Raak niet, smaak niet, en roer niet aan

Ds. J.A. Mol | 33 reacties | 08-12-2025| 11:11

Vraag

Ik ben weduwe. Op zondag ga ik twee keer naar de kerk. ‘s Middags luister ik mee via Kerkdienstgemist.nl naar een predikant in de buurt. Omdat het zo leeg en stil is om mij heen, maak ik weleens een paar kaarten tijdens die dienst. Nu is er tegen mij gezegd dat ik dat beslist niet mag doen op zondag. Doe ik hier echt verkeerd aan?


Antwoord

Beste weduwe,

Met het schrijven van deze aanhef kan al veel gezegd zijn. U schrijft niet veel over uzelf. Wel dat u weduwe bent en dat het leeg en stil is om u heen. Misschien bent u ook op leeftijd? Ik hoop dat u uw situatie kunt bespreken met een familielid, vriendin, predikant of wijkouderling. Meestal is er ook de mogelijkheid om bij eenzaamheid bezoek te ontvangen van dames uit de gemeente.

Dan een reactie op uw vraag. Wat fijn dat u twee keer de dienst op zondag kunt bezoeken. ’s Middags luistert u mee naar een predikant in de buurt. Ondertussen maakt u een paar kaarten tijdens het beluisteren van die dienst. Alleen volgens iemand mag u dat niet doen op zondag. Als ik het goed begrijp is het probleem niet dat u de kaarten maakt onder het beluisteren van een dienst, maar dat u deze kaarten op zondag maakt. 

Mag je kaarten maken op zondag? Het antwoord op deze vraag heeft te maken met de zondagsheiliging. Is kaarten maken daarmee in strijd? Volgens degene die u sprak wel, maar voor u is dat nog maar de vraag. Wat kunnen en moeten we doen of laten op zondag? De sabbat is gegeven om de mens en niet de mens om de sabbat. Vanuit die aanwijzing van de Heere Jezus moeten we in ons eigen gemoed verzekerd zijn.  

Ik hoop dat de zondagse diensten (in de kerk en via de uitzending) voor u tot rijke zegen mogen zijn. Ook hoop ik dat u nog veel kaarten mag maken die tot bemoediging mogen zijn van anderen.

Met hartelijke groet,
Ds. J. A. Mol

Dit artikel is beantwoord door

Ds. J.A. Mol

  • Geboortedatum:
    19-10-1972
  • Kerkelijke gezindte:
    PKN (Hervormd)
  • Woon/standplaats:
    Harskamp
  • Status:
    Actief
75 artikelen
Ds. J.A. Mol

Bijzonderheden:

Bekijk ook:


Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
33 reacties
Tonny
08-12-2025 / 15:50
Rom 14:22-23
Samanthi
08-12-2025 / 16:36
Lieve weduwe
Wat sneu, dat mensen uw bezigheid proberen af te nemen. Misschien kunt u vragen aan die persoon of hij of zij zondags de vriezer en de koelkast uitzetten, er moeten mensen werken op zondag en er staat duidelijk "gij noch uw zoon noch uw.... en daar horen mensen van het elektriciteitsbedrijf bij... dat is werken, kaarten maken niet... bovendien is het een sabbatsgebod en wij vieren geen sabbat.
Rembrand
08-12-2025 / 20:57
Toen naaien en breien noodzakelijke bezigheden waren, was het voor veel vrouwen heel fijn om op zondag de handen te laten rusten.
Nu is knutselen en handwerken vooral een hobby. Als kaarten maken u helpt om een stille zondag goed door te komen is u dat van harte gegund. Ook tijdens het luisteren naar een kerkdienst.
Ellenoor
09-12-2025 / 11:07
Als je in de reacties een andere mening verkondigt dan het panellid, is dat vaak niet toegestaan, ook niet als zo’n aanvulling of ander perspectief soms wel wenselijk is. Intussen zet de redactie wel een kop boven dit artikel dat vooral haar eigen mening ventileert en in ieder geval geen samenvatting is van vraag of antwoord. Alsof ze het jammer vindt dat ds. Mol niet wat stelliger is geweest in zijn antwoord.
davinci
09-12-2025 / 19:40
"Nu is er tegen mij gezegd dat ik dat beslist niet mag doen op zondag. Doe ik hier echt verkeerd aan?"

Dat klopt. Dan gaat u naar de hel..

Nee, natuurlijk niet.. wellicht kun je je zelfs beter concentreren als je met je handen wat aan het doen bent. Een eventueel verbod hierover kan niet op de Bijbel gebasseerd zijn, want die zegt daar niets over. Zelfs niet over het aantal keer dat je je per week per jaar, per maand zou moeten 'melden' (afgezien van de oproep om de onderlinge samenkomsten niet na te laten (maar wie bepaalt hoe vaak die samenkomsten er dan gehouden moeten worden is dan de vraag)). Er wordt ook nergens een liturgie beschreven hoe een zondagse dienst eruit zou moeten zien en al helemaal niet hoe je dat voor jezelf op afstand luisterend zou moeten doen. In Het nieuwe Testament lezen we ook niets over hoe we als gelovigen uit de heidenen de Joodse sabbat zouden moeten houden.
davinci
09-12-2025 / 19:48
P.s. over dat hoe vaak, aanvulling:

1 kor 16:2 Op elke eerste dag van de week moet ieder van u bij zichzelf iets opzijleggen om op te sparen wat in zijn vermogen is, opdat de inzamelingen niet pas dan gehouden worden, wanneer ik gekomen ben.

En Hand 20:7

...lijken wel in de richting van 'wekelijks' te wijzen
Tonny
09-12-2025 / 21:25
Davinci, al vanaf de 1e eeuw is duidelijk dat christenen elke zondag, de opstandingsdag van Jezus, bijeen kwamen. Het idee van 2 kerkdiensten ook, namelijk een vroege dienst (die duurde wat korter en was wat makkelijker, deze werd bezocht door de arbeiders zodat ze erna aan het werk konden) en een late dienst. Deze was voor de land-eigenaren, die hadden na hun werk tijd. Deze dienst duurde wat langer en ging wat meer de diepte in.

Best een mooi principe om na te leven. 2 kerkdiensten, een 'instapdienst' voor beginnelingen (soort zendingsdienst) en een kerkdienst om de gelovigen toe te rusten.
Zv70
09-12-2025 / 23:05
Ik kan @Ellenoor wel volgen. De kop komt op mij ook wat vreemd over...
Samanthi
10-12-2025 / 09:40
@Tonny of de mensen de 1e dag bijeenkwamen kan ik nergens vinden, de dag van de opstanding zaten ze bang achter gesloten deuren, de bijeenkomst met Thomas was dinsdag, Paulus werkte 6 dagen als tentenmaker en ging op de sabbat met zijn kleine gemeente naat de synagoge, toen euthichus uit het raam viel was Dat zaterdagnacht, hij ging op zondag weer op reis, de gave werden elke zaterdagavond apart gelegd, in het Grieks staat nl één sabbaton.

Zondag vieren is goed, maar niet Bijbels te onderbouwen.
Tonny
10-12-2025 / 10:49
Samanthi, in de bijbel is niet letterlijk te lezen dat ze op zondag bijeenkwamen. Dus het klopt dat het niet puur bijbels te onderbouwen is.

Deze informatie komt uit allerhande geschriften uit die tijd waarin geschreven wordt over de bevindingen die gedaan zijn over christenen.
Dat ze die dag gewoon werkte, is logisch. De zondag was gewoon een werkdag in die cultuur. Zeker de joden hebben nog een tijd hun bezoeken aan de synagoge in ere gehouden, naast de bijeenkomsten die ze met christenen hadden.
Zondag is dan ook geen nieuwe variant van de shabbat, het is ernaast gaan bestaan en aangezien wij als gelovigen uit de heidenen geen banden hebben met de synagoge hebben wij alleen de zondag overgehouden.

Als je onderbouwing wilt dat de eerste christenen al de gewoonte hadden om wekelijks de opstandingsdag van Jezus te vieren:

Justin Martyr (apology 1, 150 na Christus) schrijft dat christenen de gewoonte hadden om samen te komen op de dag dat de Heere opstond.

Handelingen 20:7 spreekt over het 'breken van het brood' op de eerste dag van de week (zondag dus). De clementijnse brief (eind 1e eeuw) laat zien dat 'het breken van brood' plaatsvond tijdens een structuur van een kerkdienst met gebed, zang etc.

Ignatius (brief aan de magnesiers, 110 na Christus) schrijft dat christenen niet meer leven naar de sabbat, maar 'naar de dag des Heere'. Veel andere oude geschriften laten zien dat die dag altijd gekoppeld is aan de zondag, nooit aan de zaterdag. In het OT is 'de dag des Heere' gekoppeld aan oordeel of redding, niet aan een specifieke dag. In het NT zie je 2 verschillende betekenissen (zowel oordeel als een specifieke dag, maar in de grondtaal, Grieks, staan er dan ook 2 verschillende woorden).

Het is zeer onwaarschijnlijk dat een 'afwijking van de dag' zo snel na de apostelen, in zoveel verschillende delen van de wereld gekomen zou zijn, als die leer niet vanaf het begin zo gebracht zou zijn. Dat betekent niet dat het ene 'christelijker' zou zijn, rom 14:5-6.

Maar in het kader van de vraag: welke dag je ook samenkomt, de verplichte 'rust' is vervuld door Christus, in Hem vinden we onze werkelijke rust, en is er dus geen wettische invulling van de rustdag meer nodig. Net zoals de offers ook vervuld zijn.
Samanthi
10-12-2025 / 12:01
@Tonny In Handelingen 20 vers 7 staat in het Grieks op de één sabbaton, dat is dus zaterdagavond/nacht, verder ben ik het met je eens hoor, het is in de geschiedenis terug te vinden, maar niet in de Bijbel, laten we het dus iid houden op de tekst die je noemde uit Romeinen 14 en elkaar geen lasten op leggen.
Jesaja40
10-12-2025 / 12:43
@Samanti

Een Sjabbaton שַׁבָּתוֹן is niet gelijk aan de wekelijkse Sjabbat שַׁבָּת.

Het is de aanduiding van een verplichte extra rustdag op een van de hoge feesten. Leviticus 23
Samanthi
10-12-2025 / 12:48
@jesaja dankjewel, dit woord staat ook bij de vrouwen die naar het graf gaan.
Tonny
10-12-2025 / 16:48
Sjabbaton heb ik maar even aan chatGPT gevraagd, die was mij onbekend. Jesaja, klopt wat gezegd wordt over het hebreeuwseweekbegrip? Ik betrap chattie zo nu en dan op fouten.

De tekst in het Grieks luidt:

*"Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων..."*
Letterlijk: *"Op de eerste van de sabbatten..."*

Wat betekent dat?

Hoewel *σαββάτων (sabbaton)* inderdaad het meervoud is van "sabbat", betekent de uitdrukking *"μία τῶν σαββάτων"* in het Grieks van die tijd (ook in de evangeliën) meestal:
*"de eerste dag van de week."*

- Het Hebreeuwse weekbegrip kende geen aparte namen voor dagen zoals "maandag", "dinsdag" enz., maar telde vanaf de sabbat.
- Dus:
- "de eerste van de sabbatten" = eerste dag ná de sabbat = *zondag*.

Ondersteuning in andere teksten:
- Deze constructie komt vaker voor, bijv. in *Matt. 28:1*:
"Op de eerste dag van de week" (Grieks: *μίαν σαββάτων*).
- Het werd een vaste uitdrukking voor *zondag* in het Joodse Grieks.

Conclusie:
De term *σαββάτων* betekent hier niet dat ze op de sabbat (zaterdag) samenkwamen.
De context en het taalgebruik wijzen erop dat het inderdaad over *de zondag* gaat — de dag waarop de opstanding van Christus werd herdacht.
Dit vers wordt juist vaak gezien als *bewijs vóór* samenkomst op de zondag, niet tegen.
Jesaja40
11-12-2025 / 20:07
@Tony

שַׁבָּתוֹת (Sjabatot) is de meervoudsvorm van de Sjabbat. Het lijkt heel veel op שַׁבָּתוֹן Sjabaton wat enkelvoudig is voor een feestdag. Door dat verschil wordt er heel expliciet aangegeven wat er bedoeld wordt.

De Hebreeuwse weekdagen zijn nog steeds dag 1, 2, 3, 4, 5, 6 en Sjabbat. De Sjabbat is de laatste (7e) dag van de week.

In het moderne Hebreeuws wordt dag 1 ook wel Jom Rishon genoemd. De telling van de week vindt u in Genesis. Daar telt men vanaf dag 1 tot 7.

Niet christenen maar Messiasbelijdende Joden kwamen bijeen. Zij werden niet veranderd in christenen zoals velen onder u klakkeloos aannemen. Zij bleven voluit Joods met het volledig aanvaarden van het verlossingswerk van onze Joodse Messias Yeshua. Dat werd betwist door mijn volksgenoten die hun recente geschiedenis kenden.
Er waren al vele die zich de titel Messias opeisten. Die dwaalleraren zorgden ervoor dat er zeer sceptisch gekeken en geluisterd werd wat de apostelen verkondigden.

Yeshua had mijn volksgenoten niet bevrijd van de Romeinen en het juk bleef zoals het was. Zij hadden geen oog voor de werkelijke bevrijding namelijk de betaling van de schuld aan het kruis.

De niet Joodse "kerkleiders" uit de eerste twee eeuwen hebben hun eigen visie in een machtsstrijd vastgelegd welke niet in overeenstemming is met de Thora. Het gebruikelijke synagogale onderwijs was ieder jaar dezelfde lezingen waaruit royaal een thema belicht werd.

Ik krijg de indruk dat men handig gebruik heeft gemaakt om de Joden met hun soulmates tegen elkaar uit te spelen.

De zondag is ingevoerd door keizer Constantijn en in de evangeliën was daar geen enkele verandering in.

Als er staat op de eerste dag van de week waren de discipelen bijeen in een bovenzaal is dat correct. Wat heel vaak vergeten wordt is dat het een Pesachweek was. Heerlijk een week lang niet werken. Let vooral op het teken van Jona, waarin staat 3 dagen en 3 nachten. Dat is 4 dagen na de שַׁבָּתוֹן Sjabaton en als de 4e dag een "zondag" is dat een feit. De kruisiging vond dus plaats voor de שַׁבָּתוֹן Sjabaton. Na de opstanding was er nog 3,5 dag te gaan van de Pesachweek.
Tonny
11-12-2025 / 22:49
Niet christenen maar Messiasbelijdende Joden kwamen bijeen. Zij werden niet veranderd in christenen zoals velen onder u klakkeloos aannemen. Zij bleven voluit Joods met het volledig aanvaarden van het verlossingswerk van onze Joodse Messias Yeshua.

Is niet iedereen die Christus volgt, een christen? Dat staat toch los van de verdere cultuur? De term 'christen' komt van 'Christus' omdat de volgelingen deden zoals Christus deed, of ze nou geboren joods of heiden waren.

Handelingen 11:26 HSV
[26] En het gebeurde dat zij een heel jaar met de gemeente samenkwamen en een grote menigte onderwezen en dat de discipelen voor het eerst in Antiochië christenen genoemd werden.
Jesaja40
12-12-2025 / 13:18
@Tony

Nee, Messiasbelijdende Joden worden geen christenen. De kerk is nog steeds een struikelblok. U gaat uit van een vertaling die niet correct is weergegeven.

In The Complete Jewish Bible staat in Handelingen 11:26 het volgende:
and when he found him, he brought him to Antioch. They met with the congregation there for a whole year and taught a sizeable crowd. Also it was in Antioch that the talmidim for the first time were called "Messianic."

תלמידים (talmidiem) is de aanduiding van leerlingen. De apostelen השליחים (hashlichim) waren de leraren.

De Messiasbelijdende Joden kwamen bijeen in de synagoge met hun soulmates. De orthodoxe Joden in die dagen duiden ons aan met הדרך (mensen van de weg). Dat samen op weg gaan duurde slechts 2 eeuwen. Daarna werden alle Messiasbelijdende Joden verbannen uit de kerkelijke geloofsgemeenschap. Wij zitten niet meer op een en dezelfde lijn.

Daarom is uw veronderstelling dat Messiasbelijdende Joden "christenen" zijn geworden een gotspe.
Tonny
12-12-2025 / 14:33
Ik denk niet dat je mij kunt verwijten dat ik niet weet dat als de Nederlandse vertaling 'christenen' zegt, 'messianen' beter passend zou zijn vanuit de grondtaal. Dat vereist een studie van de grondtaal, grieks in dit geval, die ik niet heb.

Het 'weer samen op weg gaan', wat onze Messias zou wensen, zou toch van beide kanten de wil vereisen van elkaar te leren en elkaar in alle 'zachtmoedigheid en nederigheid' terecht te wijzen.
'Een gotspe' is een woord met dusdanig negatieve klank, dat de deur voor toenadering niet opengezet lijkt te worden. Terwijl ik graag van je leer.

Dat de kerk een struikelblok is, snap ik gezien de geschiedenis. Maar naar mijn weten was een 'christen' een verzamelnaam voor iemand die Christus volgt, of dat nou joodse gelovigen, oosterse/ orthodoxe gelovige, of Europese gelovigen zijn, en welke verzamelplek (kerk/ synagoge) er dan ook bezocht wordt. De term impliceert niet dat we direct in 1 kerk zouden moeten gaan zitten. Dat krijgen de reformatorische christenen al niet eens voor elkaar samen.
Jesaja40
12-12-2025 / 16:57
@Tony

Dat ik het woord gotspe gebruik heeft te maken met negatieve opmerkingen van christelijke voorgangers richting Messiasbelijdende Joden.

Jullie, zegt men tegen ons, gaan weer terug onder het wettisisme: het oude Jodendom. De wet is toch volbracht door Jezus. Dan hoeven jullie toch niet meer al geboden te houden en mag je, net als wij, gewoon alles eten.

Ook ik krijg regelmatig deze opmerking te horen en dat maakt mij wat afstandelijker naar de christenen in het algemeen.

En ik prijs mij gelukkig dat er nog voorgangers zijn die een innige band onderhouden met Messiasbelijdende Joden.

In dezelfde lijn betrek ik de vraag van de weduwe wat wel en niet mag op de Sjabbat. Op de Sjabbat mag je geen vuur aansteken. Echter de priesters mochten alleen op de Sjabbat toonbroden bakken. Tegenstrijdig? Nee, er was een hoger gebod die de uitzondering toestond. Er is dus ruimte over om naar de letter of naar de geest van de wet te handelen.

Aangezien de zondag geen Sjabbat is hoeft daar niet zo kerkelijk wettisch mee om te gaan.
WillemB
14-12-2025 / 21:23
@jesaja40,
Ik begrijp de pijn die er onder jouw bijdragen schuilt, althans, dat probeer ik te begrijpen...

Zou je los gezien daarvan, op basis van Gal. 3:28 en Efeze 2:14-18 bereid zijn om allen die, net als jou Christus hebben aanvaard als Verlosser en Heiland, toch de broederhand te geven?

Ik denk dat we dan heel veel gewonnen hebben, namelijk het doel van Christus in de eenheid met Jood en heiden.

Zie ook Rom. 11, waar Jood en heiden beide geënt zijn in de Olijfboom. De Joden van nature, de heidenen tegen de natuur in. Maar IN dezelfde Christus!
Je kunt op dit bericht reageren. Klik hier om in te loggen.

Terug in de tijd

Altijd koud

Ik ben een meid van 20 jaar. Ik heb het grotendeels van de dag koud, zelfs in de zomerseizoen kan ik het erg koud hebben. Ook heb ik altijd erg koude voeten. Ik heb de laatste tijd ook last van moehei...
3 reacties
06-12-2013

Hoe moet ik omgaan met mensen die occult belast zijn?

Hoe moet ik omgaan met mensen die occult belast zijn?
Geen reacties
06-12-2006

Schijngeloof en ware geloof

Wat is het verschil tussen schijngeloof en het ware geloof? In de kerk wordt wel eens gezegd dat wij onszelf moeten onderzoeken of we echt het ware geloof hebben. Maar wat is het ware geloof? Ik denk ...
5 reacties
06-12-2013
design website door design website by Mooimerk website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis hosting website door hosting website by STH Automatisering
Stel hier
een vraag