Op valse gronden toe-eigenen

Aan een beantwoorder uit de Ger. Gem. Ik las bij Thomas Boston zijn uitleg over de tekst: “Een mens kan geen ding aannemen zo het hem uit de Hemel niet gegeven zij.” Onze dominee legt deze tekst altijd uit op een wijze die voor mij als blokkade en ontmoediging wordt ervaren. Ik ervaar dan een op mijzelf terugwerpen. Toen las ik bij Boston dat hij schrijft: “het zou aanmatigend zijn om Zijn Zoon aan te nemen zo Hij u niet van de Hemel gegeven ware, maar het is geen aanmatiging om Hem aan te nemen want het is de wil van de Vader en Hij biedt u heel persoonlijk Zijn zoon aan.” Toen kwam er ruimte voor me en vatte ik moed. Zo had ik dit nog nooit horen uitleggen. Ik kon Boston maar moeilijk geloven. Hij schreef verder: “U hoeft niet bang te zijn dat u Hem op valse gronden kunt toe-eigenen.” Ik hoor mijn dominee daar juist altijd voor waarschuwen. Bunyan roept ook op om de angst hiervoor te verlaten en dringt er ook op aan om Hem aan te nemen. En natuurlijk leren beiden ook dat dit aannemen een geschenk is van de Heilige Geest. Maar waarom wordt dit dan toch zo anders uitgelegd? Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Beste vraagsteller,

Ik denk dat je niet een tegenstelling moet opwerpen tussen jouw predikant, Thomas Boston en John Bunyan. Zij bedoelen hetzelfde. Alleen jij ervaart bij je predikant een terugwerpen op je zelf. Dat is jouw interpretatie, denk ik, ook een gevoelselement speelt hier een rol. Anders kon je ook Boston niet geloven. De beloften van God hebben altijd een adres. Zie de Bergrede van de Heere Jezus. Armen van geest, treurenden, hongerenden naar de gerechtigheid. Je moet m.i. wel onderscheid maken tussen aanbieden in het Evangelie en de toepassing door de Heilige Geest.

Boston bedoelt: Wanneer je Christus mag aannemen, dan kan dat niet op valse gronden. Hier bedoelt Boston het ware geloof, dat in beoefening is. Dat jouw dominee er voor waarschuwt heeft te maken met ons zondige hart. Wij zijn geneigd om bepaalde zaken ons toe te eigenen, die ons van God niet geschonken zijn. Ik zou de tekst en het verband bij Boston eens goed moeten lezen. Welke preek was het?

Je citeert bij Bunyan ook een passage, die met andere voorbeelden het tegendeel ook laat zien. Bunyan, vooral in zijn Christenreis is helder en laat duidelijk zien, dat er ook een weg van de hemelpoort naar de hel loopt. Net zo goed als vanuit stad Verderf. We moeten theologen altijd in zijn totaliteit lezen. De aanbieding in het Evangelie is niet hetzelfde als de schenking van God door de Heilige Geest. Een nauwkeurig onderzoek of we de weldaden van God ontvangen hebben of alleen vanuit de aanbieding vanuit de prediking.

Ik ben met jou verblijd, dat de uitleg van Boston en Bunyan jou vrijmoedigheid gaven om Christus aan te mogen nemen. Maar de tekst uit het evangelie naar Johannes blijft staan. Maar dat geeft ook werkzaamheden aan de troon van Gods genade. Laat staan wat er staat en doe er persoonlijk je winst mee. En je ziet dat het ook goed is om in het lezen, bestuderen en mediteren het belangrijk is, om de zaak van verschillende kanten te belichten en te onderzoeken. Wij mogen geen blokkades opwerpen, maar ook niet lichtvaardig, c.q. verstandelijk iets aannemen, waarvoor bij ons geen plaats gemaakt is door Gods Geest. De dwaze maagden dachten ook in te gaan, maar de Heere zegt hen aan: Ik heb u nooit gekend. Het kan heel dichtbij zijn: bijna behouden, toch verloren, maar ook: bijna verloren, nauwelijks zalig en toch voor eeuwig behouden. Op grond van het volkomen werk van een volkomen Zaligmaker. Dan mag je het zeker weten: U is heden geboren de Zaligmaker, welke is Christus de Heere, in de stad Davids. Ik heb het zelf uit Zijne mond gehoord.

Sterkte in alle opzichten, de Heere zij je in alles goed en nabij.

Met een hartelijke groet,
B. S. van Groningen