel Job. En we weten dat ook Job zijn geboortedag vervloekt (was ik maar nooit geboren! – Job 2). Lees dat indrukwekkende hoofdstuk uit Job 2 maar eens rustig door, voorzover je dat nog niet hebt gedaan. Ik zie daar een man die tien (!) kinderen, zijn hele bezit, zijn gezondheid en ook zijn vrouw in zekere zin, verloren heeft. Maar hij doet het niet!
 

"Wat is een euthanasie, of te wel een ‘goede dood’? Dat is Bijbels gezien een in Christus ontslapen. Een sterven met Christus"

De vraag die je jezelf moet stellen, naar mijn beleving, is niet de vraag wat wel of niet mag. De vraag is wat de Heere met jou en je leven wil? Waartoe ben jij op aarde? Waarom laat God dit allemaal gebeuren? Op die laatste vraag krijg je -denk ik- moeilijk of geen antwoord. De diepe vragen achter jouw leven, de mishandeling en het misbruik en alle gevolgen van dien, krijgen denk ik geen antwoord. Dat is op zich al een gruwelijk gegeven. Tegelijk: welk antwoord zou passend zijn? Welk antwoord zou voor jou acceptabel zijn? Op de vraag of je eruit mag stappen, er een einde aan mag maken, dit lijden mag stoppen, je diepste wens naar rust en vrede mag verwezenlijken, is volgens mij wel helder. En een Bijbels NEE klinkt dan. Nee, dat mag je niet. Je zult ook jezelf niet doden. In geen geval. Hoe menselijk en mogelijk begrijpelijk je achterliggende vraag of vragen ook mogen zijn.

Wat is een euthanasie, of te wel een ‘goede dood’? Dat is Bijbels gezien een in Christus ontslapen. Een sterven met Christus. Dat begint bij een leven met Hem in het hier en nu. Een overgeven aan Hem en aan Zijn leiding in jouw leven, ook in het lijden. Je begin was in Zijn hand en jouw einde zal dat ook zijn.

Denk even nog aan Job, je zal je wel in hem herkennen. Wat zegt hij aan het einde van zijn boek? Job 42: “Toen antwoordde Job de HEERE en zei: Ik weet dat U alles vermag, en geen plan is onmogelijk voor U. Wie is hij, zegt U, die Mijn raad verbergt zonder kennis? Zo heb ik verkondigd wat ik niet begreep, dingen die te wonderlijk voor mij zijn en die ik niet weet. Luister nu, en ík zal spreken! Ik zal U ondervragen: maak het mij bekend! Alleen door het horen met het oor had ik U  gehoord, maar nu heeft mijn oog U gezien. Daarom veracht ik mijzelf en ik heb berouw, in stof en as.”

 
"Het recht van leven in eigen hand nemen is in de Bijbel geen toegestane weg, tenzij je je met Simson wil vergelijken"

Het recht van leven in eigen hand nemen is in de Bijbel geen toegestane weg, tenzij je je met Simson wil vergelijken. De andere voorbeelden (Saul, Achitofel, Judas) spreken boekdelen. Dit kan de weg niet zijn. Simson had ook te maken met uitzichtloos lijden. Ze zouden hem weer opgesloten hebben en hij had dan iedere dag rondjes mogen draaien in de tredmolen. Maar zijn levenseinde is een levenseinde waarin hij God verheerlijkt. Dat maakt nogal wat uit. Hoe komt God in jouw leven aan Zijn eer? Is dan de weg van de eigen gekozen dood tot verheerlijking van Zijn Naam?

Het voelt voor mij enigszins ongemakkelijk om ‘nee’ te zeggen tegen jouw wens en verlangen en vraag naar een mogelijke uitweg in de weg van het zoeken van rust en vrede en dat heel definitief. Ik mag je als dienaar van het goddelijke Woord en daarmee van God, die weg niet wijzen en ook niet menselijk en humaan voorstellen als een redelijk alternatief. Niet ik bepaal hier wat goed is, maar de Heere Zelf doet dat en Hij is in Zijn Woord helder. We hebben dat na te spreken en na te leven. Ik kan, mag en wil je wel naar DE WEG wijzen, Jezus Christus Zelf. Die gezegd heeft dat Hij onze noden en pijnen kent, als die medelijdende Hogepriester in de hemel (Hebreeën 4), Die in alle dingen zoals jij ook verzocht is geweest, je pijn en verlangen kent, je nood peilt en erbij is, jouw juk samen wil dragen met jou en die –hoe vermoeid en belast je ook bent– je nodigt tot Zichzelf (Mattheüs 11) en rust ZAL geven. Dat is niet goedkoop of gemakkelijk, maar Hij is erbij! Hij zal ook jouw ziel in de hel (van het dagelijkse leven en lijden) niet verlaten, maar ziet ook niet graag dat je zelf die verderving opzoekt (Psalm 16). Ook voor jou geldt dat jouw tijden in Zijn hand zijn (Psalm 31:15-17: “Maar ík vertrouw op U, HEERE. Ik zeg: U bent mijn God! Mijn tijden zijn in Uw hand; red mij uit de hand van mijn vijanden en van mijn vervolgers. Doe Uw aangezicht over Uw dienaar lichten, verlos mij door Uw goedertierenheid.”)

Leg jezelf in Zijn handen neer. Wij leggen jou biddend in Zijn handen neer. En heel, heel, heel veel sterkte gewenst. Ik hoop dat er biddende mensen om jou heen staan, die jou en je pijn biddend dragen.

Ds. J. R. van Vugt

PS: Ik heb goede ervaringen met gemeenteleden die naar het Trauma Centrum Nederland zijn doorverwezen en daar een intensief traject + nazorg hebben gekregen (Trauma Centrum Nederland BV (TCNL) | Ruurloseweg 99 | 7251 LD Vorden | +31 (0) 88 022 1100 | info@tcnl.nl). Misschien ken je het of heb je het al geprobeerd. Maar ik heb hier goede dingen van gezien en gehoord.