Pilatus in het Apostolicum

De Heere Jezus zei tegen Pilatus dat hij niet de grootste zonde heeft begaan in diens rol in Zijn lijden en sterven. Waarom is Pilatus’ naam dan blijkbaar zo belangrijk dat die in de geloofsbelijdenis is terecht gekomen en dus wekelijks wordt genoemd in het oplezen of opzeggen daarvan?

Paulus zegt bijvoorbeeld veel vaker dat de Joden Jezus aan het kruis hebben gehangen en dat door hun ongeloof de weg naar het heil is geopend voor de hele wereld opdat een íéder gered kan worden door Christus’ bloed. Is dat Evangelie niet veel belangrijker dan elke zondag het opsommen van namen en feiten?

Beste vraagsteller,

De inleiding van je vraag suggereert dat het vermelden van de naam van Pontius Pilatus te maken zou hebben met het idee dat hij de grootste zonde begaan zou hebben. De rol van Pilatus was niet groter dan die van Judas of het Sanhedrin, zo lees ik je opmerking; dus krijgt Pilatus niet teveel en vooral onnodig aandacht? 

De vermelding van de naam van Pilatus heeft echter niet te maken met de vraag of zijn aandeel in Jezus’ veroordeling groter was dan die van iemand anders.

Er worden maar twee namen genoemd in het Apostolicum: die van Maria, de moeder van Jezus, en die van Pilatus. De ene naam is verbonden met de bijzondere wijze waarop Jezus in deze wereld kwam (geboorte), de andere met de bijzondere wijze waarop Hij uit deze wereld wegging (sterven). Tussen die twee momenten ligt het hele leven van Jezus op aarde. De vermelding van die twee namen moet je niet zien als een zinloze opsomming van namen en feiten: het onderstreept de historiciteit, de werkelijkheid van Jezus’ leven en werk. Het is toen en daar geschied!

Dat kon in onze tijd wel eens belangrijker zijn dan ooit: wij geloven niet in vage schimmige ideeën, mooie verhalen die wel of niet waar kunnen zijn. Even werkelijk als dat jij leeft (knijp eens in je arm), even werkelijk heeft er een kribbe gestaan in Bethlehem en een kruis op Golgotha. Even werkelijk als dat jij verloren ligt, even werkelijk is er een Zaligmaker in onze concrete ellendige wereld gekomen om te zoeken en zalig te maken wat verloren is.

Dank God dat het evangelie niet luidt: ik vind, ik denk, ik voel, ik meen en op die manier: ik geloof..., maar: “het geschiedde in die dagen...” En het geloof zegt: “Laten wij zien het woord dat er geschied is...”(Lukas 2). De geschiedenis van de Bijbel is heilsgeschiedenis: er kan alleen werkelijk sprake zijn van echte verlossing (heil) als het op recht en waarheid pal staat (geschiedenis). 

Er zou uiteraard nog wel meer te zeggen zijn over de specifieke rol van Pilatus en zijn vermelding in het Apostolicum (de aardse rechter in dienst van de Hoogste Rechter) maar misschien is dit voor nu even genoeg om je duidelijk te maken dat deze vermelding niet zonder betekenis is en we die ook niet zomaar kunnen weglaten zonder iets belangrijks uit het oog te verliezen.

Hartelijke groet,
Ds. H. Korving