10.000 vragen en antwoorden

"Zou het niet aardig zijn om vragen van jongeren voor te leggen aan een predikant en die te plaatsen op Refoweb?" Deze suggestie van een meelevende bezoekster van het eerste uur was de start voor wat nu het grootste online archief met vragen en antwoorden op geloofsgebied is. Ruim 11 jaar later tellen we er bij het plaatsen van dit artikel op de kop af 10.000. Hieronder het eerste artikel van het tweeluik over deze mijlpaal:

De eerste panelleden werden in juni 2001 gepolst in de consistoriekamer van de toenmalige hervormde evangelisatie van Oosterbeek. Twee predikanten en een godsdienstleraar moesten er aan geloven. Alie Hoek van Kooten en haar man dr. J. Hoek volgden snel daarna. Een paar maanden later was er een 15-koppig panel met o.a.  ds. C. G. Vreugdenhil, ds. W. van Vlastuin, ds. P. D. J. Buijs, ds. C. den Boer en ds. H. J. Stoutjesdijk. Om de toestroom aan vragen aan te kunnen, werd het aantal deskundigen snel uitgebreid: november 2002: 50 panelleden met inmiddels 400 geplaatste antwoorden. Een jaar later: 1000 antwoorden. Eind 2011 noteerden we in ons jaarverslag: "In het afgelopen jaar werden er 1560 vragen en antwoorden gepubliceerd. Op dit moment zijn er zo’n 130 actieve panelleden."

Een andere mijlpaal werd in 2006 bereikt. Uitgeverij Kok Kampen gaf het boekje 'Pastorie Online' uit met een selectie van 50 veel gestelde vragen en hun antwoorden. Het boekje werd veel verkocht als belijdenisgeschenk en er werden er 1500 van gedrukt. De onbezoldigde medewerkers van de rubriek ontvingen ieder een exemplaar als dank voor hun bijdragen.

Zijn alle vragen nu niet langzamerhand gesteld?

Gert Janssen reageert namens de redactie van de vragenrubriek: "Die vraag krijgen we met enige regelmaat. Dubbele vragen verwijzen we waar mogelijk door naar bestaande antwoorden. Enerzijds is het zo dat het niet altijd eenvoudig is om in zo'n groot archief je antwoord te vinden, anderzijds merken we dat de zoekfunctie (aan de rechterkant van de pagina) te gemakkelijk links blijft liggen. De vragen over hoedjes, rokjes, doop en vrouwelijke ongemakkelijkheden zijn inmiddels al wel 100 maal langs gekomen. Pastorale vragen zijn vaak uniek en proberen we zoveel mogelijk te beantwoorden."

Hoe weet je of een vraag serieus is? Worden alle vragen behandeld?

"Dat eerste kunnen we nooit met 100% zekerheid zeggen. We gaan voor deze ene keer maar uit van het goede in de mens  Bovendien weet je nooit van wie een vraag afkomstig is. Een onsamenhangende of in slecht Nederlands geschreven vraag kan van een kind afkomstig zijn of van iemand die verstandelijk minder begaafd is. Maar ook van iemand met dyslexie of een persoon die ten einde raad zijn ziel 'op papier' legt. We worden liever een keer in de maling genomen dan dat we een vraag ten onrechte negeren.
In principe zorgen we altijd voor een antwoord. Ook bij zeer kritische vragen. Een enkele keer censureren we (seksuele) details in een vraag of verzoeken we de steller om contact met ons op te nemen voor meer informatie."

Welke vragen zijn je het meest bijgebleven?

"Lastig dilemma. Dat zijn namelijk zowel vragen op geestelijk terrein als in de persoonlijke levenssfeer. Als ik lees hoe (vooral) meisjes getekend zijn voor het leven door misbruik of incest, en zeker als de dader geen berouw toont, dan zit je soms machteloos en met tranen in je ogen achter het beeldscherm. Dan zou je zelf wel willen ingrijpen. Maar gelukkig kunnen we gebruik maken van zeer deskundige panelleden, die als een soort EHBO-post eerste hulp verlenen en vervolgens gericht doorverwijzen naar professionele hulpverlening. Andere kwesties die mij erg raken zijn de enorme onderlinge hardheid en kilheid, ja zelfs haat, in onze achterban. Denk aan onder meer de vraag op Refoweb over 'satanskinderen'. Er zijn nogal wat kerkgangers en ambtsdragers, en je vindt ze helaas in alle denominaties, die beweren dat hun kerk en hun leer de enige ware leer tot zaligheid is. Als er ergens een reformatie nodig is, dan is het in onze eigen achterban wel. Al zou het alleen maar op het terrein van ootmoed en bescheidenheid zijn. Met uitspraken als "je kunt beter eerlijk naar de hel gaan, dan met een gestolen Jezus naar de hemel" verachten we namelijk de noodzaak tot bekering en gewilligheid en liefde van onze Heiland. En daarom ben ik ongelooflijk dankbaar dat de boodschap van vrije en welmenende genade voor verloren zondaren, mede dankzij onze panelleden in de hele breedte van de achterban wordt gehoord. Over de hoofden van vraagstellers heen wordt daarom een doelgroep bereikt die met dit geluid zelden of nooit in aanraking komt, zowel ter linker- als ter rechterzijde."

Alie Hoek bedankt de jongeren voor hun vragen in een videoboodschap.

Welke vragen deden het meeste stof opwaaien?

"We halen regelmatig het nieuws met opmerkelijke antwoorden van panelleden, met name dominees. Vooral de seculiere media hapt dan graag toe. Ds. Kempeneers haalde de landelijk media door tijdens het WK voetbal van 2010 te melden dat "we maar hopen en bidden dat Nederland zo spoedig mogelijk zal verliezen". Aan de predikant uit Elburg waren de woorden van Paulus om 'altijd bereid te zijn om verantwoording af te leggen van de hoop die in je is' wel besteed: hij stond ieder medium netjes te woord en verscheen zelfs op tv in een interview bij RTL Boulevard.

Februari 2012 verscheen er een 'flutonderzoekje' van VARA's opiniesite JOOP die het 'opvalt dat bij de beantwoording van de tientallen vragen over seksueel misbruik, aangifte doen amper wordt aangeraden en de daders door de adviseurs steeds buiten schot gehouden worden.' De kop van het artikel: Gereformeerden: Incest? Dat lossen we zelf wel op.
We zochten binnen een uur 14 aanbevelingen die pleiten vóór aangifte op en daarna bleef het angstvallig stil aan de overkant.

De vraag 'satanskinderen' over een schoonfamilie die op zijn zachtst gezegd niet blij is met de verkering van dochterlief, haalde o.a. het Nederlands Dagblad en De Wachter Sions."
 

Refoweb is een jongerensite. Toch verschijnen er veel vragen van ouderen. Ook de medische rubriek is hot. Valt dat niet buiten de doelstelling?

"Ja en nee. Medische vragen hebben zeker niet onze prioriteit. Vandaar dat we ook aanmerkelijk minder panelleden met een medische achtergrond hebben, dan theologen. De wachttijd voor een antwoord op medische vragen kan daarom ook wel eens flink oplopen. Er zijn ethisch/principiële worstelingen op medisch vlak die we zeker niet uit de weg gaan en voorrang krijgen. Denk bijvoorbeeld aan IVF of orgaandonatie. In ons archief staan zo'n beetje alle vragen die je over deze onderwerpen kunt stellen. De andere medische 'aandoeningen' liften mee zolang er tijd voor is en er deskundigen voor beschikbaar zijn. Er is immers een prima alternatief: je eigen dokter. Voor vragen op het gebied van seksualiteit ligt dat toch anders. Daarop rust vaak nog steeds een taboe en het speelt zich vooral af in de private levenssfeer. Velen worstelen met de vraag: Hoe ga je op een verantwoorde, bijbelse wijze, met seksualiteit om. Jarenlang mocht dit onderwerp thuis, in de gezinnen, niet aangeroerd of besproken worden. Met als gevolg dat veel jongeren vrijwel geen enkele vorm van seksuele voorlichting hebben gehad. En als wij als ouders onze kinderen niet de bijbelse normen en waarden op het gebied van seksualiteit en intimiteit bij brengen, wie doet het dan wel? Wel, dan leren ze het van vriendjes of via internet. Pornoverslaving, seksueel misbruik, echtscheidingen enz. -inmiddels een groot probleem in onze achterban- zijn daarvan mede het gevolg. Onze seksuologen hebben het niet voor niets zo druk. En dan zien wij alleen nog maar het topje van de ijsberg. Daarom willen we er ook zijn voor (jong) volwassenen, de opvoeders. Hun kinderen zijn immers de vraagstellers van straks. En wat zou het geweldig zijn als deze vragenrubriek straks overbodig is."

In augustus 2006 vertelde je in een interview met Terdege dat de meest gestelde vraag is: 'Hoe word ik bekeerd?' Is dat nog steeds zo?

"Ook hierin zien we een ontwikkeling. De vraag over bekering en "hoe vind ik genade voor mijn ziel", behoort zeker nog tot de top drie. Gelukkig, want dat betekent dat de Heere nog werkt onder ons volksdeel. Maar het meest worstelen vraagstellers toch met de toeleidende weg. Zeg maar de toepassing van die eerste vraag. Ze horen in hun eigen gemeente bijvoorbeeld dat je niet zomaar tot Christus mag gaan. Dat er eerst wat met je moet gebeuren. Genoeg zondekennis meenemen en jezelf -bij wijze van spreken- eerst maar eens flink opknappen in het bekende nachthutje in de komkommerhof. Het Arminiaanse gif van zelfwerkzaamheid heeft in beide vleugels van het kerkelijk spectrum voet aan vaste grond gekregen, zij het ter rechterzijde bekleed met degelijk en vertrouwd taalgebruik en overgoten met een vroom sausje. Het sola gratia en sola scriptura van de reformatie lijkt veelal weggezakt in het moeras van traditie en menselijke dogma's. Via sites als Prekenweb en Refoweb komen zoekende zielen er dan achter dat er ook een andere bijbelse boodschap is: bekeert u en gelooft het evangelie, want waarom zoudt gij sterven? Dan ontstaat er verwarring en gaan ze vragen stellen aan predikanten/evangelisten op Refoweb: "Onze dominee zegt dat je eerst..., maar in een preek van ds. ... hoorde ik... Wat is waarheid?" enz. Onze panelleden doen niets anders dan hen Christus en de Schrift verklaren en dat in de juiste context. En zo hoort het. Geen eigen bevinding of dat van anderen. De Bijbel gaat open en het Woord zal nooit ledig tot Mij terugkeren, zo belooft de Heere. Het eenvoudige, maar voluit bijbelse, taalgebruik van onze panelleden heeft al velen tot grote zegen mogen zijn. Uiteindelijk gaat het alleen om de eer en verheerlijking van Gods Heilige Naam. Soli Deo Gloria."

Lees ook deel 2 over dit jubileum. We polsten enkele panelleden over hun ervaringen met het fenomeen vragenrubriek.