Gnostiek

De laatste tijd kom ik steeds vaker mensen tegen die zich aangetrokken voelen tot de gnostiek. Kunt u mij hier iets meer over vertellen en over hoe ik dit moet zien in bijbels licht?

Het is niet vreemd dat u steeds meer mensen tegenkomt met interesse in gnostiek. De Nederlandse samenleving komt uit een tijd waarin religie als achterlijk werd gezien. De laatste 10 tot 15 jaar laat een kentering zien: er komt openheid voor allerlei soorten spiritualiteit. Ook de komst van andere religies als islam en hindoeïsme speelt daarbij een rol.

Gnostiek is een oude stroming uit de tweede eeuw na Christus. Het stelt dat een innerlijk weten echt inzicht geeft in het wezen van God, van jezelf en van de kosmos. Een mens leeft in onwetendheid tot hij dat innerlijke inzicht ontvangt, genaamd gnosis (Grieks voor: kennis). Onze kennis van de gnostiek is ondertussen vergroot door vondsten van gnostieke geschriften, zoals de Nag Hammadigeschriften, in 1945. Daarbij horen o.a. het Evangelie van Thomas en het Evangelie van Maria Magdalena. Via de New Age Beweging of de esoterie, en kort geleden nog via het boek van Dan Brown, De Da Vinci Code, heeft de gnostiek de aandacht van velen gekregen.

In Bijbels licht gezien moet je stellen dat gnostiek en evangelie elkaar in de kern uitsluiten. De persoon van de Heer Jezus Christus en zijn werk volgens de vier evangelisten in de Bijbel verschilt diep met de figuur van Jezus die in de gnostiek naar voren komt. Kort gezegd: volgens de gnostiek leert Jezus ons de verlossing zoeken in onszelf en wordt zonde en schuld gebagatelliseerd, in de Bijbel wijst Hij ons op zijn volkomen offer en de opstanding uit de dood: zo worden wij van onze schulden bevrijd en rechtvaardig voor God gerekend.
 
Hartelijke groeten,
Ds. A. S. van der Lugt