Preken van papier
Redactie Refoweb | 1 reactie | 16-01-2026| 08:09
Vraag
Het valt mij op dat in de Hersteld Hervormde Kerk in vergelijking met de Gereformeerde Gemeenten veel meer van papier wordt gepreekt door dominees. Soms staat de hele preek letterlijk op papier en zie je de dominee steeds zijn woorden oplezen. In de Ger. Gem. doen veel dominees het veel meer uit het hoofd, wat fijn overkomt (afgezien van de inhoud van preken van de dominees in de HHK, daar is niks op aan te merken). Maar is het wel goed als een dominee alles van papier doet?
Het komt soms te veel over als een leesdienst, voor de kinderen is dat moeilijk te volgen. Ook voor ons als volwassenen is het niet fijn als een dominee steeds naar beneden kijkt om zijn woorden voor te lezen. Het is goed dat een dominee een grondige voorbereiding heeft door heel zijn preek uit te werken, maar mij is ook wel eens gezegd dat een dominee zijn woorden krijgt van de Heilige Geest op dat moment dat hij er staat. Hoe moet ik dit zien?
Antwoord
"Nu wordt in onze bevindelijke kringen vaak gedacht dat “uit het hoofd” gelijk staat met “uit de Geest.” Alsof de Geest niet werkzaam kan zijn bij het uitschrijven van de preek. Uit het hoofd preken is op zich geen kenmerk van rechtzinnigheid. Treffend is dat in Engeland in de 18 eeuw de remonstranten uit het hoofd preekten en de contraremonstranten van papier. Bovendien de meesten van hen die uit het hoofd preken maken thuis wel aantekeningen en zetten voor hun betoog een lijn op en memoriseren die van tevoren enkele keren.
(...)
Redenen voor het op papier zetten: 1. De inhoud van de preek wint aan duidelijkheid door een rustiger gedachtegang en een bondiger directer formulering. 2. De prediker zal daardoor dichter bij de Bijbeltekst blijven en de onderdelen van de te behandelen tekst of Bijbelgedeelten komen evenwichtiger aan de orde. Wijdlopigheid wordt voorkomen. 3. Taal en stijl worden beter verzorgd. Het terugkeren van telkens dezelfde termen en uitdrukkingen wordt voorkomen. 4. De voordracht zal door het beheersen van stof en vorm levendiger en gevarieerder zijn."
(uit de vraag: 'Uit het hoofd preken')
Lees ook:
Dit artikel is beantwoord door
Redactie Refoweb
Bijzonderheden:
Mailadres: vragen@refoweb.nl
Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
Tegelijkertijd heb ik in de GerGem ook dominees zo onsamenhangend horen preken dat ik me niet kan voorstellen dat ze het ook zo op papier zouden hebben gezet.
