God, Nederland en Oranje

Het is overbekend dat reformatorische mensen vaak koningsgezind zijn. Eén van de redenen hiervoor is dat de koning zijn macht van God krijgt. Dit lijkt in lijn te zijn met Romeinen 13. Maar daar wordt toch niet zozeer over een monarch gesproken, maar meer over een overheid in het algemeen? Is het niet veel beter om te zeggen dat een overheid heerst bij de gratie van het volk en dat God daar doorheen overheden aanstelt? De eerste koning in Israël was toch immers ook niet geheel volgens Gods wil aangesteld? Dit was omdat het volk zo graag een koning wilde.

Reformatorische mensen zijn vaak koningsgezind. Er zijn generaties opgevoed met de trits “God, Nederland en Oranje.” De calvinistische traditie, of zo u wilt de gereformeerden in den lande, hebben de rol van Willem de Zwijger altijd gewaardeerd als het streven naar vrijheid voor de calvinisten en vrijheid voor de Lage Landen aan de zee. In ons volksbestaan is dit met de vinger aan te wijzen. Dit maakt dat godsdienst en vrijheid stevig verbonden zijn aan ons koningshuis.
 
U begrijpt dat er nog veel meer te zeggen valt over de vroege historie van ons vaderland, maar men heeft altijd gezien dat de stadhouders van de Republiek der zeven provinciën een prominente rol speelden. Er uit springen Willem van Oranje, Maurits en Willem III. Oranjegezinde mensen zijn er al die eeuwen door geweest. God, Nederland en Oranje is een gezegde dat duidelijk wil maken dat God door de Oranjes heen ons volk wilde redden en zegenen.
 
Elke manier waarop de overheid zich manifesteert, kent zijn kracht en zijn zwakte. Ook de absolute monarchie waar onze voorvaderen zoveel mee te stellen hadden (denk bijvoorbeeld aan Lodewijk XIV).
 
Calvijn heeft zich ook uitgelaten over het recht van opstand. Zijn visie is dat de mindere overheden in opstand zouden kunnen komen tegenover de meerdere overheden. Het betekent dat mindere overheden meerdere overheden mogen en kunnen corrigeren. Dit dient natuurlijk een volksopstand te voorkomen. Want de chaos die dan kan ontstaan is vreeswekkend.
 
Het land besturen is prima, maar doe het dan wel in oprechtheid en eerlijkheid. En misstanden dienen aangepakt te worden. Dit zal iedereen wel beamen, maar reformatorische mensen weten dat de wereld in zonde en ongerechtigheid ten onder ligt. En die zonde en ongerechtigheid zijn niet de dingen waar wij ons buiten kunnen stellen. Het is Gods bewarende en sparende hand als dingen goed gaan.
 
De vraagsteller vindt dat de democratie een goede oplossing zou bieden. Ik ben niet geneigd om hier iets tegen de democratie in te brengen. Wij leven in een democratie, maar dat wil niet zeggen dat de dingen goed gaan. In onze dagen heeft de regering de handen vol aan zaken, die van regeringswege zijn fout gegaan.
 
Wat zegt de  Bijbel over gezag? De vraagsteller wijst op Romeinen 13. Om de gedachten in balans te houden, dienen wij Openbaring 13 er bij te houden. Romeinen 13 gaat over het gezag van de overheid, waardoor wij mensen gerust en stil kunnen leven. Openbaring 13 spreekt over het beest uit de afgrond, waardoor het samenleven door gezagsdragers onmogelijk gemaakt dreigt te worden. Wanneer een volk mag leven onder de gunst des HEEREN dat mag ze zich gezegend weten. Maar wie God verlaat, heeft smart op smart te vrezen. Vestig uw vertrouwen niet op mensen, maar op de HEERE alleen.

Ds. W. van Weelden