Was Gamaliel uit Hand 5 een christen?

Was Gamaliel uit Hand 5 een christen?

Het antwoord op deze vraag zullen we moeten zoeken in Handelingen 5 waar we uitvoerig over Gamaliël en zijn opvattingen kunnen lezen. Hij is “een Farizeeër”, een “leraar der wet”, in achting bij “al het volk” (vs. 34). Hij raadt het Sanhedrin om zich niet aan de apostelen te vergrijpen maar te letten op wat er in de toekomst van hen wordt: “En nu zeg ik u: Houdt af van deze mensen, en laat hen gaan; want indien deze raad of dit werk uit de mensen is, zo zal het gebroken worden. Maar indien het uit God is, zo kunt gij dat niet breken; opdat gij niet misschien bevonden wordt ook tegen God te strijden” (vs. 38 en 39).

Wie deze woorden goed op zich laat inwerken, bemerkt dat Gamaliël een tussenpositie wil innemen. Hij weet het niet. Het kan zijn dat alles wat de apostelen zeggen en doen “uit de mensen is”, maar het kan ook zijn dat het “uit God is”. Zijn positie is dus onbeslist. Hij is niet vóór maar ook niet tegen. Mogen we Gamaliël op grond hiervan duiden als een christen? Me dunkt van niet. Hier is het woord van Christus van toepassing: “Wie met Mij niet is, die is tegen Mij...” (Lk 11:23).
 
Dat neemt niet weg dat Gamaliël hier wel een voluit bijbelse waarheid uitspreekt. Want het is inderdaad waar: alles wat uit de mensen is, gaat vroeg of laat weer te gronde. Dat geldt de aardse dingen, het geldt ook de eeuwige dingen. Denk in dit verband ook aan het woord van Jezus: “De hemel en aarde zullen voorbijgaan, maar Mijn woorden zullen geenszins voorbijgaan...” (Matth. 24:35).
 
Ook al kan Gamaliël op dit moment dus niet als een christen worden aangemerkt, dat neemt niet weg dat hij het later zeer wel kan zijn geworden. Als hij zijn eigen raad ter harte heeft genomen en gelet heeft op het vervolg, zou hij inderdaad tot de conclusie moeten zijn gekomen: “Deze beweging is niet uit de mensen, maar uit God”. En Jezus hebben moeten erkennen als de door God beloofde Messias en Verlosser. Maar eer een mens, en zeker een Farizeeër, daartoe komt... Het onwederstandelijke werk van de Geest is hiertoe absoluut onmisbaar.

Sommige christelijke auteurs hopen van Gamaliël het beste. Was Paulus eerst een leerling van hem, later - na Paulus’ bekering - zou hij een volgeling van Paulus zijn geworden. Joodse auteurs daarentegen zijn van mening dat hij tot aan zijn dood een besliste tegenstander van Jezus en Zijn Evangelie is gebleven. Wie heeft gelijk? De Bijbel geeft er geen uitsluitsel over. Het laatste oordeel berust ook in dezen bij God! Nog belangrijker dan de vraag: “Was Gamaliël een christen?” is echter de vraag: “Ben ik een christen?” Die genade bidden we elkaar van heler harte toe.

Ds. L. W. Ch. Ruijgrok