Vreselijke muziek op werkplek
Reformatorische Maatschappelijke Unie | 16 reacties | 03-09-2026| 08:07
Vraag
Ik werk sinds een klein jaar op een kleinschalige woonvorm voor mensen met dementie of andere geheugenproblemen. Er wordt zeer regelmatig muziek in de huiskamer afgespeeld en aangezien die huiskamer ook de dagbesteding is, is er dus de hele dag muziek. Het verschilt enorm wat er te horen is; van opwekking tot hardrock. Ook wordt er veel op muziek gedanst of een kleine polonaise. Het werk vind ik erg mooi, maar de muziek is vreselijk. Het strookt niet met mijn geweten en ik heb er grote moeite mee. Er iets van zeggen vind ik erg moeilijk omdat er dan gezegd gaat worden dat de bewoners het zo leuk vinden.
Maar ik voel me verantwoordelijk voor de bewoners om ze niet met deze muziek in aanraking te laten komen. Velen beseffen dat niet goed en ze worden er gewoon in de rolstoel bij gezet. Soms ga ik met een bewoner even een blokje om als het weer hevige muziek is, maar daar is niet altijd tijd voor. Moet ik hier iets van zeggen en hoe dan? Of moet ik op zoek naar een andere werkgever? Kunt u mij raad geven?
Antwoord
Je geeft hierin een paar zaken aan, onder andere dat je het werk erg mooi vindt maar de muziek niet strookt met je geweten. Dit kun je bespreekbaar maken. Je kunt bijvoorbeeld aangeven dat je de muziek en de dansactiviteit voor jou een gewetensbezwaar vormt en je merkt dat je dit lastig vindt. Spreek uit dat je graag wilt zoeken naar een manier om je werk goed te blijven doen zonder dat je daarbij voortdurend in gewetensnood komt.
Je geeft verder aan dat je je verantwoordelijk voelt voor de bewoners die met de muziek in aanraking komen. Klopt deze gedachte? Je bent niet persoonlijk verantwoordelijk voor de keuzes die de zorginstelling maakt. Als je de indruk hebt dat de muziek de bewoners geen goed doet, stel dan voor om eens samen naar het muziekbeleid te kijken. Ook omdat niet alle bewoners goed kunnen aangeven wat zij prettig vinden. Hoe kunnen jullie hier als team scherp op zijn, bijvoorbeeld door te letten op signalen van onrust of spanning. En afspraken te maken over het volume en op welke tijdstippen er muziek gespeeld wordt (niet de hele dag).
Kortom, goed om eerst het gesprek aan te gaan, je gewetensbezwaar uit te spreken en de vraag op tafel te leggen hoe ervoor gezorgd kan worden dat muziek bijdraagt aan het welzijn van alle bewoners.
Met vriendelijke groet,
Marieke van de Beek
Lees ook:
Dit artikel is beantwoord door
Reformatorische Maatschappelijke Unie
Bijzonderheden:
Bekijk ook:
Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
Ga eens observeren hoe mensen erop reageren. De één zal er levendig van worden, herkennen en meezingen, de ander misschien onrustig of boos. Maakt het vanwege doofheid de communicatie lastiger?
Een dansje is prima voor de beweging, of worden mensen tegen hun zin de vloer op gesleurd?
Wanneer het vooral jouw probleem is, dan ben je waarschijnlijk beter op je plek in een christelijk verpleeghuis.
Om het muziekbeleid te bespreken, zul je wel met een onderbouwing moeten komen. Niet 'ouderen zijn snel overprikkeld' maar feitelijk waar te nemen gedrag. Mogelijk zijn deze ouderen groot gebracht met deze muziek, en horen ze juist herkenning van dat wat ze nog herinneren (muziek verdwijnt vrijwel niet uit je geheugen). Daarnaast is het een goede manier om in beweging te komen.
Het komt op mij over dat jij je eigen gevoelens over deze muziek op je clienten projecteert. De vraag is wat daar van over blijft als je feitelijk het gedrag van je cliënten gaat observeren.
Mochten er cliënten bij zitten die een reformatorische achtergrond hebben, en waarvan jij weet dat ze dit niet zouden willen als ze nog niet dementerend zou zijn, snap ik dat je die verantwoording voelt. Maar, misschien onaardig gezegd, dat is wel de consequentie die cliënt of diens familie heeft gemaakt door te kiezen voor een niet reformatorische plek.
Als leidinggevende word ik heel blij van collega's die een probleem aankaarten en ook een oplossing voorhanden hebben die ze zelf uit kunnen voeren.
In dit geval: als je voorstelt om een aantal spotify-lijsten te maken met muziek die jij passend vindt voor de doelgroep, en je vraagt of je die op mag zetten tijdens jou diensten, dan lijkt me dat een uitstekend alternatief.
Maar realiseer je wel: De muziek staat voor iedereen aan. Voor de bewoners én voor je collega's. Als er collega's zijn die heel blij worden van 'de zon zien zakken in de zee' en daarmee een vrolijke sfeer op de afdeling weten te scheppen, past dat misschien niet in jouw straatje, maar is het wel gezellig voor de bewoners. Realiseer je dat 70'ers van nu 35 jaar geleden nog best in een discotheek hebben gestaan en misschien warme gevoelens krijgen van muziek die jij afschuwelijk vindt of niet passend bij de doelgroep.
Om een goede afspeellijst te maken voor alle bewoners zal nog niet meevallen. Je zou eens kunnen beginnen met aan het bezoek vragen wat hun ouders vroeger voor muziek draaiden. Dikke kans dat je wordt verrast en dat er een paar echte Madonna, 2-Unlimited of Elvis fans op jouw afdeling wonen!
Ik sluit me aan bij Katherina.
Vraag eens bij het netwerk (of de bewoner zelf als dat mogelijk is) na welke muziek zij leuk vonden.
Vermoedelijk zul je veel overeenkomsten tegenkomen. Draai die muziek af in de woonkamer op vaste tijden.
Zijn er uitzonderingen en is het maar een enkeling die van hardrock houd? Dat kan op de eigen kamers gedraaid worden.
Overigens ben ik het er absoluut niet mee eens dat muziek ook op staat voor collega's. Het spijt me, collega's kunnen hun favoriete muziek thuis draaien. Op de afdeling zijn zij in feite te gast/ ondersteunend aan de bewoners en niet andersom. De afdeling is het thuis van de bewoners, dat word nogal eens vergeten. Collega's zouden ook zonder hun favoriete muziek een positieve sfeer moeten kunnen scheppen op de afdeling. Zo niet? Dan word het tijd om goede scholing of een workshop aan te bieden.
Of ga zelf eens op onderzoek met muziekgenres en kijk hoe bewoners daarop reageren. (wel eens geëxperimenteerd met de klankkast van bijv. een citer of gitaar op het tafel- of rolstoelblad oid?
En dan wel concreet beschrijven wat je signaleert, zoals Rembrand en Tonny ook aangeven.
Als je goed in beeld hebt op welke momenten welke muziek nuttig is kan je met een leuk plan naar je leidinggevende. (rustmoment: rustige muziek, is iemand passief: muziek inzetten om in actie te komen)
Wanneer je 't goed onderbouwd zal iedereen veel bewuster omgaan met het omgaan met muziek en zijn de bewoners daar uiteindelijk mee geholpen.
In mijn werk in de GHZ heb je eerst een meeloop dienst en als het dat matcht nog meerdere inwerkdiensten.
Wat maakte het dan je hier bent gaan werken? Ik neem aan dat je van de muziek al op de hoogte bent geweest voordat je begonnen bent met werken.
Verder sluit ik me aan bij de andere antwoorden.
Of muziek "vreselijk" is of niet, is nogal subjectief. Ik ben zelf dol op death metal maar bepaalde andere muziekgenres of stijlen kunnen mij niet bekoren. Ik vind het nogal ver gaan om bewoners te "beschermen" tegen muziek omdat de vraagsteller die niet mooi vindt.
Dat muziek een beetje energie heeft en het de bewoners in beweging krijgt, dat lijkt me vooral iets positiefs. En als het om de teksten gaat, dan kan ik je verzekeren dat niemand daar echt naar luistert hoor, zeker ouderen niet, waarvan je je al afvraagt of ze het Engels uberhaupt verstaan.
In hoeverre is je eigen smaak hierin leidend?
Ik zou het, mocht ik ooit in een verzorginshuis terechtkomen, juist wel prettig vinden als de muziek die ik in mijn jeugd mooi vond gedraaid zou worden.
En ik zou er dan niet aan moeten denken om een blokje om te gaan met iemand omdat de muziek in zijn of haar oren te heftig zou zijn.
En inderdaad, wat @mortlach zegt: wat versta je onder "hardrock"? Ik ken mensen in onze kringen die U2 al onder de hardrock scharen. Als je inderdaad bespreekbaar wil maken dat bepaalde stijlen in jouw ogen niet wenselijk zijn is het wel van belang dat je de stijl op de juiste manier weet te benoemen (anders kun je je punt echt niet duidelijk maken aan anderen).
@bessensap:
Rustige muziek heeft ook niet op iedereen dezelfde uitwerking. Ikzelf zou er bijvoorbeeld depressief of agresief van kunnen worden.
@zv70: natuurlijk is het wel van belang dat de tekst niet goddeloos is, maar het is niet zo dat de muziekstijl an sich goddeloos is.
Precies, ik ben het helemaal met je eens. Mooie aanvulling. Juist daarom is observatie zo belangrijk. Ken je cliënten en sluit met de muziek aan op hun behoeften en niet op wat jij denkt dat werkt.
Actieve muziek kan wonderen doen en voor een vrolijke polonaise zorgen.
Harpmuziek kan er voor zorgen dat mensen ineens sociale interactie zoeken en bij stampende taptoe muziek kunnen mensen zomaar in slaap vallen.
Wat muziek doet met een mens is dus echt persoonsgebonden.
Vandaar het belang om feitelijk te blijven in wat er gebeurd en na te denken met welk doel je muziek aanzet. ( en je eigen muzieksmaak en verwachtingen even buiten beschouwing te laten.)
Als het om een specifiek christelijke verzorgingshuis gaat, kan ik me voorstellen dat de muziekselectie wat strikter is, maar in een gemengde instelling hoeft er echt niet de hele dag opwekkingsmuziek te worden afgedraaid. Dat mag dan best wel een keer worden afgewisseld met Alanis Morissete of UB40.
Ik denk dat de traditie, waarin je bent groot gebracht hierin een grote rol speelt. Orgel liefhebbers vind je meer in kerkelijke kringen dan erbuiten.
Bij dementie is de mate van prikkels erg belangrijk. Onderprikkeling is niet goed en overprikkeling ook niet. Wisselend extra prikkeling om actief te worden en minder prikkeling om weer tot rust te komen, kan wel werken. Maar dat lijkt mij lastig af te stemmen op een hele groep.
Belemmert de hardere muziek de gesprekken ook? Teveel geluid bij mensen die minder horen of gehoorapparaten gebruiken kan wel hinderlijk zijn ook voor de verstaanbaarheid van de gesprekken. Zo mag je ook praktische bezwaren aanvoeren als dat kan, dat helpt soms beter dan principiele bezwaren.
Mogelijk krijg je de kans af en toe zelf wat (klassiekere/rustigere) muziek op te zetten?
Je hebt het over bewegen bij/dansen op muziek. Ik snap dat dit gevoelig ligt, maar misschien zijn wij hier soms wel moeilijker (wettischer) in dan de Bijbel zelf? In de Bijbel wordt ook over dans gesproken. Koning David danste voor de Ark toen die naar Jeruzalem werd gebracht (2 Samuël 6:14). Mirjam en de vrouwen dansten na de doortocht door de Rode Zee (Exodus 15:20). De dochter van Jefta kwam haar vader tegemoet met muziek en dans na een overwinning (Rechters 11:34). Bij de thuiskomst van de verloren zoon werd er muziek gemaakt en gedanst (Lucas 15:25).
Bewegen op muziek hoeft niet verkeerd te zijn. Hoofd, schouders, knie en teen of op de maat lopen... daar zit niet zoveel principieel verschil in. Ik denk dat het pas een probleem wordt als de muziek niet door de beugel kan of het gaat op een manier die (onreine) seksuele gevoelens oproept.
Maar daarnaast verbaas ik me altijd enorm over de bereidheid of zelfs de aandrang van sommige gelovigen (niet per se jij) om een kunstvorm in zijn geheel af te schrijven. Dans is expressie, en ongetwijfeld een van de alleroudste vormen van expressie die de mensheid kent. Het zou me verbazen als dans bijvoorbeeld niet al veel langer bestaat dan spraak of beeldende kunst.
Maar o, o, o, het zou "onreine seksuele gevoelens" kunnen opwekken, dus weg met het hele zooitje. De Puritijnen zijn al 200 jaar geleden uitgestorven, maar blijkbaar zijn er nog genoeg mensen die die zaak zo weer oppakken. En dan krijg je van die haarkloverij: klappen mag nog net wel, maar met je armen zwaaien zou te ver gaan, bij wijze van spreken.
Er moeten toch belangrijkere dingen zijn om je mee bezig te houden.


