CGK: Rijnsburg of Hoogeveen

Een vraag aan een hervormde dominee die hoewel bezwaard, destijds toch mee ging in de Protestantse Kerk in Nederland. Ook de Christelijke Gereformeerde Kerken staat op een kruispunt, met name voor de middengemeenten. Tot één van dezen behoor ik en de kerkenraad neigt er naar voor ‘Rijnsburg’ te kiezen en dus niet ‘Hoogeveen’, terwijl die juridisch waarschijnlijk wel de voortzetting gaat zijn van de CGK.

Wat zou u aanbevelen? Kan een middengemeente ook mee gaan met ‘Hoogeveen’ en (net als de Gereformeerde Bond in de PKN) het traditionele karakter behouden? Of kan Hoogeveen op den duur ‘eisen’ mee te gaan in zaken die behoudende gemeenten Schriftuurlijk als onbijbels ziet? Ik heb moeite met de scheuring en wil dat eigenlijk niet, maar blijf wel graag trouw aan mijn huidige gemeente.

Spanningen in een kerkverband leiden niet alleen tot polarisatie, maar ook tot onderlinge verwijdering. De sfeer in de Nederlandse Hervormde Kerk voor de fusie en daaropvolgende scheuring zijn daar een triest voorbeeld van. De spanning tussen broeders van hetzelfde huis was op zeker moment om te snijden. Naar mijn overtuiging moest ik blijven op de plaats waar God mij geplaatst had, zonder de broeder die andere keuzes maakte te veroordelen. Binnen die gefuseerde kerk die steeds verder uit gereformeerd spoor raakt, dient een tegengeluid te klinken.

Voorts geloof ik niet in afscheiden om het ideaal te realiseren van een zuivere of gezuiverde kerk. De geschiedenis bewijst dat van scheuren, scheuren komt. Koren en onkruid groeien gezamenlijk op tot de jongste dag. De poging om de kerk van onkruid te zuiveren is in de geschiedenis al meer dan eens ondernomen, maar in de volgende generatie keren de dwalingen waarom men vertrok weer terug.
 

"Zelf huldigde ik het standpunt: blijven totdat ze je buiten de deur zetten vanwege je Woordverkondiging"

Zelf huldigde ik het standpunt: blijven totdat ze je buiten de deur zetten vanwege je Woordverkondiging. Doch dan ook geen concessies, geen water bij de wijn, maar blijven bij het Woord, zoals Luther op de Rijksdag te Worms. “Hier sta ik en ik kan niet anders.” We moeten eerlijk constateren dat ook onze kerken lijden -was het ook maar lijden-  aan het democratisch beginsel: de meerderheid beslist. Het is het klassieke Romeinse adagium: “De stem van het volk is de stem van God.” Bij meerderheid van stemmen besluiten we wat Gode aangenaam en niet aangenaam is, terwijl we hebben te buigen onder het Woord.

Nu naar uw vraag. Ik zie de ontwikkelingen in de Nederlandse Hervormde Kerk (NHK) en de huidige Protestantse Kerk in Nederland (PKN) terug in de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Dat leidt uiteindelijk tot een onhoudbare spanning. Dat blijkt. De scheur is in de loop van jaren getrokken en nu haast volledig. In het geval van de CGK wil ik er vooral voor pleiten als gemeente bij elkaar te blijven. Voorafgaand aan het definitieve fusiebesluit in de NHK zijn er intensieve gesprekken gevoerd met het moderamen van de Synode door én het Comité tot behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk én het Bestuur van de Gereformeerde Bond. De Synode zette uiteindelijk de fusie door, wetend van een dreigend verlies van tienduizenden betrokken kerkleden, die om het geweten niet mee konden. Wij leven sindsdien in een kerk waar het verval hevig heeft toegeslagen. We zijn een snel krimpende kerk.
 
U behoort tot een kerk voortgekomen uit de Afscheiding. Hoe lang verdraagt u de ontrouw aan Schrift en Belijdenis? De Gereformeerde Kerken in synodaal verband (van Abraham Kuijper) werden na enkele decennia grotendeels vrijzinnig. Ik zie uit naar een oprecht collectief schuldbelijden van de kerken in ons land. Zoals het nu gaat zitten we steeds meer op dood spoor. 

Hopelijk bent u met dit antwoord enigszins geholpen. 

Ds. J. Belder