Hemel of hemelen

Graag wil ik een vraag stellen over de vertaling in de HSV van het Hebreeuwse woord "Shamayim" in Genesis 1:1. In dit vers wordt het Hebreeuwse woord vertaald met "hemel". Maar het Hebreeuwse woord is in de meervoudsvorm. Waarom is dit niet zo herzien in de Herziene Statenvertaling? Om te vergelijken wordt in het "Onze Vader" wel de meervoudsvorm van hemel, hemelen dus, gebruikt. Waarom dan hier wel (Mattheus 6:9 en Lukas 11:2)?

Beste vraagsteller,

Bedankt voor je vraag. Net als in het Nederlands kent het Hebreeuws de meervoudsvorm en de enkelvoudsvorm. Van sommige woorden bestaat alleen een meervoudsvorm. In de grammatica's heten deze vormen pluralia tantum. In het Hebreeuws betreft dit een aantal woorden die een uitgebreidheid in ruimte of tijd uitdrukken, alsook sommige abstracta. Een daarvan is het Hebreeuwse woord voor hemel, "sjamaijim." De kanttekeningen van de Statenvertaling geven al aan, waarom de Statenvertaling hier met "hemel" vertaald: "Door  hemel, of hemelen (zijnde dit woord bij de Hebreeën in het enkelvoud niet gebruikelijk) en aarde, mag men in dit eerste vers verstaan óf den hemel en de aarde zoals zij op den eersten dag zijn geschapen, óf de ganse wereld met alle hemelse en aardse schepselen daarin begrepen." Een adequate vertaling voor het begrip "sjamajim" is in het Nederlands hemel. De context spreekt tegen dat we over hemelen moeten spreken.

Wat het Nieuwe Testament betreft, ligt het net even anders. Daar wordt wél een onderscheid gemaakt tussen het meervoud en het enkelvoud. Als de (H)SV daar met "hemelen" vertaalt, doe hij dat vanwege de meervoudsvorm in het Grieks. Je zou kunnen kiezen voor een enkelvoudige weergave met in het achterhoofd dat Mattheüs en Lukas hier het Hebreeuws en het Aramees in het achterhoofd hadden, waar de vorm uitsluitend in het meervoud voorkomt en je 'm daarom ook enkelvoudig kan vertalen. De HSV heeft dat niet gedaan, vanwege de interpretatie van de Kanttekeningen: "Dat is, in den derden hemel, 2 Kor. 12:2, alwaar Hij Zijn majesteit en heerlijkheid allermeest openbaart, Ps. 103:19."

Met vriendelijke groet,
Ds. L. B. C. Boot