Psychoanalyse en geloof

Hoe moet ik vanuit christelijk perspectief kijken naar de psychoanalyse van bijvoorbeeld Anna Freud en Erik Erikson? Op internet vond ik op de wikipedia-pagina over dit onderwerp dat er vanuit christelijke hoek kritiek op is, maar wat deze kritiek precies inhoudt kan ik nergens vinden.

Nu moet ik zeggen, de vraag zelf is wel héél breed - en wat ik zou kunnen en willen antwoorden hangt nogal af van het doel van de vraag. Als de vragensteller theoretisch geïnteresseerd is in psychoanalyse en geloof, kan ik bijvoorbeeld de volgende boeken aanraden:

-Black, D.M. (2006). Psychoanalysis and religion in the 21st century: Competitors or collaborators? Atlanta, GA: Taylor & Francis.

-Meissner, W.W. (2003). The ethical dimension of psychoanalysis: A dialogue. New York, NY: State University of New York Press.

-Merkur, D. (2014). Relating to God: Clinical psychoanalysis, spirituality, and theism. Plymouth, UK: Jason Aronson.

-Vergote, A. (1998). Psychoanalysis, phenomenological anthropology and religion. Leuven: Leuven University Press.

-Westerink, H. (2009). Controversy and challenge. The reception of Sigmund Freud's psychoanalysis in German And Dutch-speaking theology and religious studies. Wien/Berlin: LIT Verlag.

Psychoanalytici zijn niet over één kam te scheren – de kritiek op de bedenker van psychoanalyse (S. Freud) is heel anders dan op latere psychoanalytici en het denken in de psychoanalyse heeft zich ook sterk ontwikkeld.

Op de vroegere psychoanalyse is een voornaamste kritiekpunt geweest dat er een antireligieus idee in verweven werd, namelijk dat  geloven een illusie zou zijn, een houvast voor mensen zodat ze hun angst voor de dood niet hoeven voelen. We hebben te danken aan Freud dat hij angst voor de dood en onbewuste drijfveren op de kaart heeft gezet, maar het idee dat geloof een illusoire afweer zou zijn is inmiddels lang achterhaald.

Als de vragensteller een specifiekere of persoonlijkere vraag heeft, hoor ik het graag en zal ik proberen te antwoorden.

Met vriendelijke groet,
Bart Gooijer,
Secretaris CVPPP