Liefde en de wet

Ik heb een vraag over liefde. Ik denk dat ook dit gebod, en ook de inhoud van de liefde, door iedereen weer anders wordt weergegeven. Natuurlijk God boven alles en de naaste als onszelf. Maar de een zegt toch minder de wet en de ander weer teveel de wet. Ik vind het zo moeilijk om te ontdekken waar nu het evenwicht ligt... Wat is nu eigenlijk liefde?

Je vraag over meer of minder de wet ten aanzien van de liefde, staat niet voorop, maar de liefde. De apostel Paulus zegt in één van de brieven: geloof, hoop en liefde, maar de meeste van die is de liefde. De liefde die de Heere vraagt is een liefde van het hart. En vanuit die liefde zal de Heere boven alles moeten staan en zullen we de naaste behandelen zoals we zelf behandeld zouden willen worden. En dan gebeurt dit niet als een "moeten", maar uit liefde. En als we daar op letten, kan de vraag gesteld worden, wie kan dat? Petrus durfde dit niet meer met ja te beantwoorden, toen de Heere hem vroeg of hij Hem liefhad met de liefde van het hart (Griekse woord is daarbij Agapè). Maar hij kon wel zeggen, dat het hem om de Heere te doen was (Griekse woord is fileo). Alleen toen de Heere hem vroeg, is dat laatste wel waar, barstte Petrus in tranen uit en zei het: Heere, U weet het toch. Want Petrus wilde de Heere wel liefhebben van ganser harte, maar was er achter gekomen, dat dat niet ging.

Dat neemt niet weg, dat het gevraagd wordt, dat is de eis van Gods wet en dat het daarom gezegd moet worden: Heere, U weet hoe ik dagelijks tekort schiet. Tekort schiet in de liefde zoals Christus dat getoond heeft door de Zijnen lief te hebben tot het einde toe. Maar als de Heere door Zijn Geest in het hart gaat werken, dan gaan we liefde krijgen tot de Heere, tot Zijn Woord, tot Zijn dienst en tot Zijn schepsel (= de naaste). Dan gaan we ook Gods wet lief krijgen, omdat die goed en heilig is. Dan gaan we elke dag proberen ernaar de leven. Niet als een moeten, maar uit liefde. Dan is daarin niet een meer wet of minder wet, maar heel Gods wet en dan hoef ik niet een evenwicht te zoeken tussen liefde en wet. Want die wet spreekt mij ervan, dat ik als overtreder van die wet de dood moet sterven, omdat de wet zegt: vervloekt als je mij niet houdt. Maar dat die wet mij nu leert: Christus heeft door die gehouden en daarom is de vloek eruit weg. Dat is liefde. Daarom zegt de catechismus: om die wet nu te doen uit dankbaarheid vanwege de liefde die de Heere in mijn hart gelegd hebt.

Dus geen evenwicht tussen beide, maar waar liefde mag zijn, daar hebben wij ook Gods inzettingen, Gods hele wet lief. En al schiet ik ondanks mijn inzettingen en krachten daarin tekort om dat te kunnen doen, mag ik dan weten, dat Christus gesproken heeft: Ik voor jou, daar jij de eeuwige dood verdiend hebt. De liefde toont mij in de wet Christus liefde en vanuit de liefde van en tot Christus ga ik de wet zien en trachten te houden. Dan moet je maar niet afvragen, wat zeggen anderen daarvan, maar Heere heb ik zo nu Uw wet lief?

Ds. N. P. J. Kleiberg