Geen eigenmachtige uitleg

De Schrift is onfeilbaar en door God ingegeven, dat is me duidelijk. Nu las ik in de Petrus-brief: “Dit moet u allereerst weten, dat geen enkele profetie van de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat.” (2 Petrus 1: 20) Betekent dit dat je er niet zelfstandig over mag nadenken en dat je er niet op mag mediteren en enige uitleg dus ook door de Geest geïnspireerd moet zijn? Maar de uitleg staat toch niet boven of naast de Bijbel zelf? Het verwart me wat...

De vraag is helder en legitiem. Om maar met de deur in huis te vallen. Er is een bekend gezegde over de uitleg van de Bijbel. Wanneer je iets ontdekt in de Schrift dat nog nooit door iemand is gezien, dan moet je er maar van uitgaan dat er na jou ook niemand op dit idee zal komen. Kortom, wie zoekt naar originaliteit kan heel eenvoudig misgrijpen. Het gaat er niet om hoe origineel wij zijn, maar hoe Bijbelgetrouw.

Petrus is duidelijk: geen enkele profetie uit de Schrift laat een eigenmachtige uitleg toe. Want niet alleen gaat het om de uitleg van een tekst, maar ook om die tekst in het geheel van de Schrift te begrijpen. Gedegen Bijbelkennis behoedt ons dus voor eigenmachtige uitleg. Want uitleg mag en kan verdiepen, maar mag niet in tegenstelling staan tot wat wij anders in de Schrift lezen. Want de Bijbel is een biblia, een bibliotheek aan boeken, maar wij belijden dat er uiteindelijk maar één auteur is. En dat is de Heilige Geest, die gesproken heeft door de profeten (belijdenis van Nicea).

De Heilige Geest verwart niet. Ook kunnen we zijn woorden niet tegen Hem uitspelen. Het is een kernachtig woord uit Maleachi 2: 13: De Heere heeft des Geestes overig. Hij overziet de dingen en Hij peilt de zaken. Hij is betrouwbaar en Zijn Woord bestaat tot in der eeuwigheid. We kunnen God nooit klem zetten. Hij overstijgt ons bevattingsvermogen.

Daarom rusten wij op de trouw van God wanneer wij Zijn Woord lezen en onderzoeken. Natuurlijk mag en moet je er zelfstandig over nadenken. Niemand wil een naprater van een ander zijn. Maar dat uiteindelijke alle kennis die wij uit Gods Woord opdiepen bij Hemzelf vandaan komt is wel duidelijk. God is namelijk de bron van alle goed.

Kortom: we mogen alles onderzoeken. “Onderzoek alle dingen en behoudt het goede”, zegt Paulus. Wees vlijtig daarin. De Heere heeft des Geestes overig. Hij maakt duidelijk wanneer wij uit de bocht vliegen met onze gedachten. Hij wijst ons de weg, die Hij voor ons begaanbaar houdt. Die weg is de weg van Christus. Het is Zijn eigen Woord: Ik ben de Weg en de Waarheid en het Leven.

Ds. W. van Weelden