Onterecht beschuldigd

Wat moet je doen als een hele gemeente (Pinkstergemeente) je beschuldigt van iets wat je niet hebt gedaan en zelfs je niet vertelt waarvan je beschuldigd wordt?

Jouw vraag is: “Wat moet je doen als een hele gemeente (Pinkstergemeente) je beschuldigt van iets wat je niet hebt gedaan en zelfs niet vertelt waarvan je beschuldigd wordt?”

Dat is een ingrijpende vraag. Tegelijk roept jouw korte omschrijving bij mij verschillende vragen op. Wanneer je schrijft dat de hele gemeente je beschuldigt, bedoel je dan de leiding van de gemeente, een aantal gemeenteleden, of is er tijdens een gemeentevergadering of op een andere manier daadwerkelijk een beschuldiging tegen jou uitgesproken?

Ook is het belangrijk om te weten wat er vervolgens is gebeurd. Ben je bijvoorbeeld aangesproken door een voorganger of oudste? Is jou de toegang tot bepaalde activiteiten ontzegd? Ben je uit een bediening of functie gezet? Of merk je vooral dat gemeenteleden afstand van je nemen, terwijl niemand je vertelt wat er precies aan de hand is?

Daarom zou het goed zijn wanneer je, rechtstreeks of via Refoweb, iets meer over jouw situatie zou kunnen vertellen. Uiteraard alleen voor zover je dat zelf wilt en zonder namen of herkenbare gegevens te noemen. Met wat meer informatie kan er veel gerichter worden meegedacht.

Je hebt het recht te weten waarvan je wordt beschuldigd. Als er werkelijk een beschuldiging tegen jou ligt, lijkt mij het eerste uitgangspunt heel eenvoudig: je behoort te horen waarvan je wordt beschuldigd en je behoort gelegenheid te krijgen daarop te reageren.

Het is niet zorgvuldig wanneer iemand wordt veroordeeld op basis van verhalen, vermoedens of beschuldigingen waarvan hij of zij zelf de inhoud niet eens kent. Ook binnen een christelijke gemeente behoren hoor en wederhoor en zorgvuldigheid in de omgang met iemands goede naam vanzelfsprekend te zijn.

Daarbij kunnen we ook denken aan het onderwijs van Jezus in Mattheüs 18:15-17. Jezus begint daar niet met het rondvertellen van een beschuldiging binnen de gemeente, maar met het persoonlijke gesprek: “Als uw broeder tegen u gezondigd heeft, ga naar hem toe en wijs hem terecht tussen u en hem alleen.”

Ook Spreuken 18:17 is in dit verband veelzeggend: “Wie de eerste is in zijn rechtszaak, lijkt rechtvaardig te zijn, maar dan komt de ander en onderzoekt hem.” Met andere woorden: je kunt geen verantwoord oordeel vormen wanneer slechts één kant van een verhaal wordt gehoord.

Mijn eerste advies zou daarom zijn om contact op te nemen met de voorganger, een oudste of een andere leidinggevende binnen de gemeente. Dat kan mondeling, maar wanneer de situatie al langer speelt of ernstig is, zou ik het ook schriftelijk doen.

Je zou heel eenvoudig kunnen vragen: “Mij is duidelijk geworden dat er beschuldigingen tegen mij bestaan. Ik wil daar graag op een eerlijke en open manier over spreken. Daarom verzoek ik u mij concreet te vertellen wat mij wordt verweten, wie daarvoor namens de gemeente verantwoordelijkheid neemt en mij de gelegenheid te geven daarop te reageren.” Probeer in dat stadium niet direct zelf allerlei vermoedens te uiten over wat er achter de beschuldigingen zou kunnen zitten. Vraag eerst om de feiten.

Wanneer er daadwerkelijk sprake is van een conflict met de gemeenteleiding, zou ik adviseren om niet alleen naar zo'n gesprek te gaan. Vraag iemand die je vertrouwt om met je mee te gaan. Kies bij voorkeur iemand die rustig en onafhankelijk naar beide kanten kan luisteren. Dat hoeft dus niet iemand te zijn die bij voorbaat jouw kant kiest. Juist iemand die ook kritisch naar jouw verhaal durft te luisteren, kan tijdens zo'n gesprek veel betekenen.

Maak na afloop eventueel samen een korte schriftelijke samenvatting van wat er besproken en afgesproken is. Daarmee voorkom je later discussie over wat wel of niet gezegd zou zijn.

Moeilijker wordt het wanneer de leiding weigert te vertellen waarvan je wordt beschuldigd of je geen gelegenheid geeft om jouw kant van het verhaal te vertellen. In dat geval zou ik nogmaals schriftelijk om duidelijkheid vragen. Houd zo'n brief of e-mail zakelijk en respectvol. Beschrijf wat er volgens jou is gebeurd, welke gesprekken je hebt gevraagd en wat je verzoek is. Bewaar ook relevante correspondentie. Niet om een dossier tegen mensen op te bouwen, maar om achteraf helder te kunnen vaststellen wat er daadwerkelijk is gezegd en afgesproken.

Wanneer je binnen de gemeente geen gehoor krijgt, kan het verstandig zijn iemand van buiten de plaatselijke gemeente om advies of bemiddeling te vragen. Dat kan bijvoorbeeld een ervaren voorganger of oudste uit een andere gemeente zijn.

Je kunt ook contact opnemen met de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE) om te vragen welke mogelijkheden zij zien voor advies of bemiddeling. Wanneer de betreffende gemeente bij de VPE is aangesloten is dat een mogelijke weg. Is de gemeente niet aangesloten, dan kun je altijd vragen of men je kan adviseren.

Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE)
Hoofdstraat 55
3971 KB Driebergen-Rijsenburg
Telefoon: 085 - 488 14 00
E-mail: info@vpe.nl

Ik wil daar nog iets aan toevoegen. Dat jij ervan overtuigd bent dat je iets niet hebt gedaan, betekent natuurlijk niet dat er geen misverstand of verschil van inzicht kan bestaan. Daarom is het goed om niet alleen te vragen: “Waarom beschuldigen jullie mij?”, maar ook: “Wat is er volgens jullie precies gebeurd en wat hebben jullie van mij gehoord of gezien?” Misschien blijkt dan dat er sprake is van verkeerde informatie, een misverstand of een gebeurtenis die door verschillende mensen heel anders is beleefd. Maar ook dan geldt: je kunt pas ergens eerlijk op reageren wanneer men duidelijk maakt wat jou wordt verweten.

Een gemeente van Jezus Christus behoort een plaats te zijn waar waarheid en liefde bij elkaar worden gehouden. Liefde betekent niet dat verkeerde dingen niet benoemd mogen worden. Maar iemand beschuldigen zonder hem of haar duidelijk te vertellen waarvan, en zonder gelegenheid te geven om te reageren, past daar naar mijn mening niet bij.

Daarom zou mijn advies zijn om niet onmiddellijk de strijd aan te gaan of de gemeente te verlaten, maar eerst te proberen helderheid te krijgen. Vraag om de concrete beschuldiging, vraag om een gesprek en neem iemand mee die je vertrouwt. Wanneer dat niet mogelijk blijkt, zoek dan onafhankelijke hulp of bemiddeling van buiten de gemeente.

En nogmaals mijn uitnodiging: als je iets meer over jouw situatie wilt vertellen, uiteraard zonder namen of herkenbare gegevens, kunnen we waarschijnlijk veel gerichter met je meedenken over wat in jouw situatie een verstandige volgende stap zou kunnen zijn.

Piet Speelman