Weinig preken voor denkers

In de Gereformeerde Gemeente waar ik lid ben, worden veel preken gelezen die met name gericht zijn op kinderen, jongeren en doeners (vooral van Prekenweb). Ik vind dat soms wat lastig omdat het dan zo voorspelbaar is en het vaak erg kinderlijk wordt uitgelegd en ik zelf een denker ben. Nu is het zeker zo dat we allemaal moeten worden als een kind, maar heeft de kerkenraad niet ook een taak om de gehele gemeente te dienen en niet alleen de kinderen en jongeren? Het is toch zeker niet zo dat er alleen makkelijk te begrijpen preken moeten worden gelezen? Het mag toch ook wel eens wat moeilijker met wat meer diepgang? Zeker omdat ik niet zo praktisch ben ingesteld en een echte denker ben, vind ik zulke preken erg lastig, het lijkt soms net een Bijbelverhaal maar echt antwoorden krijg ik dan niet in zo'n preek. Ik hoop dat iemand van de Ger. Gem. mij daarin wat antwoord kan geven.

Beste luisteraar en denker,

Bewust begin ik mijn antwoord met “luisteraar en denker”. Niet als een tegenstelling maar als belangrijke volgorde. Het geloof is immers uit het gehoor en het gehoor door het Woord van God (Romeinen 10:17). En ik begrijp heel goed dat er voor jou zeker geen tegenstelling is tussen horen en denken, want dat gaat dan gelijk op. Ik ben wel voorzichtig om een bewuste keus te maken tussen makkelijk te begrijpen preken en moeilijker preken met meer diepgang. Bovendien wat is een gemakkelijke te begrijpen preek en wat is een moeilijker preek met meer diepgang? Ik denk dat er over dit punt een eindeloze discussie zou ontstaan wanneer je dit op Refoweb zou neerleggen. Je krijgt dan een tegenstelling, die er mijns inziens niet mag zijn en ook niet behoeft te zijn. Ik denk dat een kerkenraad in de eerste plaats de hele gemeente moet dienen in zijn preekkeus. En de hele gemeente dienen gaat de indeling tussen kinderen, jongeren, doeners en denkers te boven. Dat wil niet zeggen dat in een preek een bepaalde categorie luisteraars soms meer aandacht krijgt dan een andere categorie. Dat is mede afhankelijk van de tekstkeus en het hele tekstverband wat behandeld wordt. Zo dien je ook heel de gemeente. 

Ik heb zelf in de loop van de jaren veel preken gelezen. En ik weet nog precies dat het dikwijls een biddende worsteling was om een preek te zoeken en te lezen voor de hele gemeente. Voor mezelf had ik wel criteria die voor mijn preekkeus erg belangrijk waren. In de eerste plaats zocht ik naar een preek waarin onze Heere Jezus Christus als Zaligmaker en Redder van zondaren centraal stond. Er is geen andere Naam onder de hemel gegeven waardoor we zalig moeten worden. Ik denk ook dat deze heerlijke verkondiging van Jezus Christus de hele gemeente nodig heeft, of we nu jong zijn of oud, doener of denker. Worden als een kind en met al je zonden en zorgen vluchten tot Jezus.

In de tweede plaats was voor mij de begrijpelijkheid van de preek een heel beslissende factor. Wanneer ik bij het preek zoeken een preek las, die ik niet in één keer begreep, en waarbij ik zelf zinnen nog een keer moest lezen om deze te begrijpen, viel zo’n preek eigenlijk al direct af. Een preek die je voor de gemeente leest, moeten de luisteraars in één keer kunnen begrijpen. Soms kon je moeilijke zinnen wel hertalen, zodat je zo’n preek toch kon lezen. Zeker wanneer de preek een lofzang was op de Heere Jezus. 

Want dat bleef en blijft voor mij de hoofdinhoud van de preek: Christus Jezus en Die gekruisigd. Je hart gaat immers zingen wanneer het over onze Heiland gaat. Soms kun je zo doods in de kerk zitten, dat je je aandacht op de preek zo maar verliest, dan neem je een hele week van zorgen en denken mee in de kerk. Totdat je de vrije nodiging mag horen om met al je aardse zorgen en je zondige hart te vluchten tot Jezus, Die roept, kom tot Mij met al je vermoeidheid en beladenheid en Ik zal je rust geven, wie je ook bent. De Geest spant de snaren van je ziel en je hoort Hem, komt, want alle dingen zijn gereed. Onze Heere Jezus Christus Die met mij, zondaar, wil eten en drinken. Onbegrijpelijk liefde. 

Je bent een echte denker, je vindt gemakkelijke preken erg lastig. Meer diepgang zou je willen, omdat je niet zo praktisch ingesteld bent. Je zoekt ook niet het gemak van een Bijbelverhaal, want dan krijg je niet echt antwoorden. Ik denk dat je moet stoppen om de gemeente op te delen in categorieën. Want dan leg je jouw probleem eigenlijk bij de kerkenraad. Die moet zorgen dat al die categorieën aan hun trekken komen. Zo lees ik je vraag. Een kerkenraad echter die dat wil waarmaken, zal ervaren dat dan weer een andere groep niet aan zijn trekken komt. Er is een uitnemender weg, die je zelf al aanhaalt in je vraag: worden als een kind (Mattheüs 18:3). En dit worden als een kind is niet in de eerste plaats een zaak van ons verstand, maar een zaak van ons hart. De discipelen maakten ruzie wie van hen toch wel de meeste, de belangrijkste is in het Koninkrijk der hemelen. En dan neemt Jezus een kind bij Zich en plaats dat tegenover de ruziënde discipelen. Jezus’ onderwijs is zo vernederend voor ons, hoogmoedige mensjes. Hoor je Hem spreken tot Zijn discipelen? Wanneer u zich niet verandert en wordt als de kinderen, zult u in het Koninkrijk der hemelen geenszins ingaan. Een kind heeft geen pretenties. Het is klein, hulpbehoevend en afhankelijk. Van genade levend, bedelend bij de Bron. Zo diep buigt Jezus dat Hij Zijn volgelingen dit onderwijs wil geven. Hij gaat hen voor in nederigheid: Neemt Mijn juk op u, en leert van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart en u zult rust vinden voor uw ziel (Mattheüs 11:29).

Ik hoop dat iemand van de Ger. Gem. mij daarin wat antwoord kan geven, is de laatste zin van je vraag. Je hoeft echt je verstand niet uit te schakelen, maar als je verstand volgens jou echt antwoorden krijgt, ben je dan gered? Volg je dan als een kind de Heere Jezus? Zou je misschien toch minder van je zelf moeten verwachten en meer van Jezus? Hij zoekt nog steeds hulpeloze zondaren, die hun blindheid in de weg tot God en de Heere Jezus van harte belijden. Heere Jezus, U zoekt het verlorene, zoek ook mij en vind ook mij, want ik ben zo’n verlorene. Kun jij begrijpen dat Hij zondaren zoekt en vindt, die naar Hem niet zoeken? Luister dan naar wat Jezus zegt in Johannes 5 : 25: De ure komt, en is nu, wanneer de doden zullen horen de stem van de Zoon van God en die ze gehoord hebben, zullen leven. Zo luisteren onder de preek om Zijn stem te horen. 

Ik denk aan Levi de tollenaar: volg Mij (Lukas 5). Ik denk aan Zacheüs: Zacheüs, haast u en kom af, kom naar beneden, want Ik moet heden in uw huis verblijven (Lukas 19). Jezus’ stem horen maakt nieuwe mensen. Hoor je Zijn verlangen: Want de Zoon des mensen, is gekomen om te zoeken en zalig te maken dat verloren is (Lukas 19:10). Jezus vinden is Hem volgen en niets anders meer te weten dan Jezus alleen. Jezus alleen: de kortste preek, de gemakkelijkste preek en de moeilijkste en meest diepgaande preek. Hoor je Zijn stem? Volg Mij!

Al ligt u verloren in zonde en schuld,
uw hart en uw zinnen met onrecht vervuld,
toch klinkt het u toe zo nameloos teder:
keer nochtans weder!
Al zijn ook uw zonden als scharlaken zo rood
Uw zonderegister oneindig en groot
Toch klinkt het u toe zo nameloos teder
Keer nochtans weder!
Want als Hij u roept
O dan moet u wel gaan
Zijn trekkende liefde kan niemand weerstaan!
Zo smeek Hem dan toch ootmoedig en teder
Breng mij toch weder!
Hij is het Die doden doet horen Zijn stem
Die harten bereidt, doet buigen voor Hem
Nog staat Hij en roept zo nameloos teder
Keer nochtans weder!

Toen vluchtte ik tot Jezus, Hij heeft mij gered…

Hartelijke groet,
C. A. Hoekman