Liefde is een keuze

Pas zei iemand tegen me dat liefde een keuze is. Dat je ervoor kan kiezen om kwaad met goed te vergelden en voor je vijanden te bidden; dat je vervolgens op die manier je vijand liefhebt. Maar als je praktisch gezien deze dingen voor je vijanden doet, dan is dat toch anders dan liefhebben? Dat alles kun je namelijk doen zonder enige warmte in je hart. Die persoon zei ook dat er drie soorten liefde in de Bijbel vermeld staan: eros, philia en agapè. En de laatste vorm, agapè, zou dan liefde zijn die niet afhankelijk is van je gevoel. Het zou de liefde zijn waar God ons mee liefheeft. Klopt dit allemaal wel?

Een begrijpelijke vraag: is er sprake van liefde als je alleen maar wat aardig doet, zonder dat je hart daarbij betrokken is? Zo heb jij het antwoord van degene die hierover met jou sprak opgevat. Dat is natuurlijk niet zo, en zal die ander waarschijnlijk ook niet zo bedoeld hebben.

Om met zijn/haar laatste opmerking te beginnen: wat in ieder geval klopt is dat het onderscheid tussen drie soorten van liefde dikwijls zo gemaakt wordt. Het onderscheid tussen phileoo en agapaoo is echter minder groot dan wel eens gedacht wordt. Johannes gebruikt het werkwoord phileoo namelijk ook van de liefde van de Vader tot de Zoon (Johannes 5, 20). Algemeen wordt wel aangenomen dat het werkwoord agapaoo te maken heeft met onvoorwaardelijke liefde.

Waar het om gaat is: wat verstaan we onder liefde en liefhebben? Bij ons betekent liefhebben toch op z'n minst dat je iemand erg graag mag, sympathiek vindt, je aangetrokken voelt tot die ander. Maar die dingen zijn voor de bijbelse liefde niet perse voorwaarde. In die zin is het terecht: liefde is een keuze en is een manier van reageren, waarbij je de ander het goede toewenst in plaats van het kwade, goed behandelt in plaats van slecht, bidt en zegen in plaats van vervloekt.

Nu is het wel zo dat dit alleen kan als wij zelf iets van Gods agapè-liefde kennen en hebben ontvangen. Dan verdwijnt pas echt de haat, de bitterheid uit het hart tegenover de ander en kunnen we onvoorwaardelijk van die ander leren houden. Je kunt namelijk iemand goed behandelen, terwijl je hem in je hart haat. Daarom is het nodig dat we door de Heilige Geest Gods liefde in Christus (leren) kennen.

Ds. P. J. den Admirant