Links bekeert zich niet, rechts gelooft het niet
Joan | Geen reacties | 18-11-2026 | 08:07
Het is verbazingwekkend hoe zelden een PKN’er in een (Oud) Gereformeerde Gemeente komt. En zeldzaam kerkt een GerGemmer in een Hervormde gemeente. Hooguit tijdens een bruiloftsdienst, of die keren wanneer een familielid een kind ten doop houdt - dan komen we er niet onderuit. Het is een mix van persoonlijke afkeer en gevoel dat het niet mag. Terwijl de ene minuut beleden wordt dat ‘Ik geloof één heilige, algemene christelijke kerk’, zo keren we de andere minuut ons hoofd af en menen werkelijk dat elders geen echte kinderen van God kunnen zijn. Vervolgens corrigeren we dit en vertellen onze buurman ‘dat de Heere overal werkt’. Maar als de buurman je vraagt eens mee te gaan naar zijn kerk, dan verstarren we en menen wederom dat elders geen gemeenschap der heiligen kan zijn. Duizenden (oud) gereformeerden hebben nog nooit een Hervormde kerkdienst meegemaakt. Duizenden Hervormden hebben nog nooit een gereformeerde kerkdienst bezocht. We houden het liever zo en dan prevaleert kritiek, achterdocht, en verdeeldheid ten opzichte van toetsing, zelfreflectie en eenheid.
De christelijke zorgverzekering van Care4Life
Uw geloof klinkt door in de keuzes die u elke dag maakt. Wat als ook uw zorgverzekering daarbij past?
Wat niet weet, wat niet deert, immers? Neen, want het schaadt wel degelijk. De schade is al tientallen jaren zichtbaar. De nood wordt beleden, de praktijk wordt vermeden. Of zo u wilt, nog concreter: Verdeeldheid beleden, eenheid vermeden. Alhoewel, de eerlijkheid gebiedt te vermelden dat er zeer veel Hervormden en Gergemmers zijn die het betreurenswaardig vinden dat er geen eenheid is en daar ook uiting aan geven.
Terug naar de boodschap van de reformatie. Luther zag de kern van het Evangelie terecht heel scherp: de rechtvaardiging van de goddeloze door Christus Jezus. Niet de rechtvaardiging van nette of vrome mensen, niet de rechtvaardiging van moderne dansende christenen, niet de rechtvaardiging door goede werken of door het zingen van hele noten. Alle vermoeiden en belasten –of u het beseft of niet– worden indringend en welmenend geroepen om het Water des Levens te nemen, om niet – dat is: kosteloos, zonder enige bijdrage. Dán glinstert en schittert Zijn heiligheid en barmhartigheid.
"Dat leidt ertoe dat verdeeldheid wordt beleden, maar stappen tot eenheid worden vermeden"
Maar nu komt het. De rechtvaardiging van de goddeloze, gegeven door het hóren van het Woord, dát Evangelie beklemt zowel links en rechts in de kerk: u wílt het niet. En hier ontstaat het probleem in de breedte: links bekeert zich niet, rechts gelooft het niet. En dat leidt ertoe dat verdeeldheid wordt beleden, maar stappen tot eenheid worden vermeden. Let wel, de heilige, algemene christelijke kerk is hier dus zelf debet aan.
Ten eerste moeten kerken aan de linkerflank in de PKN de hand in eigen boezem steken. Stap voor stap bewegen PKN-gemeenten zich naar links. Alles moet kunnen immers. Alles moet vernieuwd worden; zowel de kerk als Gods' Woord. De preken worden korter, de muziek wordt heftiger, iedereen is een kind van God, de avonddiensten worden steeds slechter bezocht en de avondmaalstafels worden voller en voller. Het is wel een compliment waard: het geloof in Jezus Christus wordt volop beleden en men durft getuige te zijn; naar de naaste, van de belofte van het Evangelie, zo helder verwoord in Johannes 3:16: ‘Alzo lief had God de wereld...’, weet u wel. Jezus wordt beleden, bekering wordt vermeden. Alle feestjes, alle films, alle activiteiten, doen en laten op zondag wat je wilt, steeds minder vaak naar de kerk, alles moet kunnen immers, we zijn toch een kind van God, er is toch geen afval der heiligen? Weet u wat dit is: Antinomianisme; wanneer de wet van Mozes niet meer nodig is als richtlijn. Luther heeft fel tegen deze dwaalleer gestreden. En het hobbelt vanuit links zomaar de PKN in. Dat is erg, dat is verdrietig.
Ten tweede zullen ook aan de rechterflank gereformeerde kerken de hand in eigen boezem moeten steken. Stap voor stap bewegen ze naar rechts. Niets kan er mee door. Niets mag vernieuwd worden, ook onbegrepen woorden in de Statenvertaling niet. De preken zijn soms bedekkend, hele noten zingen wordt een voorwaarde, een enkeling mag getuigen een kind van God te zijn, avondmaalstafels zijn gering gevuld en kerkleden knikken daar tevreden bij. Men leest ook, weet u wel, Johannus 3:16: ‘Alzo lief had God de wereld, dat hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft’, maar écht vertrouwen op een God die heel ruim genade werkt in vele mensen, daarin wordt ten diepste afstand van gehouden. Ook dat is erg verdrietig.
En zo komen we bij de titel van deze column: links bekeert zich niet, rechts gelooft het niet. Want, voor de linkerflank van de gereformeerde gezindte deinst men terug voor het woord ‘bekering’. Men heeft niet begrepen wat bekering is: geen voorwaarde, maar een vrucht. Inderdaad: een kenmerk! Als het dagelijkse leven niet omkeert, niet hervormt, dan is er geen vrucht, dan is de boom niet goed, dan is de wortel niet goed, en dan gaan we –met Jezus op onze lippen– voor eeuwig verloren. Echter, voor de rechterflank van de gereformeerde gezindte is het woord ‘geloof’ waar men voor terugdeinst, want geloven, dat doen die Hervormen allemaal. Let op: geloof is wél een voorwaarde, het middel, tot Jezus Christus! Bekering is vervolgens de vrucht. Als het dagelijkse leven niet wordt gestempeld door een vrijmoedig, opgewekt en standvastig geloof, dan wordt bekering wettisch en als dat het alleen is, ook dan is de boom niet goed, dan is de wortel niet goed, en dan gaan we –met de dogmatiek op onze lippen– voor eeuwig verloren.
Hoe dan wel? Ds. Huijser, predikant bij de Gereformeerde Gemeente in Rijssen, verwoorde het onlangs als volgt in een preek. 'Bij evangelisch links lijkt iedereen een kind van God, bij hypercalvinistisch rechts kan men soms achteroverleunend in de kerkbank afwachten. Beiden is niet goed. We hebben hierin het midden te bepreken.’ En diezelfde predikant waarschuwde onlangs in het Reformatorisch Dagblad voor ‘bloedarmoede in de PKN’. Vervolgens de hand in eigen boezem stekend: aangezien de afscheidingen hier mogelijk mede debet aan zijn.
"Een keertje niet naar bed op zondagmiddag –nog steeds traditie op de Biblebelt– maar hup, naar de kerk"
Volgens mij ziet ds. Huijser het precies goed. Tip aan PKN’ers: luister een keer met deze bevindelijk gereformeerde dominee mee, zijn preken zijn online te beluisteren. Tip aan Gergemmers; veel hervormde kerken hebben ook een (einde) middagdienst. U kunt prima een keer een extra kerkdienst meepakken op zondagmiddag, zonder er een dienst bij uw eigen gemeente voor te hoeven inwisselen. Een keertje niet naar bed op zondagmiddag –nog steeds traditie op de Biblebelt– maar hup, naar de kerk.
Ter afsluiting: als we met de kerk van alle plaatsen en tijden –van PKN tot Oud Gergem– belijden dat de kern van het Evangelie is: ‘de rechtvaardiging van de goddeloze, door Christus Jezus’, zullen we dan het volgende doen? Linkerflank: span je een weinig in het leven te hervormen, te bekeren, als vrucht. Rechterflank: span je een weinig in om het werkelijk te geloven, ‘…opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.’ Zullen we samen onze knieën buigen? Zodat voor eenheid wordt gebeden en verdeeldheid wordt bestreden. Zodat links en rechts oprecht samen belijden mag: ‘Ik geloof één heilige, algemene Christelijke kerk, de gemeenschap der heiligen.’


