Demonen uitdrijven

In Mattheus 7:22-23 staat dat wettelozen demonen uit kunnen drijven. Maar uit Lucas 9:37-40 begrijp ik dat daar veel geloof voor nodig is. Ook uit Marcus 3:22-27 trek ik de conclusie dat het niet logisch is dat ongelovigen demonen uit kunnen drijven. Kunt u hier uitleg over geven?

In Mattheüs 7 waarschuwt de Heere Jezus tegen de valse profeten. Zij zien er aan de buitenkant uit als schapen –“die in schapenvacht naar u toe komen” (vers 15)- maar van binnen zijn zij roofzuchtige wolven. Het lijkt aan de buitenkant goed te zijn. We moeten ze dan ook niet zomaar als “wettelozen” aanmerken (hoewel zij de wetteloosheid werken, vers 23), want valse profeten kunnen heel wetsgetrouw zijn, zuiver in de leer en te pas en te onpas de Naam van de Heere noemen en gebruiken zónder hun leven onder Zijn heerschappij te stellen. Zelfs op de oordeelsdag zullen zij nog tegen de Heere Jezus zeggen: “Heere, Heere”, maar het is met hun mond, niet met hun hart.

Let erop dat zij zich wel beroepen op “in Uw Naam”, maar daarin kennelijk nog zichzelf bedoelen: “hebben wíj niet.” Zij staan niet in een persoonlijke, levende verhouding tot de Heere; het is hen niet om Hem te doen en evenmin om het doen van de wil van Zijn Vader in de hemel. Zij hebben wel de schijn van godsvrucht maar in werkelijkheid zijn het werkers van de ongerechtigheid. De boom is niet goed en kan dus ook geen goede vruchten voortbrengen (vers 18).

In de grondtekst staat het woord “pseudoprofeten”. Ook in het Oude Testament wordt tegen hen gewaarschuwd. Kennelijk kunnen pseudoprofeten veel krachten doen (vers 22). Vergelijk Deuteronomium 13:1: “Als in uw midden een profeet opstaat of iemand die dromen heeft, en u een teken of wonder geeft (…)”. Ook Mattheus 24:24 (over het einde der dagen): “Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan en zij zullen grote tekenen en wonderen doen, zó dat zij -als het mogelijk zou zijn- ook de uitverkorenen zouden misleiden.” De apostel Paulus waarschuwt voor “de mens van de wetteloosheid”, “wiens komst overeenkomstig de werking van de satan is, met allerlei kracht, tekenen en wonderen van de leugen” (2 Tessalonicenzen 2:9). Duidelijk is daarbij de oorsprong van deze krachten en wonderen, namelijk het rijk der duisternis, de duivel, de vader van de leugen (Johannes 8:44).

Maar nu beweegt jouw vraag zich rond de woorden “in Uw Naam.” Is het dan mogelijk dat pseudoprofeten, mensen die de wetteloosheid werken, toch op het gezag van Jezus’ Naam demonen uitdrijven? Veronderstelt dat niet geloof in Zijn Naam (Lukas 9:41; vergelijk ook 9:1)? Daarbij, Markus 3:26: als de satan tegen zichzelf opstaat en verdeeld is, hoe zou hij kunnen standhouden?

Matthew Henry merkt in zijn commentaar op: “Judas heeft duivelen uitgeworpen en toch was hij een zoon der verderfenis.” Aan al Zijn twaalf discipelen gaf de Heere macht over de onreine geesten (Matth. 10:1). In Markus 9:38-40 gaat het over iemand die demonen uitdrijft in Jezus’ Naam zonder een volgeling te zijn. Waarschijnlijk moeten wij daarbij denken aan een Joodse duivelbezweerder; vaak gebruikten zij namen van God en engelen en heiligen zoals Abraham, en kennelijk ook de Naam van Jezus. Vergelijk hiermee Handelingen 19:13, de zonen van Sceva, met wie het niet goed afliep: “En enkele van de rondtrekkende Joodse duivelbezweerders waagden het de Naam van de Heere Jezus uit te spreken over hen die boze geesten hadden. Zij zeiden: Wij bezweren u bij Jezus, Die door Paulus gepredikt wordt.” Duidelijk is dat wij in de strijd tegen de machten in de hemelse gewesten de wapenrusting van God nodig hebben. Het schild van het geloof is daarbij onmisbaar (Efeze 6:16).

Terug naar je vraag. Wij zouden niet durven ontkennen dat de Heere zelfs door de ongelovige goede dingen weet te werken. De Heere is soeverein in Zijn weg en werk. Maar voor elk mens geldt wat in Romeinen 14:23 geschreven staat: “Alles wat niet uit geloof is, is zonde”, en “zonder geloof is het onmogelijk God te behagen” (Hebreeen 11:6). Daar legt de Heere Jezus de vinger bij als Hij zegt: “Ik heb u nooit gekend.” Beslissend is of wij buigen voor Zijn gezag en Hem door het geloof omhelzen. Alleen de Heere Jezus Zelf heeft macht over de onreine geesten en Hij schenkt de volmacht in Zijn Naam aan de Zijnen. Aan wie Hem kennen, dat is liefhebben met heel hun hart en ziel en verstand.

Ds. D. M. Elsman