Vrije wil van Adam

Vrije wil bestaat niet in de gereformeerde leer. Terecht. Immers als mensen vrije wil zouden hebben, dan zou God afhankelijk zijn van een menselijke beslissing. In feite betekent dit dat God niet vrij zou zijn. Maar soms kan een vraag opkomen. Want Adam had wel vrije wil, zo wordt geleerd. Maar hier doet zich toch hetzelfde probleem voor? Hoe kan Adam een keuze maken zonder dat er een achterliggende oorzaak was?

Beste vraagsteller,

Een wezenlijke vraag die verraadt dat je diep over dingen nadenkt. “Als mensen een vrije wil zouden hebben...” Ja, als... Want die hebben we niet meer. We hebben hem echter wel gehad. Vóór de zondeval. Maar die vrije wil van Adam was voor God geen enkel probleem, omdat die niets afdeed aan de vrijheid van God. De wil van Adam was immers afgestemd op die van Zijn Schepper. Hij deed precies wat God wilde. Waardoor hij Gods vrijheid bevestigde. In Gen. 3 ging het echter fout. Toen koos Adam uit vrije wil tegen Gods wil. Vanaf dat moment staat zijn/onze wil lijnrecht tegenover die van God.

Dan komt natuurlijk de vraag hoe dat weer goed kan komen. Dat kan door de wedergeboorte. De Dordtse Leerregels zeggen in hoofdstuk III/IV, art. 11, dat in de bekering de wil wordt vernieuwd; ja, onze dode wil levend wordt gemaakt. Onze verkromde, slaafse wil wordt dan door Hem rechtgebogen, waardoor we weer gaan willen wat God behaagt. Maar dat willen wat God behaagt is niet meer dankzij onze vrije wil, maar dankzij de vrijheid van Gods genade.

De vraag voor ons blijft intussen hoe het met onze wil zit. Vernieuwd of nog slaafs? Oftewel geknecht, verkromd? De Dordtse Leerregels wijzer er in genoemd artikel op dat de Heere onze onwillige wil nog gewillig wil maken. Om als een goede boom vruchten van goede werken voort te brengen. Daar gaat het om!

Delft, Ds. H. Liefting