Mezelf zalig redeneren

Aan ds. A. T. Vergunst. Afgelopen week heb ik uw lezing over geloofszekerheid beluisterd op Evangelie Herauten. Hierin gaf u een aantal voorbeelden waaraan je mag weten dat God in je leven begonnen is; dat je zelf heel goed weet in je binnenste dat je veranderd bent en je geweten hiervan getuigt. Daarnaast dat die kenmerken zoals hoop, hongeren en dorsten, uitzien naar, ook tekenen zijn omdat de mens zo dood is dat er niets goeds vanuit ons kan worden voortgebracht. Voor mij was dit heel verhelderend en ik kreeg hier ook troost van omdat ik deze dingen ook bij mezelf mag opmerken. Daarnaast werd ik ook op mijn plek gezet, want dan ligt het feit van mijn onverzekerd zijn geheel aan mijn eigen ongeloof, omdat ik niet kan geloven dat God het ook persoonlijk aan mij wil schenken.

Maar uw lezing riep ook vragen op. Want er wordt van alle kanten gewaarschuwd om niet je geloof te beredeneren. Maar merken en gevoelen en daaruit een conclusie trekken (op grond van Gods beloften) klinkt ook wel als redeneren. Kunt u dit voor mij uitleggen? Hoe mag ik wel die vrede halen uit Zijn woord en Zijn werken in mij, zonder dat ik mezelf zalig redeneer?

Van een jonge vrouw.

Hello vriendin, 

Een beredeneerd geloven is zoiets als een optelsom: een plus een is twee. Dat kan je zonder enige emotionele bewustheid concluderen. Zo zijn er zeker ook mensen die een beredeneerd geloof hebben. Zoiets als:

1. Ik ben een zondaar;

2. De Heere Jezus is voor zondaren gestorven;

3. Ik geloof dat Hij dit ook voor mij deed;

4. Dus nu ben ik zalig, want ik geloof in Hem.

Kijk, dat is een voorbeeld van een 'be-reden-eren-d' geloven!  Daar zit geen persoonlijk kennis van de waarheid bij die pijn doet (zondekennis) en ons laat ervaren dat we onwaardig zijn. Zo'n beredenerend geloof is vreemd aan het hongeren en dorsten naar de gerechtigheid die Gods Geest in ons hart werkt. Er wordt dan geen zoekend leven gevonden om van de zonde verlost te worden.  En waar is de groeiende liefde tot de Heere Jezus die meer en meer dierbaar wordt in al Zijn ambten maar vooral in Zijn priesterlijke werk.  Zo'n geloof weet niets van de heilige en nederige verwondering die John Newton uitdrukte in zijn hymn: “Genade, zo oneindig groot, dat ik die ‘t niet verdien...”  Een beredeneerd geloof kent deze taal niet bij ervaring. 

Maar als jij in je eigen hart geen vreemdeling bent van de zielsworstelingen die God in Zijn Woord beschrijft (en die je dus min of meer mag leren zien in je eigen hart en leven), dan is het geen beredeneerd geloof als je op je knieën de Vader dankt dat Hij je hart heeft vernieuwd door het werk van de Heilige Geest en je oog geopend heeft voor Zijn dierbare Zoon. 

Overigens waren onze oudvaders er niet bang voor om de 'ratio' in te schakelen als je jezelf toetst aan het Woord van God. Lees eerst eens artikel 12 in het eerste hoofdstuk van de Dordtse Leerregels. Dan lees verder in het 5e hoofdstuk, artikel 10 en ten slotte in de verwerpingen artikel 5.

De Heere geve je klaarheid in de waarheid, met vreugde in het geloven en verwondering in het aanbidden van God als Vader, Zoon en Heilige Geest. 

Pastor A. T. Vergunst