Wetenschappelijk bewijs voor de ziel

Ik lees hier regelmatig dat mensen een ziel hebben en dieren niet, zonder enig wetenschappelijk bewijs. Is er wetenschappelijk bewijs dat er überhaupt wel een ziel bestaat? En zo ja, is er wetenschappelijk aangetoond dat dieren geen ziel hebben? En nee: dat iemand dit in een boek opgeschreven heeft is voor mij géén wetenschappelijk bewijs.

Beste vraagsteller,

Veel zaken in dit leven zijn niet volgens wetenschappelijke methoden aantoonbaar of bewijsbaar. Daarvoor is de wetenschap als menselijke activiteit te beperkt. De wetenschap kan bijvoorbeeld nooit aantonen hoe de natuurwetten ontstaan zijn. De wetenschap berust op aannamen (axioma’s) die zelf niet wetenschappelijk bewezen kunnen worden. In de genoemde vragen overvraag je daarom de wetenschap alsof die het eind van alle tegenspraak is.

Je zou ook kunnen vragen: hoe waarschijnlijk is het dat mensen een ziel hebben? Voor ‘ziel’ zijn verschillende omschrijvingen mogelijk (zoals levensprincipe en bewustzijn), maar ik kies nu de benadering dat met ‘ziel’ iets aangeduid wordt dat na de dood blijft bestaan.

Ik herinner mij uit de studententijd een discussie van christelijke studenten met een atheïstische professor. Hij vond het moeilijk voor ons om de waarheid van het christelijke geloof te verdedigen tegenover alle wetenschappelijke ontdekkingen. Maar hij gaf ook toe dat zijn eigen positie nog veel moeilijker was: “Jullie moeten het opnemen tegen andere geloven, maar ik moet het opnemen tegen alle geloven die er ooit op aarde geweest zijn.” Hij erkende dat het atheïsme een recente uitvinding was en dat vroeger alle mensen geloofden in een god en in het voortbestaan van de mens na de dood.

Vanuit de deze benadering wil ik nu aangeven dat alle mensen in heel de wereldgeschiedenis geloofd hebben dat er iets is als een ‘ziel’ (of hoe je het ook noemt) die na de dood voortleeft. Het is dus echt niet zo dat slechts “iemand dit in een boek opgeschreven heeft.” Ik vermoed dat je hiermee de Bijbel bedoelt.

Mocht je meer willen weten over  wat de Bijbel zegt over de ziel bij mens en dier, dan kun je een vervolgvraag stellen.

Met vriendelijke groeten,
Prof. dr. M. J. Paul