Zondebewustzijn van kind

Is een kind, ongeveer van de basisschoolleeftijd, zich bewust van zijn zonden? En is hij verantwoordelijk voor zijn zonden? Is een kind dan altijd verantwoordelijke voor zijn zonden, of dragen de ouders die verantwoordelijkheid (nog)? Heeft dit een relatie met de Joodse Bar Mitswah, waarin de kinderen als zij twaalf/dertien worden zélf hun zonden moeten verantwoorden?

Deze vraag heeft diverse aspecten in zich, waar ik kort op zal ingaan.

Wanneer is een kind zich bewust van zijn zonden? Enigermate heeft een kind al in de gaten dat hij verkeerd doet, zelfs voordat hij naar de basisschool gaat. Met het ouder worden, groeit ook het besef van wat goed en verkeerd is. Daarmee groeit ook zijn verantwoordelijkheid. Tot welke leeftijd een kind geen verantwoordelijkheid draagt, omdat het ‘onmondig’ is, valt moeilijk te zeggen. Gemakkelijk stellen we het te vroeg of te laat. Maar is het zo belangrijk dat wij een leeftijdsgrens weten? Moeten wij dit niet veeleer in Gods hand leggen? Hij is de grote Rechter die rechtvaardig, maar in Jezus Christus ook barmhartig is.

Er is echter een andere zaak die hierbij van belang is. Ook al is een kind tot bepaalde leeftijd onmondig, hij heeft altijd van de ouders de zonde van Adam geërfd. Daarom is ieder kind in zichzelf een verloren Adamskind. Het grote wonder is, dat de Heere in het Genadeverbond als de belovende God naar het kleinste kind toe komt. De Heere wil het kleinste kind genade geven, niet om het pleitend bidden van de ouders, maar wel op hun gebed.

Je merkt dat de ouders in eerste instantie helemaal voor het kind verantwoordelijk zijn. Let ook in het doopformulier op het telkens terugkerende ‘wij met onze kinderen’. Als het kind ouder wordt, krijgt het ook steeds meer zijn eigen verantwoordelijkheid. Toch zullen gelovige ouders altijd voor hun kind blijven bidden en de God van het Genadeverbond aanroepen om de vervulling van Zijn verbondsbeloften. Ook al is het kind op een gegeven moment zelf verantwoordelijk voor zijn daden, de ouders houden hun verantwoordelijkheid om voor hun kind te blijven bidden, zo lang ze leven!

Naar mijn mening heeft de gestelde vraag niet zo zeer te maken met het feit dat een Joodse jongen op zijn dertiende jaar de Bar Miswah wordt. Dit betekent: zoon van het gebod. Dan is hij in godsdienstig opzicht volwassen. Dan kan hij geroepen worden om de Thora te lezen in de synagoge. Hij telt dan mee voor het tiental mannen dat nodig is om in de synagoge een dienst te kunnen beginnen. Hier gaat het veel meer om dat hij als een godsdienstig-volwassene in alle godsdienstige zaken mee mag doen, dan om de vraag of de ouders of hijzelf verantwoordelijk is voor zijn daden.

Ds. A. Jonker, Baarn